Harika bir matematik dersine hoş geldin! Ben senin 3. Sınıf Matematik Öğretmeninim. Şimdi birlikte görseldeki sorulara göz atalım ve adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözelim. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
Giriş Sorusu: Patlayan Balonlar
Taner’in doğum günü kutlamasında hatıra fotoğraflarının çekileceği bir köşe hazırlanır. Bunun için 183 balon kullanılır. Kutlama devam ederken balonlardan 12 tanesi patlar. Geriye kaç tane sağlam balon kaldığını nasıl bulabiliriz? Düşünelim.
Çözüm:
Merhaba sevgili öğrencim. Bu soruyu çözmek için aslında çok basit bir mantık kullanacağız. Başlangıçta bir sürü balonumuz var, ama sonra bir kısmı patlıyor. Balonlar patladığı için sayıları azalıyor, değil mi? Matematikte bir şey azaldığında aklımıza hemen çıkarma işlemi gelmeli!
- Adım 1: Başlangıçta kaç balonumuz vardı? 183 tane.
- Adım 2: Kaç tanesi patladı, yani azaldı? 12 tane.
- Adım 3: O zaman yapmamız gereken işlem 183’ten 12’yi çıkarmaktır. Hadi alt alta yazıp çıkaralım:
183 (Toplam balon sayısı)
– 12 (Patlayan balon sayısı)
——
171 (Kalan sağlam balon sayısı)İşlemi yaparken önce birler basamağını çıkardık: 3 – 2 = 1.
Sonra onlar basamağını çıkardık: 8 – 1 = 7.
Yüzler basamağındaki 1 ise aşağıya aynen indi.Sonuç:
Geriye 171 tane sağlam balon kalmıştır. Gördün mü, ne kadar kolay!
1. Örnek Soru
155 – 22 = ? İşlemini taban blokları ile modelleyerek yapalım.
Çözüm:
Bu soruda bize sayılarla oynamanın en zevkli yollarından birini, yani taban bloklarını kullanmamızı istiyor. Taban bloklarını legolar gibi düşünebilirsin. Her birinin bir anlamı var.
- Büyük kare blok 100‘ü (yüzlük) temsil eder.
- Uzun çubuklar 10‘u (onluk) temsil eder.
- Minik küpler ise 1‘i (birlik) temsil eder.
Şimdi sorumuzu bu bloklarla çözelim:
Adım 1: İlk Sayımızı Bloklarla Gösterelim
İlk sayımız 155. Bu sayıya çıkarma işleminde Eksilen deriz. 155 sayısını bloklarla gösterirsek elimizde şunlar olur:
- 1 tane yüzlük blok (100)
- 5 tane onluk çubuk (50)
- 5 tane birlik küp (5)
Adım 2: Çıkaracağımız Sayıyı Belirleyelim
155’ten 22 sayısını çıkarmamız isteniyor. Bu sayıya da Çıkan diyoruz. Yani 2 onluk ve 2 birliği kenara ayırmamız gerekiyor.
Adım 3: Birlikleri Çıkaralım
Çıkarma işlemine her zaman en sağdan, yani birler basamağından başlarız. Elimizdeki 5 tane birlik küpten 2 tanesini çıkaralım. Geriye kaç küp kalır? Tabii ki 3 tane birlik küp!
Adım 4: Onlukları Çıkaralım
Şimdi sıra onluklarda. 5 tane onluk çubuğumuz vardı. Bunlardan 2 tanesini çıkaralım. Geriye 3 tane onluk çubuk kalır.
Adım 5: Yüzlükleri Kontrol Edelim
1 tane yüzlük bloğumuz vardı. Çıkaracağımız sayıda (22) hiç yüzlük olmadığı için yüzlük bloğumuza dokunmuyoruz. O olduğu gibi kalıyor. Yani elimizde hâlâ 1 tane yüzlük blok var.
Adım 6: Sonucu Bulalım
Şimdi elimizde kalan blokları sayalım: 1 yüzlük, 3 onluk ve 3 birlik. Bu da hangi sayıyı oluşturur? 100 + 30 + 3 = 133!
İşlemi alt alta yazarak da kontrol edelim:
155 → Eksilen
– 22 → Çıkan
——
133 → FarkSonuç:
İşlemin sonucu 133‘tür. Hem bloklarla hem de normal çıkarma işlemiyle aynı sonuca ulaştık. Harikasın!