7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 74
Merhaba sevgili öğrencim, Türkçe dersimizin bu bölümünde “Sol Ayağım” metniyle ilgili soruları adım adım, dikkatlice inceleyerek çözeceğiz. Unutma, cevapları metinde bulmaya çalışacağız ve bazı sorular için metinden yola çıkarak kendi yorumlarımızı katacağız. Hazır mısın? Haydi başlayalım!
1. ETKİNLİK: Okuduğunuz metinde geçen anlamını bilmediğiniz kelimeleri yazınız. Yazdığınız kelimelerin anlamlarını tahmin ediniz. Tahminlerinizin doğruluğunu TDK Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Daha sonra ise kelimeleri cümle içinde kullanınız.
Şimdi metni okurken karşılaştığımız, anlamını belki tam olarak bilmediğimiz veya derinleştirmek istediğimiz kelimelere bakalım. Bu kelimeleri seçtim ve seninle birlikte anlamlarını tahmin edip, TDK’den kontrol ettikten sonra cümle içinde kullanacağım:
-
Ortanca
Tahminim: Bir grubun ortasında olan, yani ne en büyük ne de en küçük.
Sözlük Anlamı: Bir topluluğun veya dizinin ortasında bulunan, ortalama, orta. (Metinde “ortanca grubuna giriyordum” derken doğum sırasındaki yerini kastediyor.)
Cümlem: Ailemizde ben ortanca çocuğum, benden büyük de küçük de kardeşlerim var.
-
Eleştirel
Tahminim: Bir şeyi sorgulayan, üzerinde derinlemesine düşünen, doğru olup olmadığını araştıran.
Sözlük Anlamı: Eleştiriye dayanan, eleştiri niteliğinde olan.
Cümlem: Bir konuyu iyice anlamak için eleştirel bir gözle bakmak ve farklı fikirleri değerlendirmek çok önemlidir.
-
Münasebetsizlik
Tahminim: Yakışıksız, uygunsuz bir davranış veya durum.
Sözlük Anlamı: Uygun olmayan durum, yakışıksızlık, yersizlik.
Cümlem: Öğretmen konuşurken sınıfta gülmek gerçekten büyük bir münasebetsizlikti.
-
Çerçöp
Tahminim: Değersiz, işe yaramaz, döküntü şeyler.
Sözlük Anlamı: Değersiz, işe yaramaz şeyler, döküntü.
Cümlem: Bahar temizliği yaparken evden bir sürü çerçöp çıktı, hepsini attık.
2. ETKİNLİK: Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle yanıtlayınız.
Şimdi de metni anlayıp anlamadığımızı ölçen sorulara geçelim. Cevaplarını metinden bulmaya çalışalım.
1. Chris hangi fiziksel becerileri yapamamaktadır?
Metne baktığımızda, Chris’in doğuştan gelen bir beyin hasarı nedeniyle vücudunun birçok kısmını hareket ettirmekte zorlandığını görüyoruz. Özellikle de kafayı dik tutamıyor, oturamıyor, sürünemiyor, yürüyemiyor ve konuşamıyordu. Bu durum onun için oldukça zordu, değil mi?
2. Chris’in dış dünya ile iletişimi nasıl olmuştur?
Chris’in dış dünyayla iletişimi, yaşadığı fiziksel engellere rağmen çok özel bir şekilde gerçekleşti. Metinde belirtildiği gibi, vücudunun diğer kısımlarını hareket ettiremezken, sol ayağı onun dış dünyaya açılan penceresi oldu. Chris, sol ayağını kullanarak diğer insanlarla iletişim kurmayı öğrenerek kendisini ifade edebildi.
