Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle çok ilginç bir etkinliği birlikte çözeceğiz. Bize bir grafik verilmiş ve bu grafiği yorumlamamız isteniyor. Ancak, dikkatli olmamız gereken küçük bir nokta var. Sorular bize grafiği inceleyerek cevap vermemizi söylerken, ek bir notta “ikinci görseldeki (bağlı sayfadaki) metni okuyarak çöz” denilmiş.
İkinci görseldeki metin, okuma kültürü üzerine genel bilgiler içeriyor ve çok değerli. Ancak, ilk görseldeki sorular, doğrudan bize verilen çubuk grafikteki sayılarla ilgili. Yani, kütüphanelerdeki kitap sayılarını karşılaştırmamızı, artışları, azalışları bulmamızı istiyor. Bu tür soruları çözerken, en doğru bilgiyi grafiğin kendisinden alırız, değil mi? Metin bize genel bir bakış açısı sunarken, grafikteki sayılar bize net veriler sağlar.
Bu nedenle, bu soruları çözerken ana kaynağımızın *grafik* olduğunu unutmayalım ve tüm cevaplarımızı grafikteki bilgilere göre verelim. Hazır mıyız? O zaman başlayalım!
6. ETKİNLİK: Aşağıdaki grafiği inceleyerek verilen yönergeleri uygulayınız.
Yıllara göre kütüphanelerdeki kitap sayıları, 2012-2016
a) Aşağıdaki yargıları grafiğe göre yorumlayınız. Grafiğe göre doğru olanların başına (D), yanlış olanların başına (Y) yazınız.
İlk olarak, grafiği dikkatlice inceleyelim. Grafikte dört farklı türde kütüphanenin, 2012’den 2016’ya kadar olan kitap sayıları (milyon cinsinden) gösterilmiş. Her bir kütüphane türü farklı bir renkle belirtilmiş:
- Milli Kütüphane: Mor
- Üniversite Kütüphaneleri: Yeşil
- Halk Kütüphaneleri: Mavi
- Örgün ve Yaygın Eğitim Kurumlarına Ait Kütüphaneler: Turuncu/Kırmızı
Şimdi her bir yargıyı tek tek değerlendirelim.
1. Örgün ve yaygın eğitim kurumlarına ait kütüphanelerdeki kitap sayısı, 2016 yılında 2015 yılına göre azalmıştır.
Adım 1: Grafikte “Örgün ve Yaygın Eğitim Kurumlarına Ait Kütüphaneler” (turuncu/kırmızı renkli sütunlar) bölümüne bakalım.
Adım 2: 2015 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2015 yılındaki turuncu/kırmızı sütunun değeri 32.3 milyon.
Adım 3: 2016 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2016 yılındaki turuncu/kırmızı sütunun değeri 27.4 milyon.
Adım 4: Karşılaştırma yapalım. 2015’te 32.3 milyon iken, 2016’da 27.4 milyona düşmüş. Yani kitap sayısı azalmış.
Sonuç:
D
2. 2012-2016 yılları arasında Halk Kütüphanelerindeki kitap sayısında artış yaşanmıştır.
Adım 1: Grafikte “Halk Kütüphaneleri” (mavi renkli sütunlar) bölümüne odaklanalım.
Adım 2: 2012 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2012 yılındaki mavi sütunun değeri 12.6 milyon.
Adım 3: 2016 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2016 yılındaki mavi sütunun değeri 15.3 milyon.
Adım 4: Karşılaştırma yapalım. 2012’de 12.6 milyon olan kitap sayısı, 2016’da 15.3 milyona çıkmış. Genel olarak bir artış olduğunu görüyoruz. Bu ifade, her yıl *sürekli* arttığı anlamına gelmez, sadece bu zaman dilimi içinde artış yaşandığını belirtir. (Örneğin 2015’ten 2016’ya sabit kalmış olsa da, 2012’ye göre artmış.)
Sonuç:
D
3. Üniversite kütüphanelerindeki kitap sayısı sürekli artış göstermektedir.
Adım 1: Grafikte “Üniversite Kütüphaneleri” (yeşil renkli sütunlar) bölümüne bakalım.
Adım 2: Yıllara göre kitap sayılarını inceleyelim:
- 2012: 15.8 milyon
- 2013: 16.1 milyon (artış var)
- 2014: 17.1 milyon (artış var)
- 2015: 18.1 milyon (artış var)
- 2016: 18.8 milyon (artış var)
Adım 3: Gördüğümüz gibi, her yıl bir önceki yıla göre kitap sayısında artış var. Bu da “sürekli artış” anlamına geliyor.
