7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 230

Sevgili öğrencilerim, 7. sınıf Türkçe dersimize hoş geldiniz! Bugün, sosyal medyada dolaşan türkülerle ilgili çok güzel bir etkinliğimiz var. Görseldeki konuşmaları ve soruları dikkatlice inceleyelim, sonra da adım adım çözümlerini yapalım. Hazırsanız başlayalım!

8. ETKİNLİK: Aşağıdaki sosyal medya grubundaki mesajları inceleyiniz. Ardından yönergeleri uygulayınız.

Şimdi gelelim sorularımıza:

a) Şair İstanbul’un hangi özelliğinden dolayı “Gemilerde Talim Var” türküsüne atıfta bulunmuş?

Çözüm:

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözmek için önce Emre’nin paylaştığı türkü sözlerine dikkatlice bakmamız gerekiyor. Türküde İstanbul’la ilgili hangi ipuçları var, bir inceleyelim:

Adım 1: Türkü sözlerini okuyalım.

Gemilerde talim var,
Bahriyeli yarim var,
O da gitti sefere,
Ne talihsiz başım var.

Hani benim Recebim, Recebim
Sarı lira vereceğim,
Almazsa karakola gideceğim.

Gemi gelir yanaşır,
İçi dolu çamaşır,
Şu İstanbul’un kızları,
Recep diye ağlaşır.

Hani benim Recebim, Recebim
Sarı lira vereceğim,
Almazsa karakola gideceğim.
(…)

Adım 2: Türküdeki anahtar kelimeleri ve ifadeleri bulalım.

• “Gemilerde talim var” ifadesi bize gemileri ve denizcilikle ilgili bir durumu anlatıyor.
• “Bahriyeli yarim var” sözü, sevgilinin bir denizci olduğunu, yani askerliğini denizde yaptığını gösteriyor. “Bahriyeli” demek denizci demek biliyorsunuz.
• “Gemi gelir yanaşır” yine gemilerden bahsediyor.
• Ve en önemlisi, “Şu İstanbul’un kızları” ifadesiyle doğrudan İstanbul’a bağlanıyor.

Adım 3: Bu anahtar kelimelerden yola çıkarak İstanbul’un hangi özelliğinin vurgulandığını düşünelim.

Gemiler, denizciler, gemilerin yanaşması… Bütün bunlar bize İstanbul’un denizle iç içe bir şehir olduğunu, limanları ve deniz ticaretiyle ünlü olduğunu, aynı zamanda deniz kuvvetleri için önemli bir merkez olduğunu anlatıyor. Şair, İstanbul’un bu denizcilik ve liman şehri olma özelliğini kullanarak türküyü yazmış.

Sonuç:

Şair, “Gemilerde Talim Var” türküsünde İstanbul’un deniz kenarında bir liman şehri olması, denizcilikle olan güçlü bağı ve askeri deniz gücü için önemli bir merkez olması özelliklerine atıfta bulunmuştur. Türküdeki gemiler, bahriyeliler ve İstanbul kızlarının bekleyişi bu durumu çok güzel anlatıyor.

b) Siz de yörenizle ilgili bir türkünün sözlerini ve hikâyesini arkadaşlarınızla paylaşınız.

Çözüm:

Bu soru aslında sizin araştırma yapmanızı ve kendi yörenizle ilgili bir güzelliği keşfetmenizi istiyor, sevgili arkadaşlar. Ben size burada bir örnek vereyim, siz de kendi memleketinizin, yaşadığınız yerin türkülerini araştırıp bulabilirsiniz. Unutmayın, her türkünün bir hikâyesi vardır!

Adım 1: Kendi yörenizden bir türkü seçin.

Mesela, ben şimdi size “Çanakkale Türküsü”nü örnek vereyim. Çanakkale de tıpkı İstanbul gibi deniz kenarında, tarihi ve kültürel zenginlikleri olan bir şehrimiz.

Adım 2: Türkünün sözlerini yazın.

Çanakkale içinde aynalı çarşı,
Anne ben gidiyom düşmana karşı,
Allah Allah deyip geçtiler karşı,
Allah nasip etse gelirim geri,
Gençliğim eyvah!

Çanakkale içinde bir uzun selvi,
Kimimiz nişanlı, kimimiz evli,
Allah nasip etse gelirim geri,
Gençliğim eyvah!

Çanakkale içinde vurdular beni,
Ölmeden mezara koydular beni,
Eyvah gençliğim eyvah!

Adım 3: Türkünün hikâyesini anlatın.

Çanakkale Türküsü, Çanakkale Savaşı sırasında yaşanan büyük fedakârlıkları, vatan sevgisini ve genç yaşta şehit olan askerlerimizin acılarını anlatan, yüreklere dokunan bir türküdür. Bu türkü, savaşta cepheye giden gençlerin annelerine, sevdiklerine veda etmelerini, vatan uğruna canlarını feda edişlerini ve geride kalanların duyduğu derin üzüntüyü çok etkileyici bir şekilde dile getirir. Aynalı Çarşı, Çanakkale’de bulunan tarihi bir çarşıdır ve türküde oradan geçen askerlerin hikâyesine gönderme yapılır. Her bir mısra, o dönemin zorluklarını ve kahramanlıklarını bize hissettirir.

Sonuç:

Siz de kendi yörenizdeki bir türküyü seçerek, onun sözlerini ve hikâyesini bu şekilde arkadaşlarınızla paylaşabilirsiniz. Belki sizin yörenizden bir aşk türküsü, belki bir gurbet türküsü, belki de bir yiğitlik türküsü vardır. Unutmayın, türküler bizim kültürümüzün, tarihimizin ve duygularımızın en güzel aynasıdır.