Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. Sınıf Matematik öğretmeninim. Gel, şimdi bu görseldeki “Kısa Yoldan Çarpma İşlemi” konusunu birlikte adım adım inceleyelim ve soruları çözelim. Eminim çok kolay olduğunu sen de göreceksin!
Soru 1: Bir iş kadını, mezun olduğu okulun kreşindeki çocuklar için fiyatı 38 TL olan oyuncak pandalardan 20 tane satın aldı. Oyuncak pandalara ödenen para miktarını kısa yoldan nasıl bulabileceğinizi açıklayınız.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için aslında yapmamız gereken işlem 38 x 20. Ama bizden bunu kısa yoldan yapmamız isteniyor. İşte o pratik yöntem:
Adım 1: Çarpacağımız sayılardan biri olan 20’nin sonundaki sıfırı (0) bir anlığına görmezden gelelim. Sanki o sıfır orada yokmuş gibi davranalım. Geriye hangi sayılar kaldı? 38 ve 2.
Adım 2: Şimdi bu iki sayıyı, yani 38 ile 2’yi çarpalım.
38 x 2 = 76
Adım 3: Harika! Şimdi sıra geldi ilk adımda görmezden geldiğimiz o sıfıra. Bulduğumuz sonucun, yani 76’nın sağına o sıfırı ekleyelim.
Sonuç: 760
İşte bu kadar basit! İş kadını oyuncak pandalar için toplam 760 TL ödemiştir. Bir sayıyı 10’un katlarıyla (20, 30, 40 gibi) çarparken, önce sıfırı yokmuş gibi çarpar, sonra o sıfırı sonucun sonuna ekleriz.
ETKİNLİK BÖLÜMÜ
Soru 2: Yukarıdaki çarpma işlemlerinde çarpanlarda bulunan 0 sayıları ile çarpımlardaki (sonuçlardaki) 0 sayılarını karşılaştırınız.
Çözüm:
Hadi işlemleri tek tek inceleyelim ve sıfırları sayalım!
- 10 x 5 = 50 → 10 sayısında bir tane 0 var. Sonuç olan 50’nin sonunda da bir tane 0 var.
- 100 x 5 = 500 → 100 sayısında iki tane 0 var. Sonuç olan 500’ün sonunda da iki tane 0 var.
- 1000 x 5 = 5000 → 1000 sayısında üç tane 0 var. Sonuç olan 5000’in sonunda da üç tane 0 var.
- 24 x 10 = 240 → 10 sayısında bir tane 0 var. Sonuç olan 240’ın sonunda da bir tane 0 var.
- 24 x 100 = 2400 → 100 sayısında iki tane 0 var. Sonuç olan 2400’ün sonunda da iki tane 0 var.
Sonuç: Gördüğümüz gibi, çarpanlardaki (10, 100, 1000 gibi) sıfır sayısı, sonucun sonundaki sıfır sayısıyla aynıdır!
Soru 3: Yukarıdaki işlemleri kısa yoldan nasıl yapabileceğinizi açıklayınız.
Çözüm:
Bu işlemlerin sırrı aslında az önce çözdüğümüz sorularda gizli. Bir sayıyı 10, 100 veya 1000 ile kısa yoldan çarpmak için şu adımları izleyebiliriz:
Adım 1: Çarpma işlemindeki sıfırları görmezden gelerek sayıları çarp. Örneğin, 24 x 100 işleminde, sıfırları atınca geriye 24 x 1 kalır. Bunun sonucu da 24‘tür.
Adım 2: Görmezden geldiğin sıfırları say. 100 sayısında iki tane sıfır var.
Adım 3: İlk adımda bulduğun sonucun (yani 24’ün) sağına, ikinci adımda saydığın kadar sıfır ekle. İki tane sıfır eklersek sayımız 2400 olur.
Kısacası; bir sayıyı 10 ile çarpmak için sayının sağına bir sıfır (0), 100 ile çarpmak için iki sıfır (00), 1000 ile çarpmak için üç sıfır (000) eklememiz yeterlidir. Bu yöntem, çarpma işlemini çok daha hızlı ve kolay hale getirir. Unutma, matematik pratik yöntemlerle daha da eğlencelidir!