7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 98
Merhaba sevgili öğrencim, 7. sınıf Türkçe dersimiz için harika bir metin karşılaştırma etkinliği yapacağız. Sana gönderdiğim metinleri dikkatlice okuyup, çay ve kahvenin benzer ve farklı yönlerini bulmaya çalışacağız. Bu tür karşılaştırmalar, okuduğumuzu daha iyi anlamamızı ve metinler arasındaki ilişkileri kurmamızı sağlar. Şimdi gelin, adım adım bu metinleri inceleyelim ve sorumuzu çözelim.
Öncelikle, bize verilen yönergeyi hatırlayalım:
5. ETKİNLİK: Aşağıdaki metni okuyunuz. Yönergeleri uygulayınız.
a) Yukarıda okuduğunuz “Her Dem Tiryakisi” metni ile “Türk Mutfak Kültüründe Kahve” metnini karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini yazınız.
Bu soru için iki metni çok dikkatli okumamız ve önemli noktaları belirlememiz gerekiyor. Birinci metin “Her Dem Tiryakisi” çaydan, ikinci metin “Türk Mutfak Kültüründe Kahve” ise kahveden bahsediyor. Şimdi gelin bu iki içeceği karşılaştıralım.
Adım 1: “Her Dem Tiryakisi” (Çay Metni) Metnini Anlamak
Bu metinde çayın kökeninden, nasıl keşfedildiğinden, dünya üzerindeki yaygınlığından ve özellikle Türkiye ile İngiltere gibi ülkelerdeki tüketim alışkanlıklarından bahsediliyor. Çayın bir içecekten öte, kültürel bir sembol olduğu, insan hayatında önemli bir yeri olduğu vurgulanıyor. Özellikle Türkler için ne kadar değerli olduğu, “ince belli cam bardakta” içilmesinin bir gelenek olduğu belirtiliyor.
Adım 2: “Türk Mutfak Kültüründe Kahve” (Kahve Metni) Metnini Anlamak
Bu metinde ise kahvenin tarihsel yolculuğu, nasıl keşfedildiği (çoban Kaldi ve keçiler hikayesi), İslam coğrafyasında ve Osmanlı İmparatorluğu’nda nasıl yayıldığı anlatılıyor. Türk kahvesinin kendine özgü hazırlanışı, kültürel önemi (“bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır” deyimi, fal bakma geleneği) ve mutfak kültürümüzdeki vazgeçilmez yeri vurgulanıyor.
Adım 3: Benzer Yönleri Bulmak
Şimdi iki metni karşılaştırarak çay ve kahvenin ortak özelliklerini bulalım. Yani, hem çay hem de kahve için geçerli olan şeyleri listeleyelim.
- Popüler İçecek Olmaları: Her iki metin de hem çayın hem de kahvenin dünya genelinde ve belirli kültürlerde çok popüler içecekler olduğunu söylüyor. İnsanların günlük hayatının vazgeçilmez bir parçası olmuşlar.
- Kültürel Önem Taşımaları: Çay, Çin’in kültürü ve felsefesiyle özdeşleşmişken, kahve de Türk mutfak kültürünün ve İslam coğrafyasının önemli bir parçasıdır. Her ikisi de sadece bir içecek değil, aynı zamanda bir yaşam tarzı ve kültür unsuru olarak kabul ediliyor.
- Tarihsel Kökenlerinin Olması: Hem çayın hem de kahvenin çok eski zamanlara dayanan keşif ve yayılma hikayeleri var. İkisi de belirli bir coğrafyadan çıkarak zamanla dünyaya yayılmış.
- Sosyal Hayattaki Yerleri: Hem çay hem de kahve, insanların bir araya gelmesinde, sohbet etmesinde ve misafir ağırlamada önemli rol oynar. Yani, sosyal ilişkilerin bir parçasıdırlar.
- Hazırlanış Biçimlerinin Olması: Her ikisinin de kendine özgü demlenme veya pişirilme yöntemleri vardır. Çay demlenirken, kahve cezvede pişirilir. Bu yöntemler, o içeceğin tadını ve kültürünü oluşturan önemli detaylardır.
Adım 4: Farklı Yönleri Bulmak
Şimdi de çay ve kahvenin birbirinden ayrılan, kendilerine özgü özelliklerini bulalım.
