Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir konuya geldik: **Doğal Sayılarla Çıkarma İşlemi** ve **Sonucu Tahmin Etme**. Bu, hem günlük hayatta işine çok yarayacak hem de matematik becerilerini geliştirecek eğlenceli bir konu. Şimdi görseldeki soruları bir öğretmen gibi sana adım adım, tane tane anlatacağım. Hazırsan başlayalım!
Soru 1: Hüseyin Bey, fiyatı 319 TL olan bir ceket aldı. Satıcıya 400 TL verdi. Hüseyin Bey, alacağı para üstünü 80 TL olarak tahmin etti. Hüseyin Bey’in tahminde bulunurken nasıl bir yol izlemiş olabileceğini açıklayınız.
Bu soruda anahtar kelimemiz “tahmin etti”. Tahmin yaparken sayıları aklımızda daha kolay işlem yapabileceğimiz yakın ve yuvarlak sayılara dönüştürürüz. Hadi Hüseyin Bey’in ne düşünmüş olabileceğine bakalım.
- Adım 1: Sayıları Yuvarlama
Hüseyin Bey’in satıcıya verdiği para zaten yuvarlak bir sayı: 400 TL. Ceketin fiyatı ise 319 TL. Bu sayıyı zihinden çıkarmak biraz zor olabilir. Hüseyin Bey muhtemelen 319’u en yakın onluğa yuvarlamıştır. 319, 320’ye çok yakındır. O yüzden 319 TL yerine 320 TL gibi düşünmüştür.
- Adım 2: Tahmini İşlemi Yapma
Şimdi yuvarlak sayılarla çıkarma işlemi yapmak çok daha kolay! Hüseyin Bey aklından şu işlemi yapmıştır:
400
– 320
—–
80 - Sonuç:
İşte bu yüzden Hüseyin Bey, alacağı para üstünü yaklaşık olarak 80 TL olarak tahmin etmiştir. Gördüğün gibi, sayıları yuvarlayarak zihinden işlem yapmak hem çok hızlı hem de çok pratik!
Peki gerçek sonuç ne olurdu? 400 – 319 = 81 TL. Gördüğün gibi tahmini, gerçek sonuca çok yakın!
ETKİNLİK: Sınıfınızın tabanının boyunu ve enini metre ile ölçünüz. Bulduğunuz ölçme sonuçlarını santimetre birimi ile yazınız. Sınıfınızın tabanının boyu ile eninin farkının kaç santimetre olduğunu tahmin ediniz. Tahmininizi not ediniz. Sınıfınızın boyu ile eninin farkını işlem yaparak bulunuz. Bulduğunuz sonuç ile tahmininizi karşılaştırınız.
Bu çok güzel bir uygulama etkinliği! Bu etkinliği sınıfta arkadaşlarınla birlikte yapman gerekiyor. Ben sana adımları nasıl takip edeceğini anlatayım:
- Adım 1: Elinize bir şerit metre alın ve sınıfın önce uzun kenarını (boyunu), sonra kısa kenarını (enini) ölçün. Örneğin, boyu 8 metre, eni 5 metre çıktı diyelim.
- Adım 2: Bulduğun sonuçları santimetreye çevir. Unutma, 1 metre = 100 santimetredir. Yani 8 metre 800 cm, 5 metre 500 cm olur.
- Adım 3: Şimdi işlem yapmadan tahmin et. 800 cm ile 500 cm arasındaki fark sence kaçtır? Aklına gelen ilk sayıyı bir kenara not al.
- Adım 4: Şimdi gerçek çıkarma işlemini yap. 800 – 500 = 300 cm.
- Adım 5: Son olarak, not aldığın tahminin ile gerçek sonucu karşılaştır. Tahminin ne kadar yakındı? Bu etkinlik, tahmin etme yeteneğini geliştirmek için harika bir yoldur!
Soru 2: Ahmet ile arkadaşları, bir filmi izlemek için bilet kuyruğunda sabırla bekleyip biletlerini aldılar. Film izlenirken sinema salonundaki 324 koltuktan 86 tanesi boş kaldı. Filmi izleyenlerin kaç kişi olduğunu tahmin edelim ve sonra gerçek sonucu bulalım.
Bu soruyu iki aşamada çözeceğiz. Önce tahmin yapacağız, sonra da gerçek sonucu bulup karşılaştıracağız.
Aşama 1: Sonucu Tahmin Edelim
Tahmin için sayıları en yakın onluğa yuvarlayalım.
- Adım 1: Toplam koltuk sayısı 324. Bu sayının birler basamağında 4 var. 5’ten küçük olduğu için sayıyı bir alt onluğa, yani 320‘ye yuvarlarız.
- Adım 2: Boş koltuk sayısı 86. Bu sayının birler basamağında 6 var. 5’ten büyük olduğu için sayıyı bir üst onluğa, yani 90‘a yuvarlarız.
- Adım 3: Şimdi yuvarladığımız sayılarla çıkarma işlemini yapalım.
320
– 90
—–
230Tahminimize göre sinemada yaklaşık 230 kişi var.
Aşama 2: Gerçek Sonucu Bulalım
Şimdi de filmi izleyen tam sayıyı bulmak için gerçek çıkarma işlemini yapalım.
- Adım 1: İşlemimiz 324 – 86. Haydi alt alta yazıp çıkaralım.
324
– 86
—– - Adım 2: Birler basamağından başlayalım. 4’ten 6 çıkmaz. Onlar basamağından bir onluk alırız. Birler basamağı 14 olur, onlar basamağında ise 1 kalır. 14 – 6 = 8.
- Adım 3: Onlar basamağında 1 kalmıştı. 1’den 8 çıkmaz. Bu sefer yüzler basamağından bir yüzlük (yani 10 tane onluk) alırız. Onlar basamağı 11 olur, yüzler basamağında ise 2 kalır. 11 – 8 = 3.
- Adım 4: Yüzler basamağında kalan 2’yi de aşağı indiririz.
324
– 86
—–
238
Sonuç ve Karşılaştırma:
Gerçekte filmi izleyen kişi sayısı 238‘miş. Bizim tahminimiz ise 230‘du. Gördüğün gibi, tahminimiz gerçek sonuca oldukça yakın! Bu da bize yuvarlama yaparak tahmin etmenin ne kadar işe yarar bir yöntem olduğunu gösteriyor.
Umarım anlatımımı beğenmişsindir. Unutma, matematik pratik yaparak öğrenilir. Bol bol alıştırma yapmaya devam et! Başarılar dilerim!