Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gönderdiğin görseldeki problemleri senin için adım adım, tane tane çözeceğim. Haydi birlikte bu matematik yolculuğuna çıkalım!
Problem (Örnek Soru): Ahmet Bey, yanda 1 kg’ının fiyatları yazılı sucuktan 2 kg, peynirden 1 kg ve zeytinden yarım kilogram aldı. Ahmet Bey, aldıklarına kaç Türk Lirası ödemiştir?
Bu örnek soruyu önce anlayalım. Tabloya göre fiyatlar:
- Sucuk: 48 TL / kg
- Peynir: 26 TL / kg
- Zeytin: 18 TL / kg
Şimdi Ahmet Bey’in ne kadar ödediğini hesaplayalım.
- Adım 1: Sucuk için ödenen parayı bulalım. Kilosu 48 TL olan sucuktan 2 kg aldığı için 48 ile 2’yi çarparız.
48 x 2 = 96 TL - Adım 2: Peynir için ödenen parayı bulalım. Kilosu 26 TL olan peynirden 1 kg aldığı için zaten 26 TL öder.
- Adım 3: Zeytin için ödenen parayı bulalım. Kilosu 18 TL olan zeytinden yarım kilogram almış. Bir şeyin yarısını bulmak için onu 2’ye böleriz.
18 ÷ 2 = 9 TL - Adım 4: Toplam tutarı bulmak için tüm harcamaları toplayalım.
96 TL (Sucuk)
26 TL (Peynir)
+ 9 TL (Zeytin)
———–
131 TL
Sonuç: Ahmet Bey toplamda 131 TL ödemiştir.
Şimdi alttaki problemlere geçelim!
1. Emre’nin kütlesi 34 kg’dır. Babasının kütlesi Emre’nin kütlesinin 2 katından 4 kg fazladır. Emre’nin babasının kütlesi kaç kilogramdır?
Bu soruyu çözmek için bize verilen ipuçlarını sırasıyla takip edelim.
- Adım 1: Öncelikle Emre’nin kütlesinin ‘2 katını’ bulmamız gerekiyor. Katı dendiğinde aklımıza hemen çarpma işlemi gelmeli.
34 x 2 = 68 kg - Adım 2: Şimdi de bulduğumuz bu sonucun ‘4 kg fazlasını’ bulacağız. Fazlası dendiğinde ise toplama işlemi yaparız.
68 + 4 = 72 kg
Sonuç: Emre’nin babasının kütlesi 72 kilogramdır.
2. Merve Hanım, kilogramı 68 TL olan fındıktan çeyrek kilogram aldı. Merve Hanım aldığı fındığa kaç Türk Lirası ödemiştir?
Sevgili öğrencim, bu sorudaki sihirli kelime “çeyrek”. Bir bütünün çeyreğini bulmak demek, o bütünü 4 eşit parçaya bölmek demektir. Tıpkı bir ekmeği dörde bölmek gibi!
- Adım 1: Fındığın 1 kilogram fiyatı 68 TL imiş. Çeyrek kilogram fiyatını bulmak için 68’i 4’e bölmemiz yeterli olacaktır.
68 ÷ 4 = 17 TL
Sonuç: Merve Hanım aldığı fındığa 17 Türk Lirası ödemiştir.
3. Bir kamyonun kütlesi 4 t’dur. Bu kamyona 5 900 kg çimento yüklendi. Kamyonun yükü ile birlikte kütlesi kaç kilogramdır?
Bu soruda dikkat etmemiz gereken çok önemli bir nokta var: Birimler! Sonucu bizden kilogram (kg) olarak istiyor ama kamyonun kütlesini ton (t) olarak vermiş. O zaman önce birimleri aynı yapmalıyız. Unutma, 1 ton = 1000 kilogramdır.
- Adım 1: Kamyonun kütlesini tondan kilograma çevirelim. Bunun için 4’ü 1000 ile çarparız.
4 x 1000 = 4000 kg - Adım 2: Artık kamyonun kütlesini de kilogram olarak biliyoruz. Şimdi kamyonun kütlesi ile çimentonun kütlesini toplayarak toplam ağırlığı bulabiliriz.
