4. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Sevgi Yayınları Sayfa 78
Harika bir konu! Çarpma işleminde sonucu tahmin etmek, hem işlemlerimizi kontrol etmemize yardımcı olur hem de bize hız kazandırır. Tıpkı bir hedefe nişan almak gibi, tam on ikiden vuramasak da hedefe çok yakın bir atış yaparız. Şimdi görseldeki sorulara bir göz atalım ve birlikte çözelim.
Soru 1: İş yerlerine servis yapan bir yemek firması her birinde 48 kg pirinç olan çuvallardan 8 tane aldı. Bu firmanın aldığı pirinçlerin toplam kaç kilogram olduğunu nasıl tahmin edebileceğimizi açıklayınız.
Bu soruda bizden tam olarak kaç kilogram pirinç alındığını değil, yaklaşık olarak ne kadar olduğunu bulmamız isteniyor. İşte bu “yaklaşık” kelimesi, tahmin etmemiz gerektiğinin en büyük ipucu!
- Adım 1: Öncelikle sayılarımıza bakalım: 48 kg ve 8 tane çuval. Çarpma işlemini kafamızdan daha kolay yapabilmek için 48 sayısını yuvarlamalıyız. Sayıları yuvarlamak, onları en yakın ve kolay işlem yapılabilen “düz” sayılara çevirmek demektir.
- Adım 2: 48 sayısını en yakın onluğa yuvarlayalım. Bir sayıyı en yakın onluğa yuvarlarken birler basamağına bakarız. Eğer birler basamağındaki rakam 5 veya 5’ten büyükse (5, 6, 7, 8, 9 gibi), sayıyı bir üst onluğa yuvarlarız. 48’in birler basamağında 8 var, yani 5’ten büyük. Bu yüzden 48’i bir üst onluk olan 50‘ye yuvarlarız.
- Adım 3: Şimdi işlemimiz çok daha kolay bir hale geldi: 50 x 8. Bu işlemi yaparken önce 5 ile 8’i çarpabiliriz, bu da 40 eder. Sonra 50’nin yanındaki 0’ı sonucun sağına ekleriz. Böylece sonucu 400 olarak buluruz.
Sonuç: Bu yemek firması, tahminen 400 kg pirinç almıştır. Gördüğünüz gibi, sayıları yuvarlayarak gerçek sonuca çok yakın bir tahminde bulunabildik!
Soru 2: Büşra Hanım, 3 çocuğunun her birine fiyatı 48 TL olan tişörtlerden birer tane aldı. Büşra Hanım’ın 3 tişörte kaç Türk lirası ödediğini tahmin edelim. Sonra çarpma işlemini yaparak bulduğumuz sonuç ile tahminimizi karşılaştıralım.
Bu soruda iki şey yapmamız isteniyor: Önce tahmin, sonra gerçek işlemi yapıp ikisini karşılaştırmak. Haydi başlayalım!
A) Tahmin Yapalım
- Adım 1: Bir tişörtün fiyatı 48 TL. Bu sayıyla işlem yapmak yerine, onu en yakın onluğa yuvarlayalım. Tıpkı bir önceki soruda yaptığımız gibi, 48’i en yakın onluk olan 50‘ye yuvarlıyoruz.
-
Adım 2: Büşra Hanım 3 tişört aldığına göre, yuvarladığımız fiyatı 3 ile çarpalım.
3 x 50 = 150 TL
Tahminimiz tamam! Büşra Hanım yaklaşık olarak 150 TL ödemiştir.
B) Gerçek İşlemi Yapalım ve Karşılaştıralım
- Adım 1: Şimdi de Büşra Hanım’ın tam olarak ne kadar ödediğini bulalım. Bunun için 48 ile 3’ü çarpmamız gerekiyor.
-
Adım 2: İşlemi alt alta yazarak yapalım.
48
x 3
—-
144İşlemi yaparken önce 3 ile birler basamağındaki 8’i çarparız (3 x 8 = 24). 24’ün 4’ünü yazarız, 2 elde olur. Sonra 3 ile onlar basamağındaki 4’ü çarparız (3 x 4 = 12). Eldeki 2’yi de 12’ye ekleriz ve 14 buluruz. Sonuç 144 TL‘dir.
-
Adım 3: Son olarak, karşılaştırma zamanı!
Tahminimiz: 150 TL
Gerçek Sonuç: 144 TLAralarında sadece 6 TL fark var! Bu da demek oluyor ki yuvarlama yöntemiyle yaptığımız tahmin, gerçek sonuca çok yakın ve oldukça başarılı.
Umarım konu anlaşılmıştır. Unutmayın, tahmin etmek matematikte süper bir güç gibidir!