Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir matematik etkinliğiyle karşı karşıyayız! Bu soruları birlikte, adım adım çözeceğiz ve çarpma işleminin sırlarını keşfedeceğiz. Hazırsan, kalemini kap ve başlayalım!
Soru 1: Aşağıdaki tabloda verilen birinci çarpma işlemlerini yapalım. Sonra çarpanlardan birini bir arttırarak veya azaltarak oluşan ikinci çarpma işlemini yapalım. Çarpımın nasıl değiştiğini noktalı yerlere yazalım.
a) Birinci Tablo (Sol Üst)
Adım 1: İlk olarak, 44 x 3 işlemini yapalım.
44
x 3
132
(3 ile önce 4’ü çarparız, 12 eder. 2’yi yazarız, 1 elde. Sonra 3 ile diğer 4’ü çarparız, 12 eder. Eldeki 1’i de ekleyince 13 olur. Sonuç 132!)Adım 2: Şimdi de çarpanlardan biri olan 44’ü 1 arttırarak oluşan 45 x 3 işlemini yapalım.
45
x 3
135
(3 ile 5’i çarptık 15. 5’i yazdık, 1 elde. 3 ile 4’ü çarptık 12. Eldeki 1’i ekledik, 13 oldu. Sonucumuz 135!)Sonuç: İlk çarpım 132 idi, ikinci çarpım 135 oldu. 135’ten 132’yi çıkarırsak 3 buluruz.
Çarpım 3 arttı.
Gördün mü? Çarpanlardan birini 1 arttırdığımızda, sonuç diğer çarpan kadar (yani 3 kadar) arttı. Ne kadar ilginç değil mi?
b) İkinci Tablo (Sağ Üst)
Adım 1: Haydi 32 x 4 işlemini çözelim.
32
x 4
128
(4 kere 2, 8 eder. 4 kere 3, 12 eder. Sonucumuz 128.)Adım 2: Şimdi de çarpanlardan 4’ü 1 arttıralım ve 32 x 5 işlemini yapalım.
32
x 5
160
(5 kere 2, 10 eder. 0’ı yazarız, 1 elde. 5 kere 3, 15 eder. Eldeki 1’i de eklersek 16 olur. Sonuç 160.)Sonuç: Çarpım 128‘den 160‘a yükseldi. Aradaki farkı bulmak için 160’tan 128’i çıkaralım. Sonuç 32!
Çarpım 32 arttı.
Burada da aynı kural işledi! Çarpanlardan birini 1 arttırınca, sonuç diğer çarpan kadar (yani 32 kadar) büyüdü.
c) Üçüncü Tablo (Sol Alt)
Adım 1: Sıradaki işlemimiz 23 x 5.
23
x 5
115
(5 kere 3, 15 eder. 5’i yazarız, 1 elde. 5 kere 2, 10 eder. Eldeki 1’i ekleriz, 11 olur. Sonuç 115.)Adım 2: Bu defa çarpanlardan 5’i 1 azaltıyoruz ve 23 x 4 işlemini yapıyoruz.
23
x 4
92
(4 kere 3, 12 eder. 2’yi yazarız, 1 elde. 4 kere 2, 8 eder. Eldeki 1’i de ekleyince 9 olur. Sonuç 92.)Sonuç: Çarpım 115‘ten 92‘ye düştü. 115’ten 92’yi çıkarırsak 23 buluruz.
Çarpım 23 azaldı.
Harika bir keşif daha! Çarpanlardan birini 1 azaltınca, sonuç diğer çarpan kadar (yani 23 kadar) azaldı.
d) Dördüncü Tablo (Sağ Alt)
Adım 1: Son alıştırmamız 14 x 2. Bu çok kolay!
14
x 2
28
(2 kere 4 eşittir 8. 2 kere 1 eşittir 2. Sonuç 28.)Adım 2: Şimdi de 14’ü 1 azaltarak 13 x 2 işlemini yapalım.
13
x 2
26
(2 kere 3 eşittir 6. 2 kere 1 eşittir 2. Sonuç 26.)Sonuç: Çarpım 28‘den 26‘ya düştü. Aradaki fark 2.
Çarpım 2 azaldı.
Kuralımız burada da geçerli! Çarpanı 1 azalttık ve sonuç diğer çarpan olan 2 kadar azaldı. Artık sen bir çarpma ustasısın!
Çarpma İşlemi Problemleri
Soru: Millî Egemenlik İlkokulu izcileri, doğa gezisi için kamp kurarlar. Kampta 18 öğrenci ve 2 öğretmen çadırı vardır. Her çadırda 6 kişi kaldığına göre kampa toplam kaç kişinin katıldığını nasıl bulabiliriz? Düşünelim.
Bu problemi çözmek için iki basit adımımız var. Haydi birlikte yapalım!
Adım 1: Toplam çadır sayısını bulalım.
Kampta kaç tane çadır olduğunu bulmak için öğrenci çadırları ile öğretmen çadırlarını toplamamız gerekiyor.
18 (öğrenci çadırı)
+ 2 (öğretmen çadırı)
20 (toplam çadır)
Demek ki kampta toplam 20 çadır varmış.Adım 2: Toplam kişi sayısını bulalım.
Artık toplam çadır sayısını biliyoruz (20) ve her çadırda 6 kişi kaldığını da biliyoruz. Toplam kişi sayısını bulmak için bu iki sayıyı çarpmalıyız.
20 (toplam çadır)
x 6 (her çadırdaki kişi sayısı)
120 (toplam kişi)
(6 kere 0, 0 eder. 6 kere 2, 12 eder. Sonucumuz 120!)Sonuç:
Kampa toplam 120 kişi katılmıştır.
Tebrikler! Bütün soruları başarıyla çözdün. Matematik ne kadar eğlenceli, değil mi? Başka problemlerde görüşmek üzere!