Merhaba sevgili öğrencim! Nasılsın? Bugün seninle birlikte Türkçe dersimizdeki bu çok güzel ve düşündürücü etkinlikleri adım adım inceleyelim ve birlikte çözelim. Unutma, bu tür etkinlikler hem kendimizi ifade etme becerimizi geliştiriyor hem de dilimizi doğru ve etkili kullanmamızı sağlıyor. Hazırsan başlayalım!
6. ETKİNLİK: Aşağıdaki “Konuşmamı Değerlendiriyorum” formunu inceleyiniz.
“İnsanlarla ilgili ilk izlenim mi yoksa zaman içindeki izlenimler mi daha gerçekçi bilgiler verir?” sorusundan hareketle sınıfınızda bir tartışma düzenleyiniz. “Konuşmamı Değerlendiriyorum” formunu yaptığınız tartışma doğrultusunda doldurunuz.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu etkinlik aslında senin ve sınıf arkadaşlarının bir konuyu tartışırken ne kadar başarılı olduğunuzu, kendinizi ne kadar iyi ifade ettiğinizi gözlemlemeniz için harika bir fırsat. Öncelikle “İnsanlarla ilgili ilk izlenim mi yoksa zaman içindeki izlenimler mi daha gerçekçi bilgiler verir?” sorusu üzerine sınıfça konuşmanız gerekiyor. Bu tartışmada herkes kendi fikrini söyleyecek, neden öyle düşündüğünü açıklayacak ve belki de başkalarının fikirlerine katılıp katılmadığını belirtecek.
Şimdi, ben sana bu tartışmayı yaptığını ve kendini değerlendirdiğini varsayarak formu nasıl doldurabileceğini açıklayacağım. Unutma, bu cevaplar benim örnek bir değerlendirmemdir, sen kendi tartışmana göre işaretlemelisin.
Adım 1: Tartışma Konusunu Anlamak
- Tartışma konumuz: “İnsanlarla ilgili ilk izlenim mi yoksa zaman içindeki izlenimler mi daha gerçekçi bilgiler verir?”
- Bu soru üzerinde düşünürken, ilk gördüğünüzde bir insan hakkında edindiğiniz fikirlerle, o kişiyi tanıdıktan sonra oluşan fikirlerinizi karşılaştırmanız gerekiyor. Hangisi daha doğru sonuçlar veriyor, bunu tartışmalısınız.
- Örneğin, “İlk izlenim önemlidir çünkü insanlar genelde kendilerini ilk anda en iyi şekilde göstermeye çalışırlar.” diyebilirsin. Ya da “Zaman içindeki izlenimler daha doğrudur çünkü bir insanı tanımak zaman alır, ilk izlenimler yanıltıcı olabilir.” şeklinde görüş belirtebilirsin.
Adım 2: “Konuşmamı Değerlendiriyorum” Formunu Doldurmak
Şimdi tartışma bitti diyelim ve sen kendi konuşmanı değerlendireceksin. Her bir özelliği tek tek inceleyelim ve örnek olarak nasıl doldurabileceğimizi görelim:
Özellikler:
- Konuşmam için hazırlık yaptım.
- Eğer tartışmadan önce konu hakkında biraz araştırma yaptıysan, farklı görüşleri düşündüysen, hatta aklına gelen cümleleri taslak olarak kurduysan, buraya “Evet” işaretleyebilirsin. Hazırlık yapmak, konuşmanın daha düzenli ve etkili olmasını sağlar.
- Örnek Cevap: Evet
- Konuşmalarımda beden dilini etkili bir şekilde kullandım.
- Beden dili, konuşurken el hareketleri, yüz ifadeleri, duruş gibi şeylerdir. Eğer konuşurken sadece sabit durmak yerine, söylediklerini destekleyecek şekilde jest ve mimiklerini kullandıysan, insanlarla göz teması kurduysan “Evet” diyebilirsin. Eğer biraz çekingen davrandıysan “Kısmen” olabilir.
- Örnek Cevap: Kısmen
- Yaratıcı fikirler sundum.
- Tartışmaya farklı bir bakış açısı getiren, daha önce kimsenin düşünmediği, özgün bir fikir ortaya attıysan “Evet” işaretleyebilirsin. Eğer genel geçer fikirler söylediysen “Kısmen” de olabilir.
- Örnek Cevap: Evet
- Kelimeleri doğru telaffuz ettim.
- Konuşurken kelimeleri takılmadan, doğru bir şekilde, anlaşılır biçimde söyledin mi? Eğer telaffuzunda bir sorun yaşamadıysan “Evet” diyebilirsin. Bazen heyecandan bazı kelimeleri yanlış söylemiş olabilirsen “Kısmen” işaretleyebilirsin.
- Örnek Cevap: Evet
- Konuşmalarımda yabancı dillerden alınmış, dilimize henüz yerleşmemiş kelimelerin Türkçelerini kullandım.
- Bu madde, özellikle dilimizin zenginliğini korumak için çok önemli. Örneğin “selfie” yerine “özçekim”, “online” yerine “çevrimiçi” gibi kelimeleri kullanmaya özen gösterdin mi? Eğer bu konuda dikkatli davrandıysan “Evet” diyebilirsin. Eğer aklına gelmediyse veya farkında olmadan yabancı kelimeler kullandıysan “Kısmen” veya “Hayır” olabilir.
- Örnek Cevap: Evet
Bu değerlendirme, bir sonraki konuşman için sana yol gösterecek, eksiklerini görmeni sağlayacak.
