Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 3. Sınıf Matematik öğretmeninim. Bu “Bölüm Değerlendirme” sorularını birlikte, adım adım ve kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
1. Soru: Aşağıdaki geometrik cisimleri inceleyiniz. Geometrik cisimlerin köşelerini kırmızı, ayrıtlarını mavi, yüzlerini de yeşil boyayla boyayarak belirtiniz.
Bu soruda bizden geometrik cisimlerin bölümlerini tanımamız ve onları doğru renklerle boyamamız isteniyor. Önce bu bölümlerin ne anlama geldiğini hatırlayalım:
- Köşe: Bir cismin sivri uçlarına, yani kenarlarının birleştiği noktalara köşe deriz. Kaleminin ucu gibi düşünebilirsin.
- Ayrıt: İki köşeyi birleştiren düz çizgilere ayrıt denir. Kitabının kenarları gibi.
- Yüz: Geometrik cisimlerin düz ve pürüzsüz olan dış yüzeyleridir. Defterinin kapağı bir yüzeydir.
Şimdi şekilleri tek tek inceleyelim:
Küp ve Dikdörtgen Prizmalar (İlk üç şekil):
Adım 1: Bu şekillerin 8 tane sivri ucu var. İşte bu 8 noktayı kırmızıya boyamalısın. Bunlar bizim köşelerimiz.
Adım 2: Köşeleri birleştiren 12 tane düz çizgi göreceksin. Bu çizgilerin hepsini maviye boyamalısın. Bunlar da bizim ayrıtlarımız.
Adım 3: Son olarak, bu şekillerin 6 tane düz yüzeyi var. Bu düz alanların hepsini yeşile boyamalısın. Bunlar da bizim yüzlerimiz.
Üçgen Prizma (Dördüncü şekil):
Adım 1: Sivri uçlarını sayalım, toplam 6 tane. Bu 6 köşeyikırmızıya boya.
Adım 2: Köşeleri birleştiren çizgileri, yani ayrıtları sayalım. Toplam 9 tane ayrıtı var. Hepsini maviye boya.
Adım 3: Bu şeklin 2 tane üçgen, 3 tane de dikdörtgen olmak üzere toplam 5 yüzü var. Bu yüzlerin hepsini yeşile boya.
Silindir, Koni ve Küre (Son üç şekil):
Bu şekiller biraz farklıdır. Onların köşeleri ve ayrıtları prizmalar gibi değildir.
- Silindir: İki tane daire şeklinde düz yüzü vardır, bunları yeşile boyayabilirsin. Köşesi ve ayrıtı yoktur.
- Koni: Tepesindeki sivri nokta onun köşesidir, onu kırmızıya boyayabilirsin. Bir tane daire şeklinde düz yüzü vardır, onu da yeşile boyayabilirsin. Ayrıtı yoktur.
- Küre: Kürenin köşesi, ayrıtı ve düz yüzü yoktur. Bu yüzden bu şekilde boyama yapamayız.
2. Soru: Aşağıdaki ifadelerin önüne doğru olanlar için “D”, yanlış olanlar için “Y” yazınız.
Şimdi cümleleri okuyup geometrik cisimler hakkındaki bilgilerimizle doğru mu yanlış mı olduklarına karar vereceğiz.
a) Küp, dikdörtgen prizma ve kare prizmanın köşe sayıları eşittir.
Cevap: D
Açıklama: Evet, bu doğru! Bir küpün 8 köşesi vardır. Bir dikdörtgen prizmanın da 8 köşesi vardır. Bir kare prizmanın da 8 köşesi vardır. Hepsinin köşe sayısı eşittir.
b) Küp ile kare prizmanın bütün yüzleri karedir.
Cevap: Y
Açıklama: Bu ifade yanlış. Küpün bütün yüzleri (6 tane) karedir, bu doğru. Ancak kare prizmanın sadece alt ve üst tabanları, yani 2 yüzü karedir. Diğer 4 yan yüzü dikdörtgendir. Bu yüzden “bütün yüzleri” dediği için ifade yanlış oluyor.
c) Dikdörtgen prizma ile kare prizmanın en az 4 yüzü dikdörtgendir.
Cevap: D
Açıklama: Bu ifade doğru. Kare prizmanın 4 tane yan yüzü dikdörtgendir. Dikdörtgen prizmanın ise zaten bütün yüzleri (6 tane) dikdörtgendir. Her ikisinde de en az 4 tane dikdörtgen yüz bulunur.
ç) Küp ile dikdörtgen prizmanın ayrıt sayısı eşittir.
Cevap: D
Açıklama: Bu da doğru bir bilgi. Hem küpün hem de dikdörtgen prizmanın tam olarak 12 tane ayrıtı (kenarı) vardır. Sayarsan görebilirsin.
d) Kare prizma ile dikdörtgen prizmanın bütün yüzleri birbirine benzer.
Cevap: Y
Açıklama: Bu ifade yanlış. Çünkü kare prizmanın yüzleri 2 kare ve 4 dikdörtgenden oluşur. Dikdörtgen prizmanın ise bütün yüzleri dikdörtgendir ama bu dikdörtgenler de birbirinden farklı boyutlarda olabilir. Yüzlerinin hepsi aynı şekil olmak zorunda değil.
3. Soru: Aşağıdaki noktalı yerlere kutu içinde verilen ifadelerden uygun olanını yazınız.
Kutudaki kelimeler: kare, ayrıtı, 8, yüzleri, ayrıtlarının
Şimdi bu kelimeleri cümlelerdeki boşluklara doğru bir şekilde yerleştirelim.
a) Kare ve dikdörtgen prizmanın ……………. köşesi vardır.
Cevap: 8
Açıklama: Yukarıdaki soruda da görmüştük, hem kare prizmanın hem de dikdörtgen prizmanın 8 tane köşesi bulunur. Boşluğa 8 gelmeli.
b) Küp ile kare prizma …………….. tabanlıdır.
Cevap: kare
Açıklama: Küpün bütün yüzleri kare olduğu için tabanı da karedir. Kare prizmanın da adı üstünde, tabanları karedir. O yüzden boşluğa kare kelimesi gelmeli.
c) Küp, kare prizma ve dikdörtgen prizmanın 12 ……………. vardır.
Cevap: ayrıtı
Açıklama: Bu üç geometrik cismin de ortak özelliklerinden biri 12 tane kenara, yani 12 tane ayrıta sahip olmalarıdır. Boşluğa ayrıtı kelimesi gelecek.
ç) Dikdörtgen prizma ve küp …………….. uzunluğu bakımından birbirinden farklıdır.
Cevap: ayrıtlarının
Açıklama: Bir küpün bütün ayrıtlarının uzunluğu birbirine eşittir. Ama bir dikdörtgen prizmanın ayrıtları farklı uzunluklarda olabilir (en, boy, yükseklik gibi). Onları birbirinden ayıran en önemli farklardan biri budur. Boşluğa ayrıtlarının kelimesi çok uygun.
d) Dikdörtgen prizma ile kare prizmanın taban …………….. birbirinden farklıdır.
Cevap: yüzleri
Açıklama: Kare prizmanın taban yüzleri karedir. Dikdörtgen prizmanın taban yüzleri ise dikdörtgendir. Bu nedenle taban yüzleri birbirinden farklıdır.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Harika iş çıkardın!