Merhaba sevgili öğrencim, ben 4. sınıf matematik öğretmenin. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğim. Eşitliklerde verilmeyen sayıları bulmak aslında bir denge oyunu gibidir, haydi başlayalım!
Soru 1: Yukarıda modellenen eşitliğin doğru olması için boş tabağa kaç tane çilek konulmalıdır? Boş tabağa konulması gereken çileklerin sayısını nasıl bulabileceğinizi açıklayınız.
Çözüm:
Bu soru aslında bize bir bilmece soruyor. “Bende 6 çilek vardı, bir miktar daha ekledim ve sonunda 10 çileğim oldu. Acaba kaç çilek ekledim?” diyor. Gelin bu bilmeceyi birlikte çözelim.
- Adım 1: Öncelikle görseldeki matematik cümlesini yazalım. İlk tabakta 6 çilek var. Sonra boş bir tabak var, oradaki çilek sayısını bilmediğimiz için oraya bir soru işareti (?) koyalım. Sonuçta ise 10 çilek olmuş. Yani işlemimiz şu şekilde: 6 + ? = 10
- Adım 2: Toplama işleminde verilmeyen toplananı bulmak için toplamdan, yani sonuçtan, bilinen toplananı çıkarırız. Burada sonucumuz 10, bildiğimiz sayı ise 6.
- Adım 3: O zaman 10’dan 6’yı çıkaralım.
10 – 6 = 4
Sonuç: Demek ki boş tabağa 4 tane çilek konulmalıdır.
Hadi bir de kontrol edelim, yani sağlama yapalım. 6’nın yanına 4 koyarsak 10 eder mi? Evet, 6 + 4 = 10. Eşitlik doğru! Harika iş!
ETKİNLİK Sorusu: 4 x 3 = 5 + ? eşitliğinin sağlanması için “?” yerine hangi sayı gelmelidir?
Çözüm:
Unutma, eşittir (=) işareti bir terazinin denge noktası gibidir. Sol tarafında ne varsa, sağ tarafında da o olmalı. Önce terazinin sol kefesinde ne kadar ağırlık var, onu bulalım.
- Adım 1: Eşitliğin sol tarafındaki işlemi yapalım. Orada 4 x 3 yazıyor. Çarpım tablosundan hatırlayacağın gibi 4 kere 3, 12 eder.
- Adım 2: Şimdi eşitliğimiz çok daha basit bir hale geldi: 12 = 5 + ?
- Adım 3: Gördün mü? Bu soru da aynı yukarıdaki çilek sorusuna benzedi. Toplamımız 12, toplananlardan biri 5. Diğerini bulmak için ne yapıyorduk? Tabi ki çıkarma! Toplamdan bilinen sayıyı çıkaracağız.
12 – 5 = 7
Sonuç: Soru işareti (?) yerine 7 sayısı gelmelidir.
Sağlamasını da yapalım mı? Eşitliğin sol tarafı 4 x 3 = 12 idi. Sağ tarafı da 5 + 7 = 12 oldu. 12 = 12 olduğuna göre, terazimiz dengede! Cevabımız doğru.
Örnek Soru: ▲ – 7 = 9 + 12 eşitliğinin sağlanması için ▲ yerine hangi sayının yazılacağını bulalım.
Çözüm:
Bu soruda da yine terazimizin dengede durması gerekiyor. Önce terazinin hangi kefesinin değerini tam olarak bildiğimize bakalım.
- Adım 1: Eşitliğin sağ tarafında 9 + 12 işlemi var. Bu işlemi kolayca yapabiliriz.
9 + 12 = 21 - Adım 2: Harika! Şimdi eşitliğimizin yeni hali şu şekilde: ▲ – 7 = 21
- Adım 3: Bu bir çıkarma işlemi. Bize en baştaki büyük sayıyı, yani “eksilen” sayıyı soruyor. “Hangi sayıdan 7 çıkarırsam sonuç 21 olur?” diye düşüneceğiz. Çıkarma işleminde eksileni bulmak için çıkan ile farkı (sonucu) toplarız.
- Adım 4: O zaman 21 ile 7’yi toplayalım.
21 + 7 = 28
Sonuç: Üçgen (▲) yerine 28 sayısı gelmelidir.
Hemen kontrol edelim. ▲ yerine 28 yazalım. 28 – 7 = 21. Eşitliğin diğer tarafı da 9 + 12 = 21 idi. İki taraf da 21 olduğuna göre, bu soruyu da başarıyla çözdük! Tebrikler!