Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencim! Türkçe dersinde bugün karşına çıkan bu soruları seninle birlikte adım adım çözeceğiz. Unutma, her sorunun bir cevabı vardır ve önemli olan, o cevabı bulmak için doğru yolları öğrenmektir. Hazır mısın? Başlayalım o zaman!
Öncelikle “DERSE HAZIRLIK” bölümündeki sorulara bakalım. Bu sorular, derse başlamadan önce senin düşüncelerini ve deneyimlerini ortaya çıkarmak için sorulmuş. Bunların doğru ya da yanlış cevabı yoktur, tamamen senin kişisel cevapların önemlidir.
DERSE HAZIRLIK
1. Hangi tür kitapları okumaktan hoşlanıyorsunuz? Niçin?
Sevgili öğrencim, bu soru senin en sevdiğin kitap türünü ve bu türü neden sevdiğini anlatmanı istiyor. Mesela, macera kitapları okumayı seviyorsan, “Çünkü beni farklı dünyalara götürüyor ve heyecanlı olaylarla dolu oluyorlar,” diyebilirsin. Bilim kurgu seviyorsan, “Gelecekte neler olabileceğini merak ediyorum ve hayal gücümü geliştiriyor,” diyebilirsin. Buraya kendi cevabını yazmalısın.
2. İlkokul yıllarınızda okuduğunuz kitaplardan aklınızda kalanları anlatınız.
Bu soru da ilkokuldayken okuduğun ve aklında iz bırakan bir kitabı veya kitapları hatırlamanı istiyor. Belki çok sevdiğin bir karakter vardı, belki seni çok güldüren bir hikaye ya da sana yeni bir şeyler öğreten bir kitap. O kitabı neden hatırladığını, sana ne hissettirdiğini veya ne öğrettiğini anlatabilirsin.
Şimdi gelelim asıl “ETKİNLİKLER” bölümündeki sorularımıza. Burada daha çok bilgiye dayalı ve metne bağlı cevaplar vereceğiz.
ETKİNLİKLER
1. ETKİNLİK: Dinlediğiniz metinde geçen aşağıdaki kelimelerin anlamlarını metnin bağlamından hareketle tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Kelimeleri cümle içinde kullanınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte bize bazı kelimeler verilmiş. Önce bu kelimelerin anlamlarını kendimiz tahmin edeceğiz, sonra doğru anlamlarını TDK’den bulacağız ve son olarak da o kelimeyi bir cümlede kullanacağız. Hadi başlayalım!
Kelime: ciltçi
- Tahminim: Kitapların kapaklarını yapan veya tamir eden kişi.
- Anlamı (TDK): Kitapları, defterleri, basılı şeyleri ciltleyen veya ciltlerini onaran kimse.
- Cümlem: Eski ve yıpranmış kitabımı onarması için ciltçiye götürdüm.
Kelime: meşin
- Tahminim: Hayvan derisinden yapılmış, dayanıklı bir malzeme.
- Anlamı (TDK): İşlenmiş koyun veya keçi derisi.
- Cümlem: Dedemin eski meşin cüzdanı yıllara meydan okuyordu.
Kelime: yaldızlı
- Tahminim: Üzeri altın rengiyle parlayan, süslü.
- Anlamı (TDK): Yaldırla süslenmiş, yaldırı olan, yaldırla kaplanmış. (Yaldır: Bir maddeye altın rengi veya parlaklık veren boya, altın tozu vb.)
- Cümlem: Kütüphanedeki eski ansiklopedilerin kapakları yaldızlı harflerle yazılmıştı.
Kelime: belletici
- Tahminim: Bir şeyi öğreten, ezberleten veya hatırlatan kişi.
- Anlamı (TDK): 1. Belletme işini yapan kimse. 2. Yatılı okullarda öğrencilerin ders çalışmalarına yardımcı olan görevli.
- Cümlem: Sınavdan önce konuları daha iyi kavramam için ablam bana belletici oldu.
Kelime: cebir
- Tahminim: Zor kullanma, zorlama veya matematikte bir konu.
- Anlamı (TDK): 1. Zor kullanma, zorlama. 2. Matematiğin sayıları ve nicelikleri harf ve işaretlerle göstererek çözümlemesini yapan dalı, soyut matematik.
- Cümlem: Sorunları çözmek için cebir yerine uzlaşmacı yollar bulmalıyız.
Kelime: siyasa
- Tahminim: Bir ülkenin yönetimiyle ilgili işler, politika.
- Anlamı (TDK): Siyaset.
- Cümlem: Ülkenin ekonomik durumu hakkında yeni siyasalar belirlendi.
Kelime: yeğ
- Tahminim: Daha iyi, tercih edilebilir olan.
- Anlamı (TDK): Daha iyi, üstün, tercih edilecek.
- Cümlem: Bu havada dışarı çıkmak yerine evde kitap okumak bana yeğ geldi.
Şimdi de “2. ETKİNLİK” bölümündeki sorulara geçelim. Bu sorular, dinlediğimiz bir metinle ilgili. Ben şu an o metni göremediğim için sana doğrudan cevaplar veremem. Ama hiç merak etme, sana bu soruları nasıl cevaplayacağını, metinde nelere dikkat etmen gerektiğini adım adım anlatacağım. Böylece hangi metin olursa olsun, bu soruları kolayca yanıtlayabilirsin!
2. ETKİNLİK: Aşağıdaki soruları dinlediğiniz metinden hareketle yanıtlayınız.
1. Metinde yazarın kitaplara meraklı bir çocuk olduğunu gösteren ifadeler nelerdir?
Adım 1: Metni dikkatlice dinle veya oku. Özellikle yazarın çocukluk döneminden bahsettiği kısımlara odaklan.
