8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Hecce Yayınları Sayfa 289

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Harika bir konuyla karşınızdayız: Elektrik Enerjisinin Dönüşümü! Bu konu, günlük hayatta kullandığımız birçok aletin çalışma prensibini anlamamızı sağlar. Şimdi gönderdiğin görseldeki soruları birlikte, adım adım inceleyelim ve çözelim.

Soru 1: Görsel 7.24’teki gibi elektrikli aletlerin iç kısmını gördünüz mü?

Bu soru aslında hepimizin biraz düşünmesini sağlamak için sorulmuş bir soru. Belki birçoğunuz bozulan bir kumandanın, eski bir radyonun ya da bir oyuncağın içini merak edip açmışsınızdır. Eğer açtıysanız, içinde bir sürü renkli kablo, yeşil bir zemin üzerine lehimlenmiş ilginç parçalar (devre kartı), belki küçük bir motor veya lamba görmüşsünüzdür.

İşte o karmaşık gibi görünen yapının tamamı, elektrik enerjisini bizim işimize yarayacak başka enerji türlerine dönüştürmek için tasarlanmıştır. Bu sorunun cevabı kişiden kişiye değişse de, fen bilimleri dersi açısından asıl amacı, bizi birazdan cevaplayacağımız ikinci soruya hazırlamaktır.

Soru 2: Saçlarınızı kuruturken fön makinesinde hangi enerji türlerini kullanmaktasınız?

Bu harika bir soru! Çünkü fön makinesi, enerji dönüşümünü gözlemleyebileceğimiz çok güzel bir örnektir. Gelin adım adım fön makinesinin nasıl çalıştığını ve hangi enerji dönüşümlerinin gerçekleştiğini inceleyelim.

Unutmayın, enerji yoktan var olmaz, var olan enerji de yok olmaz; sadece bir türden başka bir türe dönüşür.

Adım 1: Başlangıç Enerjisi

Fön makinesini çalıştırmak için ne yaparız? Elbette fişini prize takarız. Prizden gelen enerji, elektrik enerjisidir. Demek ki fön makinesinin kullandığı ana enerji kaynağı budur.

Adım 2: Fön Makinesi Ne Yapar?

Fön makinesinin düğmesine bastığımızda iki temel şey olur:

• İçindeki pervane hızla dönmeye başlar ve dışarıya hava üfler.
• Üflenen bu hava ısınır ve sıcak hale gelir.

Adım 3: Enerji Dönüşümlerini Tespit Edelim

Şimdi bu olanları enerji diline çevirelim:

• Pervanenin dönmesi ve hava üflemesi bir harekettir. Dolayısıyla, prize taktığımız elektrik enerjisinin bir kısmı, makinenin içindeki motoru çalıştırarak hareket enerjisine dönüşmüştür.
• Havanın ısınması, makinenin içindeki “rezistans” adı verilen telin ısınmasıyla olur. Elektrik akımı bu telden geçerken tel aşırı derecede ısınır. Yani elektrik enerjisinin bir diğer kısmı da ısı enerjisine dönüşmüştür.
• Peki başka bir şey fark ediyor muyuz? Evet! Fön makinesi çalışırken bir ses çıkarır, değil mi? Bu da elektrik enerjisinin bir kısmının ses enerjisine dönüştüğünü gösterir.
• Hatta bazı makinelerin üzerinde çalıştığını gösteren küçük bir ışık yanar. Bu da çok küçük bir miktar enerjinin ışık enerjisine dönüştüğünün kanıtıdır.

Sonuç

Toparlayacak olursak, saç kurutma makinesini kullandığımızda, prizden aldığımız elektrik enerjisi;

a) Saçımızı kurutan sıcak havayı oluşturan ısı enerjisine,

b) Havayı bize doğru üfleyen pervaneyi döndüren hareket enerjisine,

c) Çalışma sırasında duyduğumuz ses enerjisine,

d) Ve varsa üzerindeki gösterge lambası için ışık enerjisine dönüşür.

Ancak fön makinesinin asıl amacı saçımızı kurutmak olduğu için, bizim için en önemli ve en çok dönüşen enerji türleri ısı ve hareket enerjisidir. Umarım açıklama faydalı olmuştur. Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun!