Merhaba sevgili öğrencim,
Gönderdiğin matematik sayfasındaki sorulara birlikte bakalım. Bu bölme işlemleri aslında birer bulmaca gibi, hadi adımları takip ederek çözelim ve bu bulmacaları tamamlayalım.
3. Soru: Yandaki bölme işleminde bölünen kaçtır?
Bu soruda bize bir bölme işleminin parçaları verilmiş ve en baştaki sayı, yani Bölünen soruluyor. Hatırlayalım, bir bölme işleminde 4 önemli kısım vardır: Bölünen, Bölen, Bölüm ve Kalan.
Soruda bize verilenler:
- Bölen: 3
- Bölüm: 25
- Kalan: 2
Bölünen sayıyı bulmak için sihirli bir formülümüz var, tıpkı yandaki baykuşun fısıldadığı gibi: (Bölen x Bölüm) + Kalan = Bölünen.
Adım 1: Önce Bölen ile Bölüm’ü çarpalım.
25 x 3 = 75
Adım 2: Şimdi de bulduğumuz bu sonuca Kalan’ı ekleyelim.
75 + 2 = 77
İşte bu kadar! Demek ki verilmeyen Bölünen sayı 77‘ymiş.
1. Soru: Aşağıdaki bölme işlemlerini yapalım. İşlemlerin sağlamalarını da yaparak doğruluğunu kontrol edelim.
Şimdi sırayla bölme işlemlerini yapıp, sonra da doğru yapıp yapmadığımızı kontrol edeceğiz, yani sağlamasını yapacağız.
İşlem: 49 / 5
Önce 49’un içinde 5’in kaç defa olduğunu düşünelim. 5’er 5’er saydığımızda 49’a en yakın sayı 45’tir. 5 x 9 = 45 eder. Demek ki;
- Bölüm: 9
- İşlemden sonra 49’dan 45’i çıkardığımızda 49 – 45 = 4 kalır. Bu da bizim Kalan‘ımızdır.
Sağlama:
Şimdi sağlamasını yapalım. Kuralımız neydi? (Bölen x Bölüm) + Kalan. Bakalım bize en baştaki 49 sayısını verecek mi?
Adım 1: Bölen (5) ile Bölüm’ü (9) çarpıyoruz.
5 x 9 = 45
Adım 2: Sonuca Kalan’ı (4) ekliyoruz.
45 + 4 = 49
Harika! 49 sayısını bulduk, demek ki işlemimiz doğru.
İşlem: 96 / 3
96’yı 3’e bölelim. Önce 9’un içinde 3, 3 kere var. Sonra 6’nın içinde 3, 2 kere var. Yani;
- Bölüm: 32
- Bu işlemde hiç artan sayı olmuyor, yani Kalan: 0’dır.
Sağlama:
Hadi bu işlemin de doğruluğunu kontrol edelim.
Adım 1: Bölen (3) ile Bölüm’ü (32) çarpıyoruz.
32 x 3 = 96
Adım 2: Sonuca Kalan’ı (0) ekliyoruz.
96 + 0 = 96
Yine en baştaki sayıyı bulduk. Bu işlem de doğru!
2. Soru: Aşağıdaki bölme işlemlerini yaparken bölünen, bölen, bölüm ve kalan arasındaki ilişkiyi düşünelim. Buna göre boşlukları uygun şekilde dolduralım.
Bu alıştırmada bize hep Bölünen, yani en baştaki büyük sayı soruluyor. Yine sihirli formülümüzü kullanacağız: Bölünen = (Bölen x Bölüm) + Kalan. Haydi bütün boşlukları dolduralım!
Sol üstteki işlem: Bölen=7, Bölüm=9, Kalan=6
Adım 1: 7 x 9 = 63
Adım 2: 63 + 6 = 69
Sonuç: Bölünen 69‘dur.
İkinci işlem: Bölen=8, Bölüm=9, Kalan=0
Adım 1: 8 x 9 = 72
Adım 2: 72 + 0 = 72
Sonuç: Bölünen 72‘dir.
Üçüncü işlem: Bölen=9, Bölüm=6, Kalan=0
Adım 1: 9 x 6 = 54
Adım 2: 54 + 0 = 54
Sonuç: Bölünen 54‘tür.
Sağ üstteki işlem: Bölen=6, Bölüm=8, Kalan=2
Adım 1: 6 x 8 = 48
Adım 2: 48 + 2 = 50
Sonuç: Bölünen 50‘dir.
Orta sıra, soldan birinci: Bölen=5, Bölüm=7, Kalan=4
Adım 1: 5 x 7 = 35
Adım 2: 35 + 4 = 39
Sonuç: Bölünen 39‘dur.
Orta sıra, soldan ikinci: Bölen=4, Bölüm=4, Kalan=3
Adım 1: 4 x 4 = 16
Adım 2: 16 + 3 = 19
Sonuç: Bölünen 19‘dur.
Orta sıra, soldan üçüncü: Bölen=6, Bölüm=7, Kalan=5
Adım 1: 6 x 7 = 42
Adım 2: 42 + 5 = 47
Sonuç: Bölünen 47‘dir.
Orta sıra, en sağdaki: Bölen=9, Bölüm=10, Kalan=8
Adım 1: 9 x 10 = 90
Adım 2: 90 + 8 = 98
Sonuç: Bölünen 98‘dir.
Alt sıra, soldan birinci: Bölen=3, Bölüm=8, Kalan=2
Adım 1: 3 x 8 = 24
Adım 2: 24 + 2 = 26
Sonuç: Bölünen 26‘dır.
Alt sıra, soldan ikinci: Bölen=7, Bölüm=5, Kalan=6
Adım 1: 7 x 5 = 35
Adım 2: 35 + 6 = 41
Sonuç: Bölünen 41‘dir.
Alt sıra, soldan üçüncü: Bölen=8, Bölüm=7, Kalan=2
Adım 1: 8 x 7 = 56
Adım 2: 56 + 2 = 58
Sonuç: Bölünen 58‘dir.
Alt sıra, en sağdaki: Bölen=5, Bölüm=5, Kalan=4
Adım 1: 5 x 5 = 25
Adım 2: 25 + 4 = 29
Sonuç: Bölünen 29‘dur.
Umarım açıklamalar yardımcı olmuştur. Gördüğün gibi, kuralı bildiğimiz zaman bölme işlemleri çok kolaylaşıyor. Başka sorun olursa çekinme, yine sorabilirsin!