Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 4. sınıf matematik öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte gönderdiğiniz görseldeki çevre ölçme problemlerini adım adım, keyifli bir şekilde çözeceğiz. Unutmayın, geometri bir bulmaca gibidir ve her adım bizi doğru sonuca götürür. Haydi başlayalım!
Soru 1: Satranç tahtasının kare biçiminde olduğunu biliyorsunuzdur. Yandaki satranç tahtasının çevresinin uzunluğunu, tahtadaki birim karelerin bir kenar uzunluğundan yararlanarak nasıl bulabileceğinizi açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruda bizden bir hesap yapmamızı değil, nasıl yapacağımızı anlatmamızı istiyor. Tıpkı bir yemek tarifi verir gibi!
Adım 1: Öncelikle satranç tahtasının bir kenarında kaç tane küçük kare olduğunu sayarız. Dikkatlice saydığımızda bir kenarda tam 8 tane küçük kare olduğunu görürüz.
Adım 2: Satranç tahtası büyük bir karedir. Karenin en önemli özelliği neydi? Bütün kenarlarının birbirine eşit olması! Yani satranç tahtasının her kenarında 8 tane küçük kare vardır.
Adım 3: Bir şeklin çevresini bulmak için bütün kenarlarını toplamamız gerekir. Satranç tahtasının 4 kenarı olduğuna göre, çevresini bulmak için bir kenar uzunluğunu 4 ile çarparız.
Sonuç: Bir kenarında 8 birim kare olduğuna göre, satranç tahtasının çevresi 8 x 4 = 32 birimdir. Yani, küçük karelerden birinin kenarını 32 ile çarparsak, satranç tahtasının gerçek çevre uzunluğunu bulmuş oluruz.
ETKİNLİK BÖLÜMÜ
Şimdi etkinlik bölümündeki sorulara geçelim. Burada bize iki şekil verilmiş: bir kare ve bir dikdörtgen.
Soru 2: Karenin bir kenarının uzunluğunun kaç birim olduğunu hesaplayınız. (Verilen bilgi: Karenin Çevresi = 16 birim)
Çözüm:
Adım 1: Sevgili çocuklar, bir karenin 4 tane eşit kenarı olduğunu unutmayalım. Çevre demek, bu 4 eşit kenarın toplamı demektir.
Adım 2: Eğer 4 eşit kenarın toplamı 16 birim ise, bir tanesini bulmak için ne yaparız? Tabii ki bölme işlemi! Toplam çevre uzunluğunu, kenar sayısına (yani 4’e) böleriz.
İşlem: 16 ÷ 4 = 4 birim
Sonuç: Demek ki bu karenin bir kenarının uzunluğu 4 birimmiş. Sağlamasını yapalım: 4 + 4 + 4 + 4 = 16. Harika!
Soru 3: Dikdörtgenin uzun kenarının uzunluğunu hesaplayınız. (Verilen bilgiler: Dikdörtgenin Çevresi = 24 birim, Kısa Kenarı = 3 birim)
Çözüm:
Dikdörtgenin kareden farkı neydi? Karşılıklı kenarları birbirine eşitti. Yani 2 tane kısa, 2 tane de uzun kenarı vardı.
Adım 1: Soruda bize kısa kenarın 3 birim olduğu söylenmiş. Dikdörtgenin karşılıklı kenarları eşit olduğu için, elimizde iki tane 3 birimlik kısa kenar var demektir. Bu iki kısa kenarın toplam uzunluğunu bulalım.
İşlem: 3 + 3 = 6 birim
Adım 2: Dikdörtgenin toplam çevresi 24 birimdi. Bu toplamdan, az önce bulduğumuz iki kısa kenarın toplamını (6 birimi) çıkarırsak, geriye sadece iki uzun kenarın toplamı kalır.
İşlem: 24 – 6 = 18 birim
Adım 3: Bulduğumuz 18 birim, iki tane uzun kenarın toplamıdır. Bizden ise sadece bir tane uzun kenarın uzunluğu isteniyor. İki uzun kenar da birbirine eşit olduğuna göre, 18’i 2’ye bölerek bir tanesinin uzunluğunu bulabiliriz.
İşlem: 18 ÷ 2 = 9 birim
Sonuç: Dikdörtgenimizin uzun kenarı 9 birimdir.
Soru 4: Yaptığınız hesaplamalardan yararlanarak karenin ve dikdörtgenin çevrelerinin uzunluklarını nasıl bulabileceğinizi açıklayınız.
Çözüm:
Bu soru, öğrendiklerimizi özetlememizi istiyor. Çok kolay!
- Karenin Çevresi: Karenin bütün kenarları eşit olduğu için, bir kenar uzunluğunu bilirsek çevresini bulmak çok basittir. Bir kenar uzunluğunu 4 ile çarparız. Kısaca formülü: Çevre = Kenar x 4
- Dikdörtgenin Çevresi: Dikdörtgenin iki kısa ve iki uzun kenarı vardır. Çevresini bulmak için iki farklı yol kullanabiliriz:
1. Yol: Bütün kenarları tek tek toplarız. Yani: Kısa Kenar + Uzun Kenar + Kısa Kenar + Uzun Kenar
2. Yol (Daha Kısası): Bir kısa kenar ile bir uzun kenarı toplarız ve bulduğumuz sonucu 2 ile çarparız. Çünkü bu kenar çiftinden iki tane vardır. Kısaca formülü: Çevre = (Kısa Kenar + Uzun Kenar) x 2
Tüm soruları başarıyla çözdünüz. Hepinizi tebrik ederim! Unutmayın, matematik pratik yaparak öğrenilir. Başka problemlerde görüşmek üzere!