Harika bir soru, sevgili öğrencilerim!
Hadi gelin, bu kesirler konusunu birlikte, adım adım ve eğlenceli bir şekilde çözelim. Unutmayın, kesirler bir bütünü eş parçalara ayırmak ve o parçalardan bazılarını göstermektir. Tıpkı bir pastayı dilimlemek gibi!
***
1. Soru: Aşağıdaki birim kesirleri modelleyerek çizelim. Daha sonra belirtilen kesir kadarını boyayalım.
Bu soruda bizden verilen kesirleri şekil çizerek göstermemiz isteniyor. Haydi sırayla yapalım.
1/6 (Altıda bir) Kesri İçin:
- Adım 1: Önce bir bütün şekil çizelim. Bu bir dikdörtgen, kare veya daire olabilir. Haydi bir dikdörtgen çizelim.
- Adım 2: Kesrimizin altındaki sayıya (paydaya) bakalım. 6 yazıyor. Bu demek oluyor ki, çizdiğimiz dikdörtgeni tam 6 tane birbirine eşit parçaya ayırmalıyız.
- Adım 3: Şimdi de kesrin üstündeki sayıya (paya) bakalım. 1 yazıyor. Bu da bize, ayırdığımız 6 eş parçadan sadece 1 tanesini boyamamız gerektiğini söylüyor.
Böylece 1/6 kesrini modellemiş olduk!
1/8 (Sekizde bir) Kesri İçin:
- Adım 1: Yine bir bütün şekil, mesela bir daire (pizza gibi) çizelim.
- Adım 2: Paydamız 8 olduğu için, bu daireyi 8 tane eşit dilime ayıralım.
- Adım 3: Payımız 1. O zaman bu 8 dilimden sadece 1 tanesini boyayalım.
İşte 1/8 kesrinin modeli de hazır!
1/4 (Dörtte bir) Kesri İçin:
- Adım 1: Bir kare çizelim.
- Adım 2: Paydamız 4. Kareyi tam ortadan yatay ve dikey çizgilerle 4 tane küçük ve eşit kareye bölelim.
- Adım 3: Payımız 1 olduğu için bu 4 küçük kareden sadece 1 tanesini boyayalım.
Bu da 1/4 kesrinin modeli oldu!
1/5 (Beşte bir) Kesri İçin:
- Adım 1: Uzun bir dikdörtgen çizelim.
- Adım 2: Paydamız 5. Bu dikdörtgeni 5 tane eşit parçaya ayıralım.
- Adım 3: Payımız 1. Bu 5 parçadan sadece 1 tanesini boyayalım.
Harika! 1/5 kesrini de başarıyla modelledik.
***
2. Soru: Aşağıdaki modelleri inceleyelim. Modellerin belirttiği kesri ve modellere ait birim kesri yazalım.
Şimdi de tam tersini yapacağız. Bize verilen şekillerin hangi kesri gösterdiğini bulacağız. Çok kolay!
Birinci Model (Sarı Kare):
- Adım 1: Önce bütünün kaç eş parçaya ayrıldığına bakalım. Sarı kare, toplam 4 eş parçaya bölünmüş. Bu sayı, kesrimizin altına yazılacak olan sayıdır, yani payda‘dır.
- Adım 2: Şimdi boyalı olan parçaları sayalım. 2 tane parça sarıya boyanmış. Bu sayı da kesrimizin üstüne yazılacak olan sayıdır, yani pay‘dır.
- Adım 3: O zaman kesrimizi yazabiliriz: Pay üste (2), payda alta (4). Kesrimiz: 2/4.
- Adım 4: Birim kesir ise o bütünün sadece bir parçasını ifade eder. Bütünümüz 4 parçaya ayrıldığı için birim kesri 1/4‘tür. Şeklimizde 2 tane boyalı parça olduğuna göre, bu kesir 2 tane 1/4’ten oluşur.
Sonuç:
Kesir: 2/4
Birim Kesir: 2 tane 1/4
İkinci Model (Pembe Dikdörtgen):
- Adım 1: Bütün kaç eş parçaya ayrılmış? Sayalım… Toplam 8 eş parça var. O zaman paydamız 8.
- Adım 2: Kaç parça pembeye boyanmış? Sayalım… 4 parça boyanmış. O zaman payımız 4.
- Adım 3: Kesrimiz: 4/8.
- Adım 4: Bütün 8 parçadan oluştuğu için birim kesrimiz 1/8‘dir. Şekilde 4 parça boyalı olduğu için bu kesir 4 tane 1/8’den oluşur.
Sonuç:
Kesir: 4/8
Birim Kesir: 4 tane 1/8
Üçüncü Model (Mavi Daire):
- Adım 1: Dairemiz (pizzamız) kaç eş dilime ayrılmış? Saydığımızda 8 eş dilim olduğunu görüyoruz. Paydamız 8.
- Adım 2: Kaç dilim maviye boyanmış? 3 dilim boyanmış. Payımız 3.
- Adım 3: Kesrimiz: 3/8.
- Adım 4: Bütün 8 dilimden oluştuğu için birim kesrimiz 1/8‘dir. Şekilde 3 dilim boyalı olduğu için bu kesir 3 tane 1/8’den oluşur.
Sonuç:
Kesir: 3/8
Birim Kesir: 3 tane 1/8
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Gördüğünüz gibi kesirler konusu hem çok mantıklı hem de çok zevkli! Aklınıza takılan bir şey olursa hiç çekinmeyin. Hepinize başarılar dilerim!