Sonuç:
D
4. 2013 yılında Millî Kütüphanedeki kitap sayısı bir önceki yıldan fazladır.
Adım 1: Grafikte “Milli Kütüphane” (mor renkli sütunlar) bölümüne bakalım.
Adım 2: 2013 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2013 yılındaki mor sütunun değeri 1.4 milyon.
Adım 3: Bir önceki yıl olan 2012 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2012 yılındaki mor sütunun değeri 1.4 milyon.
Adım 4: Karşılaştırma yapalım. 2013’teki 1.4 milyon, 2012’deki 1.4 milyondan daha fazla değil, aynı. Yani “fazladır” ifadesi yanlış.
Sonuç:
Y
5. Millî Kütüphanedeki kitap sayısı 2014’te artmıştır.
Adım 1: Grafikte “Milli Kütüphane” (mor renkli sütunlar) bölümüne bakalım.
Adım 2: 2014 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2014 yılındaki mor sütunun değeri 1.5 milyon.
Adım 3: Bir önceki yıl olan 2013 yılındaki kitap sayısını bulalım. 2013 yılındaki mor sütunun değeri 1.4 milyon.
Adım 4: Karşılaştırma yapalım. 2014’teki 1.5 milyon, 2013’teki 1.4 milyondan daha fazla. Yani kitap sayısı artmış.
Sonuç:
D
6. 2015 yılında kütüphanelerdeki toplam kitap sayısı elli iki milyon üç yüz bindir.
Adım 1: 2015 yılındaki tüm kütüphane türlerinin kitap sayılarını toplayalım.
- Milli Kütüphane: 1.3 milyon
- Üniversite Kütüphaneleri: 18.1 milyon
- Halk Kütüphaneleri: 15.3 milyon
- Örgün ve Yaygın Eğitim Kurumlarına Ait Kütüphaneler: 32.3 milyon
Adım 2: Bu sayıları alt alta toplayalım:
1.3
18.1
15.3
+ 32.3
—–
67.0 milyon
Adım 3: Toplam 67.0 milyon (altmış yedi milyon) kitap olduğunu bulduk. Yargıda ise “elli iki milyon üç yüz bin” yani 52.3 milyon deniyor. Bu iki sayı birbirinden farklı.
Sonuç:
Y
***
b) Siz de grafikten ulaşılabilecek yargılara üç örnek veriniz.
Şimdi de grafiği genel olarak değerlendirerek kendimiz üç farklı çıkarım yapalım. Unutmayın, bu çıkarımlar grafikteki verilerle desteklenmeli!
1.
Örgün ve yaygın eğitim kurumlarına ait kütüphanelerin kitap sayısı, incelenen yıllarda genellikle diğer kütüphane türlerinden daha fazladır.
Açıklama: Grafiğe baktığımızda, turuncu/kırmızı renkli sütunların diğer tüm renkli sütunlardan her yıl daha uzun olduğunu görüyoruz. Bu da bu kütüphane türünün en çok kitaba sahip olduğunu gösteriyor.
2.
Milli Kütüphanelerdeki kitap sayısı, tüm yıllarda diğer kütüphane türlerine göre en azdır.
Açıklama: Mor renkli sütunlar, grafikteki en kısa sütunlardır. Bu da Milli Kütüphanelerdeki kitap sayısının diğer kütüphane türlerine kıyasla en düşük seviyede olduğunu gösterir.
3.
Üniversite kütüphaneleri dışındaki diğer kütüphane türlerinin kitap sayılarında bazı yıllarda azalmalar veya sabit kalmalar görülmüştür.
Açıklama: Örneğin, Halk Kütüphanelerinde 2015’ten 2016’ya kitap sayısı sabit kalmış. Örgün ve yaygın eğitim kurumlarına ait kütüphanelerde ise 2015’ten 2016’ya bir azalma yaşanmış. Milli Kütüphanelerde de 2012’den 2013’e sabit kalma, 2014’ten 2015’e azalma görülüyor. Sadece Üniversite kütüphaneleri sürekli artış göstermişti.
Evet sevgili öğrencilerim, bu etkinliği de başarıyla tamamladık! Gördüğünüz gibi, grafik okumak ve yorumlamak aslında çok eğlenceli ve bize birçok bilgi veriyor. Önemli olan dikkatli olmak ve verilen tüm verileri doğru bir şekilde karşılaştırmak.