Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugünkü dersimize hoş geldiniz! Sosyal Bilgiler dersinde iletişim konusunu işliyoruz ve bu görseldeki etkinliklerle konuyu daha iyi anlayacağız. Şimdi birlikte bu soruları adım adım inceleyip çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Etkinlik Zamanı
“Sen dili” ile oluşturulmuş cümleleri örnekte olduğu gibi “ben dili” cümleleri haline getiriniz.
| Sen dili | Ben dili |
|---|---|
| Her zaman sözümü kesiyorsun! | Konuşmaya başlayıp da sonunu getiremediğim için rahatsız oluyorum. |
| Kolumu çekiştirip durma! | |
| Yaramaz ve şımarık bir çocuk gibi davranıyorsun! | |
| Derse hep geç kalıyorsun. | |
| Çok fazla gürültü ediyorsun. | |
| Dikkatini derse vermiyorsun. | |
| Arkadaşlarına haksızlık ediyorsun. | |
| Odanda kedi yavrusunu kaybetse bulamaz. |
Bu etkinlikte bizden istenen, karşımızdaki kişiyi suçlayan veya eleştiren “sen dili” ile kurulmuş cümleleri, kendi duygu ve düşüncelerimizi ifade eden “ben dili” ile yeniden kurmak. “Sen dili” genellikle karşıdaki kişiyi savunmaya iterken, “ben dili” ise daha yapıcı bir iletişim kurmamızı sağlar.
Şimdi örnekteki gibi diğer cümleleri de “ben dili” ile dönüştürelim:
- Kolumu çekiştirip durma!
- Yaramaz ve şımarık bir çocuk gibi davranıyorsun!
- Derse hep geç kalıyorsun.
- Çok fazla gürültü ediyorsun.
- Dikkatini derse vermiyorsun.
- Arkadaşlarına haksızlık ediyorsun.
- Odanda kedi yavrusunu kaybetse bulamaz.
Bu cümleyi “ben dili” ile şöyle ifade edebiliriz: “Kolumun çekilmesi beni rahatsız ediyor, çünkü ne yapmaya çalıştığımı anlayamıyorum.”
Bunu “ben dili” ile şöyle söyleyebiliriz: “Davranışların beni biraz endişelendiriyor, çünkü bu durumun neye yol açacağını merak ediyorum.”
“Ben dili” ile ifade edersek: “Derse geç kaldığında, dersin başlangıcını kaçırdığım için biraz üzülüyorum.”
Bunu şöyle söyleyebiliriz: “Gürültü olduğunda dikkatimi toplamakta zorlanıyorum.”
“Ben dili” ile: “Sen derse odaklanmadığında, konuyu tam olarak anlamadığından endişeleniyorum.”
Şöyle ifade edebiliriz: “Arkadaşlarına karşı yapılan haksızlıklar beni üzüyor, çünkü herkesin adil davranılmasını isterim.”
Bunu “ben dili” ile şöyle söyleyebiliriz: “Kedi yavrusunu odanda bulamaman beni endişelendiriyor, çünkü onun güvende olmasını istiyorum.”
Etkinlik Zamanı
Fotoğrafları inceleyiniz. Fotoğraflarda gördüğünüz durumlarda bir iletişim hatası söz konusu edilebilir mi? Neden? Fotoğraflarda gördüğünüz iletişim hataları nelerdir? Açıklayınız.
Görselde iki farklı fotoğraf bulunuyor. İlk fotoğrafta iki genç kız görüyoruz. Biri diğerine el kol hareketleriyle bir şeyler anlatmaya çalışıyor gibi duruyor ve yüz ifadesi biraz gergin. Diğeri ise elleriyle başını tutmuş, sanki bir şeyden bunalmış veya üzülmüş gibi görünüyor. Bu durum, bir iletişim problemi olduğunu düşündürüyor.
Adım 1: İlk Fotoğrafın Analizi
Bu fotoğrafta, anlatmaya çalışan kişinin “sen dili” kullandığı anlaşılıyor. Belki de karşısındaki kişiyi bir konuda suçluyor veya eleştiriyor. Karşısındaki kişinin ise bu durumdan olumsuz etkilendiği, hatta üzüldüğü veya bunaldığı yüzünden okunuyor. İletişimde en önemli şeylerden biri, karşımızdakinin duygularını da düşünerek konuşmaktır. Burada, konuşan kişinin karşısındaki kişinin duygularını göz ardı ettiği ve bu yüzden bir iletişim hatası yaşandığı söylenebilir. Bu durum, “ben dili” ile ifade edilseydi, daha yapıcı bir sonuç alınabilirdi.
Adım 2: İkinci Fotoğrafın Analizi
İkinci fotoğrafta ise iki erkek görüyoruz. Biri diğerine sanki bir şeyler anlatıyor, el hareketleriyle de bunu vurguluyor. Diğeri ise biraz daha sakin görünüyor ama sanki dinlemeye pek de istekli değilmiş gibi bir hali var. Burada da bir iletişim hatası olduğunu söyleyebiliriz. Belki de konuşan kişi, karşısındakini dikkatle dinlemediğini veya anlattıklarını umursamadığını düşünüyor. Ya da tam tersi, konuşan kişi karşısındakinin onu anlamadığını düşünüp daha da ısrarcı oluyor olabilir. İletişimde sadece konuşmak değil, aynı zamanda etkili dinlemek de çok önemlidir. Bu fotoğrafta da etkili dinleme veya karşılıklı anlayış konusunda bir sorun olduğu anlaşılıyor.
Genel Değerlendirme:
Her iki fotoğrafta da iletişimde bazı aksaklıklar olduğunu görüyoruz. Bu aksaklıkların temelinde genellikle:
- “Sen dili” kullanımı: Karşıdaki kişiyi suçlamak, eleştirmek veya yargılamak iletişimde duvarlar örer.
- Empati eksikliği: Karşımızdaki kişinin duygularını ve bakış açısını anlamaya çalışmamak.
- Etkili dinlememe: Karşımızdaki kişi konuşurken onu dikkatle dinlememek, sözünü kesmek veya alakasız tepkiler vermek.
- Beden dilinin yanlış kullanımı: Anlatmak istediğimiz mesajla beden dilimizin uyumlu olmaması.
Bu tür iletişim hatalarını fark ederek, kendimizi ve karşımızdakini daha iyi anlamak için çaba göstermeliyiz. “Ben dili” kullanmak ve empati kurmak, bu hataları en aza indirmemize yardımcı olacaktır.
Umarım bu çözümler ve açıklamalar sizler için faydalı olmuştur. Sorularınız olursa çekinmeden sorun lütfen!