4000 kg (Kamyon)
+ 5900 kg (Çimento)
———–
9900 kg
Sonuç: Kamyonun yüküyle birlikte toplam kütlesi 9900 kilogramdır.
4. Bir pakette 72 g susam vardı. Paketteki susamın 5/6’i kullanıldı. Pakette kaç miligram susam kalmıştır?
Bu bir kesir problemi! Adım adım gidelim, hiç zor değil. Sonundaki birim çevirmeye de dikkat edelim.
- Adım 1: Önce ne kadar susam kaldığını bulalım. Eğer susamın 6 parçasından 5’i (5/6’i) kullanıldıysa, geriye 6 parçadan 1’i (1/6’i) kalmış demektir. O zaman direkt 72’nin 1/6’ini bularak kalan miktarı hesaplayabiliriz. Bir sayının 1/6’ini bulmak için o sayıyı 6’ya böleriz.
72 ÷ 6 = 12 gram (kalan susam) - Adım 2: Sorunun sonu çok önemli! Bizden sonucu miligram olarak istiyor. Gramı miligrama çevirmeyi hatırlayalım: 1 gram = 1000 miligram. O zaman bulduğumuz 12 gramı 1000 ile çarpmalıyız.
12 x 1000 = 12 000 mg
Sonuç: Pakette 12 000 miligram susam kalmıştır.
5. Hasan Bey, kuru yemişçiden 1 kg karışık kuru yemiş aldı. Alınan kuru yemişin içinde 300 g leblebi, 150 g kuru üzüm, 200 g fındık içi vardır. Geriye kalanlar da fıstık içidir. Karışımın içindeki fıstık içi miktarı kaç gramdır?
Yine birimlere dikkat etmemiz gereken bir soru! Toplam miktar kilogram, içindekiler ise gram olarak verilmiş.
- Adım 1: Toplam kuru yemiş miktarını grama çevirelim. Biliyoruz ki 1 kg = 1000 gramdır.
- Adım 2: Şimdi karışımın içinde olduğu bilinen yemişlerin toplam ağırlığını bulalım.
300 g (Leblebi)
150 g (Kuru Üzüm)
+ 200 g (Fındık)
———–
650 g - Adım 3: Fıstık miktarını bulmak için toplam ağırlıktan diğer yemişlerin ağırlığını çıkarmamız yeterli.
1000 g (Toplam) – 650 g (Diğerleri) = 350 g
Sonuç: Karışımın içindeki fıstık içi miktarı 350 gramdır.
6. Yandaki verilerden yararlanarak bir problem kurunuz. Kurduğunuz problemi defterinize çözünüz.
Harika! Şimdi yaratıcılığımızı kullanma zamanı. Yandaki “Meyve Fiyatları” tablosuna bakarak güzel bir problem yazalım ve sonra da çözelim.
Tablodaki Fiyatlar:
- Elma: 4 TL / kg
- Portakal: 5 TL / kg
- Muz: 7 TL / kg
Kurduğumuz Problem:
Ayşe, manavdan 3 kg elma, 2 kg portakal ve 1 kg muz almıştır. Ayşe’nin manava toplam kaç Türk Lirası ödemesi gerekir?
Problemimizin Çözümü:
- Adım 1: Elmalar için ödenecek parayı hesaplayalım. Kilosu 4 TL’den 3 kg elma almış.
3 x 4 = 12 TL - Adım 2: Portakallar için ödenecek parayı hesaplayalım. Kilosu 5 TL’den 2 kg portakal almış.
2 x 5 = 10 TL - Adım 3: Muz için ödenecek parayı hesaplayalım. Kilosu 7 TL’den 1 kg muz almış. Bu zaten 7 TL eder.
- Adım 4: Toplam ödemeyi bulmak için tüm tutarları toplayalım.
12 TL (Elma)
10 TL (Portakal)
+ 7 TL (Muz)
———–
29 TL
Sonuç: Kurduğumuz probleme göre Ayşe’nin manava 29 Türk Lirası ödemesi gerekir.
Umarım tüm çözümleri anlamışsındır. Matematik pratik yaptıkça daha da kolaylaşan bir derstir. Başarılar dilerim!