Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. Sınıf Matematik Öğretmenin. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için analiz ettim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir şekilde çözeceğiz. Haydi başlayalım!
***
1. Soru: Aşağıdaki sorulardan hangilerinin veri toplamaya uygun olduğunu belirleyiniz.
Sevgili öğrencim, “veri toplama” demek, bir grup insana bir soru sorup aldığımız farklı cevapları bir araya getirmek demektir. Mesela sınıftaki arkadaşlarımıza en sevdikleri rengi sorup “5 kişi maviyi, 8 kişi kırmızıyı seviyor” gibi sonuçlar elde etmek bir veri toplamadır. Şimdi sorulara bu gözle bakalım:
- 1. Sınıfınızdaki öğrencilerin en çok sevdiği tatlı çeşitleri hangileridir?
Bu soru veri toplamaya uygundur. Çünkü sınıftaki her öğrenciye bu soruyu sorabiliriz ve “pasta”, “sütlaç”, “dondurma” gibi farklı cevaplar alırız. Sonra da hangi tatlıyı kaç kişinin sevdiğini sayabiliriz. - 2. Sizin en çok sevdiğiniz spor dalı hangisidir?
Bu soru, eğer tüm sınıfa sorulacaksa veri toplamaya uygundur. Her arkadaşımızdan “futbol”, “basketbol”, “voleybol” gibi cevaplar alıp bunları listeleyebiliriz. - 3. Öğretmeninizin yaşı kaçtır?
Bu soru veri toplamaya uygun değildir. Çünkü bu sorunun sadece bir tane cevabı vardır. Öğretmenimize sorarız ve tek bir sayı öğreniriz. Farklı cevaplar olmadığı için bir tablo ya da grafik yapamayız. - 4. Kaç kardeşiniz var?
Bu soru veri toplamaya uygundur. Sınıftaki herkese sorduğumuzda “0”, “1”, “2”, “3” gibi farklı cevaplar alırız. “5 arkadaşımızın hiç kardeşi yok, 10 arkadaşımızın 1 kardeşi var” gibi sonuçlar çıkarabiliriz. - 5. Okulunuzun düzenleyeceği gezide en çok görülmek istenen tarihî yerler hangileridir?
Bu soru veri toplamaya uygundur. Okuldaki öğrencilere bu soruyu sorarak en çok hangi tarihi yerin ziyaret edilmek istendiğini öğrenebiliriz. “Topkapı Sarayı”, “Anıtkabir” gibi cevapları sayarak en popüler yeri bulabiliriz.
***
2. Soru: Sınıfınızdaki tüm öğrencilere su, ayran, meyve suyu ve sütten en çok hangisini içmeyi sevdiklerini sorunuz. Aldığınız cevaplara göre aşağıdaki sıklık tablosunu doldurunuz. Tablodaki verilerden yararlanarak şekil grafiğini tamamlayınız.
Şimdi bu soruyu çözmek için sanki sınıfımızda bir anket yapmış gibi düşünelim. Diyelim ki sınıfımızda 25 öğrenci var ve onlara en sevdikleri içeceği sorduk.
Adım 1: Anket Sonuçlarını Hayal Edelim
Aldığımız cevaplar şöyle olsun:
- Su sevenler: 5 kişi
- Ayran sevenler: 7 kişi
- Meyve suyu sevenler: 10 kişi
- Süt sevenler: 3 kişi
(Bakalım doğru mu saymışız: 5 + 7 + 10 + 3 = 25. Evet, tüm sınıf cevap vermiş!)
Adım 2: Sıklık Tablosunu Dolduralım
Şimdi bu sayıları “Sıklık Tablosu” dediğimiz tabloya yerleştirelim. Bu tablo, hangi içeceğin kaç kişi tarafından sevildiğini gösterir.
Tablo: İçecekler ve Seven Kişi Sayısı
İçecek Adı ….. Kişi Sayısı
Su ………………. 5
Ayran ……………. 7
Meyve suyu ……… 10
Süt ……………… 3
Adım 3: Şekil Grafiğini Oluşturalım
Şimdi de bu bilgileri kullanarak şekil grafiğimizi çizelim. Soruda “Her şekil bir kişiyi göstermektedir” diyor. Biz de her kişi için bir gülen yüz 🙂 kullanalım.
Grafik: En Sevilen İçecekler
Su: 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂
Ayran: 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂
Meyve suyu: 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂 🙂
Süt: 🙂 🙂 🙂
İşte bu kadar! Tablomuz ve grafiğimiz hazır. Grafiğe bakınca en çok meyve suyunun, en az da sütün sevildiğini hemen görebiliyoruz, değil mi?
***
3. Soru: Bir ilkokulun 1, 2, 3 ve 4. sınıflarında öğrenim gören öğrenci sayıları yandaki sıklık tablosunda verilmiştir. Tablodaki verileri şekil, nesne ve sütun grafiğinden hangisi ile göstermenin uygun olacağını belirleyiniz. Tablodan yararlanarak belirlediğiniz grafiği defterinize çiziniz.
Önce tablodaki bilgilere bir göz atalım:
Tablo: Sınıflara Göre Öğrenci Sayıları
1. sınıf: 135 öğrenci
2. sınıf: 110 öğrenci
3. sınıf: 120 öğrenci
4. sınıf: 100 öğrenci
Adım 1: Hangi Grafik Türü Uygun?
Buradaki sayılar oldukça büyük: 135, 110 gibi… Eğer şekil grafiği yapmaya kalksak ve her bir öğrenci için bir şekil çizsek, 1. sınıflar için tam 135 tane şekil çizmemiz gerekirdi! Bu hem çok uzun sürer hem de sayması zor olurdu. Bu yüzden büyük sayıları karşılaştırırken sütun grafiği kullanmak en doğrusu ve en kolayıdır.
Sonuç: Bu verileri göstermek için en uygun grafik türü sütun grafiğidir.
Adım 2: Sütun Grafiği Nasıl Çizilir?
Defterine bir sütun grafiği çizdiğini hayal edelim. Sana nasıl yapacağını anlatayım:
- Önce yatay bir çizgi (yatay eksen) çiz. Bu çizginin üzerine sınıfların adını yaz: “1. Sınıf”, “2. Sınıf”, “3. Sınıf”, “4. Sınıf”.
- Sonra sol taraftan yukarı doğru dikey bir çizgi (dikey eksen) çiz. Bu çizgi öğrenci sayısını gösterecek. En alttan “0” ile başla ve yukarı doğru 20’şer 20’şer sayıları yaz. Mesela: 0, 20, 40, 60, 80, 100, 120, 140… En büyük sayımız 135 olduğu için 140’a kadar çıkmak yeterli olacaktır.
-
Şimdi sütunları, yani dikdörtgenleri çizme zamanı!
- 1. Sınıf için çizeceğin sütun, 120 ile 140’ın tam ortasından biraz yukarıda, yani 135’i gösterecek hizada olmalı.
- 2. Sınıf için çizeceğin sütun, 100 ile 120’nin tam ortasında, yani 110’u gösterecek hizada olmalı.
- 3. Sınıf için çizeceğin sütun, tam 120 sayısının hizasında bitmeli.
- 4. Sınıf için çizeceğin sütun ise tam 100 sayısının hizasında bitmeli.
Bu şekilde çizdiğinde, hangi sınıfta daha çok veya daha az öğrenci olduğunu sütunların uzunluğuna bakarak bir anda anlayabilirsin. Harika bir iş çıkardın! Anlamadığın bir yer olursa çekinme, tekrar sorabilirsin.