Harika bir soru! Gel, bu sayfadaki matematik problemlerini birlikte, adım adım inceleyelim ve çözelim. Tıpkı sınıfta yaptığımız gibi, her detayı konuşarak ilerleyeceğiz.
Şekillerin Çevre Uzunluklarını Ölçme (Giriş Sorusu)
Çiftçi Halil, dikdörtgen şeklindeki tarlasının etrafına tel çekmeyi düşünür. Yanında metre olmadığı için tarlanın çevre uzunluğunu adımla ölçer. Yaptığı ölçüme göre tel alır. Çiftçi Halil’in aldığı tel eksik ya da fazla gelmiş olabilir mi? Neden?
Sevgili öğrencim, bu bir düşünme sorusu. Gel birlikte mantık yürütelim.
Çiftçi Halil, ölçüm yapmak için “adım” kullanmış. Adım, karış, kulaç gibi ölçme araçları standart olmayan ölçme birimleridir. Neden standart değil? Çünkü benim adımım ile senin adımın aynı uzunlukta olmayabilir. Hatta Çiftçi Halil’in her adımı bile bir öncekinden biraz kısa veya uzun olabilir.
Bu yüzden, adımla yaptığı ölçüm tam olarak doğru bir sonuç vermez. Aldığı tel, tarlanın çevresinden kısa gelip yetmeyebilir ya da uzun gelip artabilir. En doğru sonucu metre gibi standart bir ölçme aracıyla alabilirdi.
ETKİNLİK (Kavram Sorusu)
Fon kâğıtlarından şeritler kesip yapıştırarak bir ölçme aracı yapıyoruz. Bu ölçme aracımız standart bir ölçme aracı mıdır? Neden?
Bu da harika bir kavram sorusu! Tıpkı Çiftçi Halil’in adımları gibi, bizim fon kâğıdından yaptığımız bu ölçme aracı da standart olmayan bir ölçme aracıdır. Çünkü bu aracı sadece biz yaptık ve sadece biz kullanıyoruz. Başka bir arkadaşın aynısını yapmaya çalışsa, belki de milimetrik farklar olur. Bilim insanları tüm dünyada herkesin aynı sonucu bulabilmesi için “metre” ve “santimetre” gibi standart ölçü birimlerini belirlemişlerdir. Bizim aracımız ise kişiye özeldir.
ÖRNEK 1
Aykut dikdörtgen şeklindeki öğrenci masasının çevresini ölçer. Aykut’un yaptığı ölçüm sonuçlarını inceleyelim. Aykut, daha sonra masanın her bir kenarını sırayla cetvel ile ölçer. Ölçüm sonucunda masanın kısa kenar uzunluklarının 45 cm, uzun kenar uzunluklarının 150 cm olduğunu görür. Bulduğu bu kenar uzunluklarını toplayarak masanın çevresinin kaç cm olduğunu bulur.
Harika! İşte şimdi hesaplama zamanı. Unutma, dikdörtgenin karşılıklı kenarları birbirine eşittir. Yani 2 tane kısa kenarı ve 2 tane de uzun kenarı vardır. Çevre demek, bir şeklin etrafındaki bütün kenarların toplamı demektir.
- Adım 1: Kısa Kenarların Toplamını Bulalım
Masamızın iki tane kısa kenarı var ve her biri 45 cm. İki kenarın toplam uzunluğunu bulmak için 45 ile 2’yi çarparız.
2 x 45 = 90 cm
Bu, iki kısa kenarın toplam uzunluğudur.
- Adım 2: Uzun Kenarların Toplamını Bulalım
Masamızın iki tane de uzun kenarı var ve her biri 150 cm. Bu iki kenarın toplam uzunluğunu bulmak için 150 ile 2’yi çarparız.
2 x 150 = 300 cm
Bu da iki uzun kenarın toplam uzunluğudur.
- Adım 3: Masanın Çevresini Hesaplayalım
Şimdi masanın bütün çevresini bulmak için yapmamız gereken tek şey, bulduğumuz bu iki sonucu toplamak! Yani kısa kenarların toplamı ile uzun kenarların toplamını bir araya getireceğiz.
İşte işlemimiz:
300 cm (Uzun kenarların toplamı)
+ 90 cm(Kısa kenarların toplamı)
390 cm (Masanın toplam çevresi)
Sonuç:
Aykut’un masasının çevre uzunluğu 390 cm‘dir.