Adım 2: Yazarın kitaplarla ilgili yaptığı eylemlere, kullandığı kelimelere dikkat et. Örneğin, “her boş anımda kitap okurdum,” “kitapçıdan çıkmazdım,” “yeni bir kitap aldığımda çok sevinirdim,” gibi ifadeler aramalısın.
Adım 3: Bu ifadeleri bulduktan sonra, onları kendi cümlelerinle ifade ederek cevabını yazabilirsin.
2. Metne göre çocuğu kitap sevmeye neler teşvik etmiş olabilir?
Adım 1: Metinde çocuğun çevresine, ailesine, arkadaşlarına veya yaşadığı olaylara odaklan.
Adım 2: Annesi veya babası ona kitap okumuş mu? Öğretmeni kitapları sevdirmiş mi? Arkadaşlarıyla kitaplar hakkında konuşmuş mu? Yaşadığı bir olay onu kitaplara yöneltmiş mi? Bu gibi teşvik edici durumları ve kişileri bulmaya çalış.
Adım 3: Metinde geçen bu teşvik edici unsurları sıralayarak cevabını oluşturabilirsin.
3. Kitaplığınızda olduğu halde okunmayan kitaplar konusundaki düşünceleriniz nelerdir?
Adım 1: Bu soru, metinden bağımsız olarak senin kişisel düşünceni soruyor. Kendi kitaplığında okunmamış kitaplar varsa, neden okunmadıklarını düşün.
Adım 2: Belki zamanın yoktur, belki o an okuma isteğin yoktur, belki de o kitabı alırkenki hevesin geçmiştir. Bu durumu nasıl değerlendirdiğini düşün.
Adım 3: “Bence kitaplıkta okunmamış kitapların olması normaldir, çünkü…” veya “Okunmayan kitaplar bana kendimi kötü hissettiriyor, çünkü…” gibi cümlelerle kendi fikrini açıklayabilirsin.
4. Her akşam evde kitap okunması ile kitap okuma alışkanlığı kazanma arasında bir ilişki var mıdır? Tartışınız.
Adım 1: Bu soru da senin düşünceni ve tartışma yeteneğini ölçüyor.
Adım 2: Düşün bakalım, her akşam düzenli olarak kitap okumak, bir alışkanlık haline gelmeye yardımcı olur mu? Neden evet veya neden hayır?
Adım 3: Cevabını şu şekilde kurgulayabilirsin: “Evet, her akşam kitap okunması kitap okuma alışkanlığı kazanmada çok etkilidir, çünkü düzenlilik beyinde bir rutin oluşturur ve zamanla kişi kitap okumadan duramaz hale gelir.” Ya da farklı bir bakış açısıyla, “Hayır, sadece her akşam okumak yetmez, önemli olan okunan kitabın kişiye hitap etmesi ve okumayı sevmesidir. Zorla okunan kitap alışkanlık oluşturmaz.” Her iki fikri de destekleyen cümleler kurarak tartışmanı yapabilirsin.
5. İnternet gibi bilgi kaynakları kitapların yerini doldurabilir mi? Tartışınız.
Adım 1: Bu çok önemli ve güncel bir tartışma konusu! İnternet ve kitapların avantajlarını ve dezavantajlarını düşün.
Adım 2: İnternet bilgiyi hızlıca sunar, günceldir. Kitaplar ise daha derinlemesine bilgi verir, düşünmeye sevk eder, sayfaların kokusu, dokusu farklı bir his verir. İnternet görsel ve işitsel içeriklerle zenginleştirilmişken, kitaplar hayal gücünü daha çok çalıştırır.
Adım 3: “Bence internet, bilgiye ulaşmada çok hızlı ve pratik olsa da kitapların sunduğu derinliği ve okuma zevkini tamamen dolduramaz. Kitaplar, bir konuyu baştan sona, sindirerek öğrenmemizi sağlar.” gibi bir açıklama yapabilirsin. Veya “İnternet, bilgiye anında ulaşmamızı sağladığı için bazı konularda kitaplardan daha etkili olabilir, ancak her ikisinin de kendine özgü değerleri vardır ve birbirlerinin yerine geçmezler.” diyerek iki kaynağın da önemini vurgulayabilirsin.
6. Kitap okuma alışkanlığı kazanmada kişisel yatkınlığın ve çevresel etkilerin önemi nedir? Tartışınız.
Adım 1: Bu soru, kitap okuma alışkanlığı kazanırken hem kişinin kendi özelliklerinin hem de çevresinin ne kadar önemli olduğunu anlamamızı istiyor.
Adım 2:Kişisel yatkınlık dediğimiz, kişinin doğuştan gelen merakı, öğrenme isteği, sabrı gibi özellikleridir. Bazı insanlar okumayı daha çok sever, daha kolay adapte olur. Çevresel etkiler ise ailenin kitap okuma alışkanlığı, okulun teşviki, arkadaş çevresinin etkisi, evde kitap bulunması gibi faktörlerdir.
Adım 3: Cevabını şöyle kurgulayabilirsin: “Kitap okuma alışkanlığı kazanmada hem kişisel yatkınlık hem de çevresel etkiler çok önemlidir. Kişi doğuştan meraklı ve öğrenmeye açıksa, bu alışkanlığı daha kolay edinir. Ancak ailede kitap okuyan bireylerin olması, okulda kütüphanenin zenginliği veya arkadaşlarla kitap sohbetleri gibi çevresel faktörler de kişiyi bu yolda destekler ve alışkanlığı pekiştirir. Yani, ikisi bir arada olduğunda en iyi sonuç alınır.”
Umarım bu açıklamalar, soruları daha iyi anlamana ve cevaplamana yardımcı olmuştur sevgili öğrencim. Unutma, her zaman okumaya ve öğrenmeye devam et!