Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Gel şimdi bu “tanılayıcı dallanmış ağaç” etkinliğini birlikte adım adım, tane tane çözelim ve doğru çıkışı bulalım. Unutma, bu tür sorularda her ifadenin doğru mu yanlış mı olduğuna karar vererek ilerleyeceğiz.
Soru: Aşağıda “tanılayıcı dallanmış ağaç” şeklinde verilen ifadelerin doğru ya da yanlış olduğunu belirleyip ilgili ok yönünde ilerlediğinizde ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.
Hadi başlayalım!
Adım 1: İlk İfadeyi Değerlendirelim
İlk kutucukta bize şu bilgi veriliyor: “Katılarda zemine temas eden yüzey alanı arttıkça yüzeye yapılan basınç artar.”
Şimdi düşünelim… Katı basıncını nasıl buluyorduk? Basınç = Kuvvet (Ağırlık) / Yüzey Alanı. Bu formüle göre yüzey alanı ile basınç ters orantılıdır. Yani yüzey alanı büyürse, basıncın azalması gerekir. Kışın karda batmamak için geniş tabanlı kar ayakkabıları giymemizin sebebi de budur. Yüzey alanını artırarak basıncı azaltırız.
Dolayısıyla bu ifade YANLIŞ‘tır. Bu yüzden okları takip ederek ‘D’ yönünde ilerlemeliyiz.
Adım 2: İkinci İfadeyi Değerlendirelim
‘D’ yolunu takip ettiğimizde karşımıza şu ifade çıkıyor: “Sıvılar, bulundukları kabın tüm yüzeylerine basınç uygular.”
Bu ifadeye dikkat edelim. Sıvılar, içinde bulundukları kabın sadece temas ettikleri yüzeylerine basınç uygular. Yani kabın tabanına ve sıvının ulaştığı yüksekliğe kadar yan duvarlarına. Eğer bir bardak yarıya kadar su doluysa, su bardağın boş olan üst kısımlarına basınç uygulayamaz. “Tüm yüzeylerine” kelimesi bu ifadeyi yanıltıcı yapıyor.
Bu nedenle bu ifade de YANLIŞ‘tır. Tekrar ‘D’ okunu takip ederek yolumuza devam ediyoruz.
Adım 3: Son İfadeyi Değerlendirelim ve Çıkışı Bulalım
İkinci ‘D’ yolundan ilerleyince son durağımızdaki ifade karşımıza çıkıyor: “Hava, yeryüzündeki tüm cisimlere basınç uygular.”
Bu, açık hava basıncının tanımıdır. Atmosferdeki hava tanecikleri, ağırlıkları nedeniyle Dünya üzerindeki bütün cisimlerin üzerine bir basınç uygular. Bu bilgi kesinlikle DOĞRU‘dur.
Bu ifade doğru olduğu için bu sefer ‘Y’ (Yani ifadenin doğru olduğunu belirten yol) okunu takip etmeliyiz.
Sonuç:
İzlediğimiz yolu özetlersek:
- İlk ifade için D yolunu seçtik.
- İkinci ifade için D yolunu seçtik.
- Üçüncü ifade için Y yolunu seçtik.
Bu yolu takip ettiğimizde ulaştığımız çıkış 2. çıkış‘tır.
Tebrikler, soruyu başarıyla çözdük!