-
Kökenleri ve Keşfediliş Hikayeleri:
- Çay: Kökeni Çin’dir. Efsaneye göre, Çin imparatorlarından Shen Yung’un tesadüfen zehirli suyu düşürdüğü bitkilerle karışmasıyla keşfedilmiştir.
- Kahve: Kökeni Yemen ve Etiyopya civarıdır. Keşfi, çoban Kaldi’nin keçilerinin kahve bitkisinin meyvelerini yedikten sonra canlandığını fark etmesiyle ilişkilendirilir.
-
Hammaddeleri:
- Çay: Bitkinin yapraklarından elde edilir.
- Kahve: Bitkinin çekirdeklerinden elde edilir.
-
Hazırlanış ve Sunum Şekilleri:
- Çay: Genellikle demlenerek hazırlanır ve Türkiye’de ince belli cam bardaklarda, İngiltere’de ise özel fincanlarda sunulur.
- Kahve: Öğütülmüş çekirdeklerin cezvede pişirilmesiyle hazırlanır ve küçük fincanlarda, genellikle su ve lokum eşliğinde sunulur. “Türk kahvesi” adını almıştır.
-
Kültürel Çağrışımları ve Gelenekleri:
- Çay: Çin’de felsefe ve kültürle iç içe geçmiş, İngiltere’de “beş çayı” geleneği vardır. Türkiye’de ise simit, peynir gibi yiyeceklerle tüketimi yaygındır.
- Kahve: “Bir fincan kahvenin kırk yıl hatırı vardır” deyimi, kahve falı bakma geleneği ve kahvehaneler gibi özel kültürel unsurlarla anılır.
-
Dünya Genelindeki Tüketim Oranı:
- Çay: Metne göre dünyada en çok tüketilen içecektir.
- Kahve: Metin, kahvenin dünya genelindeki tüketim oranından çok, Türk kahvesinin kendine özgü ününden bahsediyor.
Şimdi bu karşılaştırmaları istenen formatta yazalım:
a) Yukarıda okuduğunuz “Her Dem Tiryakisi” metni ile “Türk Mutfak Kültüründe Kahve” metnini karşılaştırarak benzer ve farklı yönlerini yazınız.
Benzer Yönleri
- Her ikisi de dünya genelinde ve farklı kültürlerde çok sevilen, popüler içeceklerdir.
- Her iki içeceğin de insanlık tarihinde çok eski ve köklü bir geçmişi vardır.
- Hem çay hem de kahve, sadece bir içecek olmanın ötesinde kültürel bir değer ve sembol taşır.
- İkisi de insanların bir araya geldiği, sohbet ettiği sosyal ortamların vazgeçilmezidir.
- Her ikisinin de kendine özgü hazırlanış ve sunum biçimleri vardır.
- Türkiye’de hem çay hem de kahve mutfak kültürümüzün ve günlük yaşantımızın önemli bir parçasıdır.
Farklı Yönleri
-
Köken ve Keşif:
- Çay, Çin’den gelmekte olup imparator Shen Yung’un tesadüfi bir keşfiyle başlamıştır.
- Kahve ise Yemen ve Etiyopya civarından gelmekte, çoban Kaldi’nin keçileri sayesinde keşfedilmiştir.
-
Hammaddesi:
- Çay, bitkinin yapraklarından elde edilir.
- Kahve, bitkinin çekirdeklerinden elde edilir.
-
Hazırlanış Biçimi:
- Çay genellikle demlenerek hazırlanır ve ince belli cam bardakta sunulur.
- Kahve ise çekirdeklerinin öğütülüp cezvede pişirilmesiyle hazırlanır ve küçük fincanlarda sunulur.
-
Kültürel Ritüeller:
- Çay için Çin’deki felsefi anlamı, İngiltere’deki “beş çayı” geleneği ve Türkiye’deki simit-peynirle tüketim gibi ritüeller vardır.
- Kahve için ise “kırk yıl hatırı” deyimi, fal bakma geleneği ve kahvehaneler gibi kendine özgü kültürel unsurlar bulunur.
-
Yaygınlık ve Tanım:
- Çay, dünyada en çok tüketilen içecek olarak belirtilmiştir.
- Kahve, özellikle “Türk kahvesi” adıyla dünya çapında özel bir üne sahiptir.