3. Chris’in zihinsel olarak normal olduğuna annesinden başka kimsenin inanmamasının sebebi nedir?
Chris’in zihinsel olarak normal olduğuna annesinden başka kimsenin inanmamasının temel sebebi, onun fiziksel görünüşündeki engellerdi. Doktorlar ve diğer insanlar, Chris’in vücudunu hareket ettirememesi, konuşamaması gibi dıştan görünen sorunları yüzünden onu zihinsel olarak da geri zekalı sanmışlardı. Annesinin ona olan inancı bile onlara neredeyse “uygunsuz” bir durum gibi geliyordu çünkü Chris’in fiziksel durumu, onun zihinsel kapasitesini diğer insanların gözünde gizlemişti.
4. Konaşmış, diğerkam iletişim yolları nelerdir? Sıralayınız.
Sevgili öğrencim, bu sorunun cevabı okuduğumuz metinde doğrudan yer almıyor. Metin, Chris’in kendi iletişim yolunu (sol ayağını kullanmasını) anlatıyor ancak “konaşmış” veya “diğerkam iletişim yolları” hakkında belirli bir bilgi veya sıralama vermiyor. Bu yüzden metne göre bu yolları sıralayamayız.
5. Sizce Chris’in başarısının sırrı neler olabilir?
Bence Chris’in başarısının en büyük sırrı, her şeyden önce annesinin ona olan sarsılmaz inancı ve bitmek bilmeyen desteğiydi. Annesi onu bir birey olarak kabul etmiş, ona konuşmayı, okumayı ve yazmayı öğretmek için büyük bir azimle çabalamış ve sol ayağını bir iletişim aracı olarak kullanmasını sağlamıştır. Ayrıca, Chris’in kendi azim ve öğrenme isteği de bu başarının çok önemli bir parçasıdır. O, doktorların “hiçbir şey yapılamaz” dediği bir durumda bile pes etmemiş ve hayata tutunmuştur.
6. Chris’in zihinsel olarak normal olduğunu maskeleyen (örten) esas neden nedir? Dış görünümü mü, diğer insanların bakışı mı? Tartışınız.
Chris’in zihinsel olarak normal olduğunu maskeleyen esas neden, diğer insanların onun dış görünüşüne bakarak yaptığı ön yargılı değerlendirmelerdi. Metinde Chris’in fiziksel engelleri (hareket edememesi, konuşamaması gibi) anlatılıyor. Ancak asıl sorun, insanların bu engelleri görüp hemen “zihinsel olarak da geri” damgasını vurmasıydı. Yani, dış görünümü bir etken olsa da, daha çok bu dış görünüm üzerinden diğer insanların geliştirdiği önyargılı bakış açısı, Chris’in gerçek zihinsel kapasitesini örtmüştür. Annesinin bu önyargılara karşı tek başına savaşması da bunu çok net bir şekilde gösteriyor.
7. Tüm insanlara fiziksel ve zihinsel durumlarını ayırt etmeden aynı gözle bakabilmenin yolu nedir? Tartışınız.
Chris’in hikayesi bize çok değerli bir ders veriyor, değil mi? İnsanlara fiziksel veya zihinsel durumlarına göre ayrım yapmadan, aynı gözle bakabilmenin yolu, öncelikle önyargılarımızdan kurtulmaktır. Herkesin farklı özelliklere sahip olabileceğini kabul etmeli ve bir kişiyi sadece dış görünüşüne ya da sahip olduğu bir engele göre yargılamamalıyız. Bunun yerine, empati kurmaya çalışmalıyız, yani kendimizi onların yerine koyarak ne hissettiklerini anlamaya çalışmalıyız. Her bireyin içinde keşfedilmeyi bekleyen bir potansiyel, bir değer olduğunu unutmamalıyız. Tıpkı Chris’in annesi gibi, her bireye bir şans vermeli, onları dinlemeli ve anlamaya çalışmalıyız. Böylece daha hoşgörülü ve anlayışlı bir toplum olabiliriz. İnsanların dış görünüşlerinin veya durumlarının ötesindeki değerlerini görmeye çalışmak, bu yolda atılacak en önemli adımdır.