7. ETKİNLİK: Aşağıdaki yönergeler doğrultusunda etkinliği yapınız.
a) Mustafa Kemal Atatürk ile mektup arkadaşı olduğunuzu düşünerek ona göndereceğiniz bir mektup yazınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, şimdi çok özel bir görevin var: Cumhuriyetimizin kurucusu, büyük önder Mustafa Kemal Atatürk’e mektup yazmak! Onu mektup arkadaşın gibi düşünmek, hem geçmişle bağ kurmanı sağlayacak hem de hayal gücünü harekete geçirecek. Bir 7. sınıf öğrencisi olarak ona neler yazabilirsin? Belki bugünkü Türkiye’den bahsedersin, belki ona merak ettiğin soruları sorarsın, belki de ona olan minnetini ve sevgini dile getirirsin. Mektubu yazarken içinden geldiği gibi samimi ve içten olmaya çalış.
İşte sana örnek bir mektup:
Sevgili Atatürk’üm,
Umarım bu mektubum sana ulaşır ve beni mektup arkadaşın olarak kabul edersin. Ben şu an 7. sınıfa giden, geleceğe umutla bakan bir Türk genciyim. Seni kitaplardan, belgesellerden tanıyorum; her okuduğumda, her izlediğimde sana olan hayranlığım katlanarak artıyor.
Şu an okulumuzda Türkçe dersinde mektup yazma etkinliği yapıyoruz ve ben en çok sana yazmak istedim. Merak ediyorum, çocukluğunda en çok hangi oyunları oynamayı severdin? Ya da okul yılların nasıldı, en çok hangi dersi severdin? Benim en sevdiğim ders Türkçe, çünkü kelimelerle oynamayı, kendimi ifade etmeyi çok seviyorum.
Biliyor musun, senin kurduğun bu güzel cumhuriyette, biz gençler olarak çok şanslıyız. Kızlar ve erkekler birlikte okula gidiyor, herkes istediği mesleği seçebiliyor, fikirlerini özgürce söyleyebiliyor. Bunların hepsi senin sayende. Bizler de senin açtığın yolda, gösterdiğin hedefe durmadan yürüyoruz. Bilimle, sanatla, sporla kendimizi geliştirerek ülkemizi daha ileriye taşımak için elimizden geleni yapıyoruz.
Okulumuzda çok güzel arkadaşlıklar kurdum, öğretmenlerimiz bize çok değerli bilgiler öğretiyor. Gelecekte ben de ülkeme faydalı bir birey olmak istiyorum. Belki bir öğretmen, belki bir bilim insanı, belki de bir yazar olurum, kim bilir? Hayallerim var ve bu hayallerimi gerçekleştirmek için çok çalışıyorum.
Sana bu mektubu yazarken içimden bir ses, senin de bizimle gurur duyduğunu söylüyor. Bizler senin emanetine sahip çıkmaya devam edeceğiz.
Sana sonsuz sevgi ve saygılarımla,
Adın Soyadın
(7. Sınıf Öğrencisi)
Tarih
b) Yazdığınız mektubu yazım ve noktalama kuralları yönünden gözden geçirerek tespit ettiğiniz yanlışları düzeltiniz. Mektubunuzu sınıf panosunda paylaşınız.
Çözüm:
İşte bu kısım da yazdığın mektubu daha da güzelleştirmek için çok önemli, sevgili öğrencim!
Adım 1: Gözden Geçirme ve Düzeltme
- Yazdığın mektubu yüksek sesle okuyarak işe başlayabilirsin. Bazen sesli okuduğumuzda hatalar daha kolay fark edilir.
-
Özellikle dikkat etmen gerekenler şunlar:
- Büyük Harf Kullanımı: Cümle başları, özel isimler (Atatürk, Türkçe, Türkiye gibi), kurum adları (Cumhuriyet gibi) doğru yazılmış mı?
- Noktalama İşaretleri: Nokta (.), virgül (,), soru işareti (?), ünlem (!) gibi işaretleri doğru yerlerde kullanmış mısın? Örneğin, “Sevgili Atatürk’üm,” derken virgülden sonra boşluk bırakılmış mı? Cümlelerin sonuna nokta konulmuş mu?
- Yazım Kuralları: Kelimeler doğru yazılmış mı? “-de/-da” ekleri (bulunma hâli eki) veya “-ki” ekleri gibi bağlaçlar ayrı mı, bitişik mi yazılmalı? Türkçeye yabancı dillerden geçmiş kelimelerin yazılışına dikkat ettin mi?
- Anlam Bütünlüğü: Cümlelerin anlamlı mı, birbirini takip ediyor mu? Okuyan kişi ne demek istediğini kolayca anlıyor mu?
- Benim yukarıdaki örnek mektubumu yazarken tüm bu kurallara dikkat etmeye çalıştım. Sen de kendi mektubunu yazdıktan sonra bu maddeleri kontrol ederek varsa hatalarını düzeltebilirsin.
Adım 2: Sınıf Panosunda Paylaşma
- Mektubunu düzelttikten sonra, onu sınıf panosunda sergilemek, diğer arkadaşlarınla paylaşmak çok güzel bir fikir. Hem senin yazdıklarını diğerleri okur hem de sen arkadaşlarının yazdıklarını okuyarak farklı bakış açıları görebilirsin. Bu, aynı zamanda yazım ve noktalama kuralları konusunda birbirinizden bir şeyler öğrenmenizi de sağlar.
- Unutma, her yazı, gözden geçirilip düzeltildikçe daha iyi hale gelir.
Umarım bu açıklamalar senin için faydalı olmuştur. Hem kendini değerlendirme hem de mektup yazma etkinliklerini başarıyla tamamlayacağına eminim!