Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimiz için hazırladığım bu soruları hep birlikte adım adım çözelim. Hazırsanız başlayalım!
**Soru 1:**
Yandaki görselde bir TV kanalında haber sunumu yer almaktadır. TV, radyo gibi iletişim araçları, çok sayıda insana aynı iletiyi ve haberi aynı anda ulaştırarak sürekli ve düzenli yayınları ile toplumda kendilerine karşı bir talebin oluşmasını sağlar. Bu talep, zamanla alışkanlığa, hatta ihtiyaca dönüşür. Kitle iletişim araçları ile aktarılan iletiler belge niteliği ve değeri taşıdıkları için bize doğru bilgi verme lidir. Doğru bilgi almak da haklarımız arasındadır.
Radya ve televizyon gibi kitle iletişim araçları ile gerçekleşen iletişimde, geri bildirim yanı dinleyici ve izleyiciye mesajın yaptığı etkiye ilişkin bilgilendirme imkânı yoktur.
Kitle iletişim araçları; bilgi, görüş ve düşüncelerin paylaşılmasını sağlayan, sosyal örgütlenmeyi güçlendiren, kamuoyu oluşturan araçlardır. Ayrıca insanın anlama, anlatma, öğrenme ve eğitim görme gibi temel ihtiyaçlarını karşılama, insan ilişkilerini değiştirip geliştirme, yeni davranış ve tutum kalıplarını, görüş ve düşünce akımlarını yaygınlaştırma- da da oldukça etkilidirler. Bu kadar çok alanda etkili olan kitle iletişim araçları, suça teşvik edici ya da suçlulara destek verici yayınlar yapmayarak milli çıkarlara aykırı davranışların karşısında olmalıdır.
? “Milli çıkarlara aykırı yayın” denilince aklınıza neler gelmektedir?
Kitle iletişim özgürlüğünün gerçekleşebilmesi bazı temel unsurlara bağlıdır. Bunlar haberleşmeye ulaşabilme hakkı, haberi açıklayabilme hakkı ve haberi yayabilme hakkından oluşmaktadır.
Araştırma, öğrenme ve haber alma özgürlükleri, düşünce özgürlüğünün temelini oluşturur. Düşünce özgürlüğünün anlamlı olabilmesi için insanlara yalnızca özgür düşünme olanağı değil, aynı zamanda düşüncelerini özgürce açıklama ve iletme olanağının da tanınmış olması gerekir. Bu konu anayasamızda da yerini almıştır.
Madde 26 – Herkes düşünce ve kanaatlerini söz, yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yayma hakkına sahiptir.
Düşüncelerimizi açıklamak, hak ve özgürlüklerimiz arasındadır. Düşünce, bilgi ya da haberi toplum ile paylaşmak kitle iletişim araçları sayesinde olur. Bu yüzden de kitle iletişim araçları demokrasinin vazgeçilmezleri olarak görülür. Demokrasinin temel ilkelerinden olan seçimlerde kitle iletişim araçları adaylar için çok önemlidir. Aşağıdaki haberde muhtar adayı seçmenlerine en yaygın kitle iletişim aracı olan TV’den seslenmektedir.
Çözüm:
Bu soruda bizden “Milli çıkarlara aykırı yayın” denilince aklımıza ne gelmesi gerektiği soruluyor. Parçayı dikkatlice okuduğumuzda, kitle iletişim araçlarının “suça teşvik edici ya da suçlulara destek verici yayınlar yapmayarak milli çıkarlara aykırı davranışların karşısında olmalıdır” ifadesi yer alıyor. Bu da bize milli çıkarlarımıza zarar veren, ülkemizin birliğine, beraberliğine, güvenliğine tehdit oluşturan, toplumu yanıltıcı veya kışkırtıcı yayınların milli çıkarlara aykırı yayınlar olduğunu gösteriyor.
Yani, milli çıkarlara aykırı yayın denilince aklımıza; ülkemizin güvenliğini tehlikeye atacak, toplumda ayrımcılığı körükleyecek, şiddeti özendirecek veya ülkemizin itibarını zedeleyecek her türlü yayın gelmelidir.
**Soru 2:**
Muhtar Adayı Projelerini Anlattı
Kırıkkale’nin Çalılıöz Mahallesi’nde 4 Haziran’da yapılacak muhtarlık seçimi için geri sayım başladı. Çalılıöz Mahallesi muhtarlığına aday Azize N., bir TV kanalındaki konuşmasında “TOKi (Toplu Konut İdaresi Başkanlığı) bölgesinde pazar yeri ihtiyacı var. Bu konuda Kırıkkale Belediye Başkanı ile görüşerek açık ya da kapalı pazar alanının yapılmasına destek isteyeceğim. Ayrıca 16 bin seçmeni bulunan mahallemizde ikinci sağ- lık ocağı ihtiyacı var. Yaşlılarımız sağlık ocağına yürümekte zorlanıyorlar. Bu konuyu da valimiz ile görüşeceğim. 4 Haziran’da yapılacak muhtarlık seçiminde tüm seçmenleri sandık başına davet ediyorum.” dedi.
Genel ağ haberi, 21 Mayıs 2017 (Düzenlenmiştir.)
? Kitle iletişim aracının muhtar adayı açısından önemi nedir?
Çözüm:
Bu soruda ise kitle iletişim araçlarının bir muhtar adayı için ne kadar önemli olduğu soruluyor. Azize N. adlı muhtar adayının bir TV kanalında yaptığı konuşmadan yola çıkarak bu soruyu cevaplayacağız.
Adım 1: Adayın hangi kitle iletişim aracını kullandığını belirleyelim.
Aday, bir TV kanalında konuşma yapmış.
Adım 2: Adayın bu araçla ne yapmaya çalıştığını anlayalım.
Aday, bu konuşmasında mahalle ile ilgili sorunları anlatıyor (pazar yeri ihtiyacı, sağlık ocağı ihtiyacı) ve projelerini açıklıyor. Ayrıca seçmenleri oy kullanmaya davet ediyor.
Adım 3: Kitle iletişim araçlarının adaya ne gibi faydalar sağladığını düşünelim.
TV kanalı, adayın sesini çok daha fazla insana duyurmasını sağlıyor. Bu sayede hem projelerini anlatabiliyor hem de seçmenlerin desteğini isteyebiliyor. Yani, aday için seçmenlere ulaşmanın ve kendini tanıtmanın etkili bir yolu olmuş.
Sonuç:
Kitle iletişim araçları, muhtar adayları için seçmenlere ulaşmanın, kendilerini ve projelerini tanıtmanın, destek istemenin ve seçime katılımı teşvik etmenin çok etkili bir yoludur. Bu sayede adaylar, geniş kitlelere aynı anda seslenebilir ve seçim çalışmalarını daha verimli yürütebilirler.