Merhaba sevgili öğrencim, 7. Sınıf Türkçe dersimize hoş geldin! Bugün sana gönderdiğim bu sayfadaki soruları, metinlerden yola çıkarak adım adım birlikte çözeceğiz. Unutma, her sorunun bir püf noktası vardır ve biz bu püf noktalarını yakalayarak doğru cevaplara ulaşacağız. Hadi başlayalım!
5. ETKİNLİK: Aşağıdaki cümlelerde zaman ve anlam kaymasına uğramış fiilleri bulup örnekteki gibi yazınız.
Sevgili öğrencim, bu soruda bizden istenen şey, cümlelerdeki fiillerin hem şekil olarak hangi zamanda olduğunu (biçim) hem de aslında hangi zamanı kastettiğini (anlam) bulmak. Bazen fiillerin görünüşü ile kastettiği zaman farklı olabilir. İşte biz buna “zaman kayması” diyoruz. Örnek cümleyi inceleyerek daha iyi anlayalım:
Örnek: Chris 1932’de Rotunda Hastanesinde doğar.
- Burada fiilimiz “doğar”. “-ar” eki geniş zamanı gösterir, yani fiilin biçimi geniş zamandır.
- Ama cümlede “1932’de” ifadesi var. Bu, olayın geçmişte yaşandığını belirtir. Demek ki fiilin anlamı geçmiş zamandır.
- İşte burada bir zaman kayması var. Geniş zaman kipi (biçim) kullanılmış ama geçmiş zaman anlamı (anlam) kastedilmiş.
Şimdi diğer cümleleri de aynı şekilde inceleyelim:
1. Annem, bebekken sorunlarımı fark ediyor.
- Fiil: fark ediyor
- Biçim: şimdiki zaman (çünkü “-yor” eki şimdiki zamanı gösterir.)
- Anlam: geçmiş zaman (çünkü “bebekken” kelimesi, olayın geçmişte yaşandığını anlatır.)
2. Çizdiği o tek harf ona yeni bir dünya için yol olur.
- Fiil: olur
- Biçim: geniş zaman (çünkü “-ur” eki geniş zamanı gösterir.)
- Anlam: geçmiş zaman (metinde ‘A’ harfini çizme olayı geçmişte yaşanmış ve bu olay o zaman ona bir yol açmıştır.)
3. Mona! Hemen kardeşine de tebeşir veriyorsun.
- Fiil: veriyorsun
- Biçim: şimdiki zaman (çünkü “-yor” eki şimdiki zamanı gösterir.)
- Anlam: gelecek zaman (bu bir emir cümlesi gibidir, “Hemen ver!” anlamı taşır ve eylemin şimdi veya çok yakın gelecekte yapılmasını ister.)
4. Ailem haftaya beni bahsedilen kuruma götürüyor.
- Fiil: götürüyor
- Biçim: şimdiki zaman (çünkü “-yor” eki şimdiki zamanı gösterir.)
- Anlam: gelecek zaman (çünkü “haftaya” kelimesi, eylemin gelecekte gerçekleşeceğini belirtir.)
5. Dertler tükenir bir gün.
- Fiil: tükenir
- Biçim: geniş zaman (çünkü “-ir” eki geniş zamanı gösterir.)
- Anlam: gelecek zaman (çünkü “bir gün” ifadesi, eylemin gelecekte bir zamanda olacağını anlatır.)
6. Chris o gece çizdiği harfle herkesi şaşırtıyor.
- Fiil: şaşırtıyor
- Biçim: şimdiki zaman (çünkü “-yor” eki şimdiki zamanı gösterir.)
- Anlam: geçmiş zaman (çünkü “o gece” ifadesi, eylemin geçmişte yaşandığını gösterir.)
7. Annemle her gün üst katta saatlerce oturuyoruz.
- Fiil: oturuyoruz
- Biçim: şimdiki zaman (çünkü “-yor” eki şimdiki zamanı gösterir.)
- Anlam: geniş zaman (çünkü “her gün” ifadesi, eylemin sürekli yapıldığını, yani geniş zamanı anlatır.)
Şimdi bu cevapları bir tablo şeklinde düzenleyelim:
| Biçim | Anlam | |
|---|---|---|
| Chris 1932’de Rotunda Hastanesinde doğar. | geniş zaman | geçmiş zaman |
| Annem, bebekken sorunlarımı fark ediyor. | şimdiki zaman | geçmiş zaman |
| Çizdiği o tek harf ona yeni bir dünya için yol olur. | geniş zaman | geçmiş zaman |
| Mona! Hemen kardeşine de tebeşir veriyorsun. | şimdiki zaman | gelecek zaman |
| Ailem haftaya beni bahsedilen kuruma götürüyor. | şimdiki zaman | gelecek zaman |
| Dertler tükenir bir gün. | geniş zaman | gelecek zaman |
| Chris o gece çizdiği harfle herkesi şaşırtıyor. | şimdiki zaman | geçmiş zaman |
| Annemle her gün üst katta saatlerce oturuyoruz. | şimdiki zaman | geniş zaman |
6. ETKİNLİK: Aşağıda, metinden alınan parçayı okuyunuz. Metnin size vermek istediği mesajdan hareketle “ailenin ve yakın çevrenin çocuklar üzerindeki etkisi” konusunda duygu ve düşüncelerinizi ifade ediniz.
Sevgili öğrencim, bu soruda senden metni dikkatlice okumanı ve metinde anlatılanlardan yola çıkarak ailenin ve yakın çevrenin çocuklar üzerindeki etkisini kendi kelimelerinle açıklamanı istiyorum. Bu, senin duygu ve düşüncelerini ifade etme becerini geliştirecek çok güzel bir etkinlik. Hadi metni bir kez daha gözden geçirelim ve ana fikri yakalayalım:
Metin Parçası:
Vücudumu kastım ve sol ayağımı üçüncü kez eğdim. Harfim bir tarafta çizdim. Diğer tarafını yalanını an çizdim. Sonra tekrar kınını ve kaşıma dönmüş bir hâlde kalakalmıştım. Onu atmak ve vazgeçmek istedim. Derken annemin elini omzumda hissettim. (…) Odamdaki her şey, etrafımdaki suratlar beyaza dönene kadar yüzdü. Yine de yazmıştım: “A” harfımdı. Perdeler titrek, uygunsuz ve bozuk köşeleriyle hiç düzgün olmayan bir orta çizgili vardı. Ama “A” harfiydi o. Kafamı kaldırdım. Bir an için annemin yüzünü gördüm. Yanaklarına gözyaşı düşmüştü. Sonra babam eğildi ve beni omzuna aldı. Başarmıştım!
Metnin Bize Verdiği Mesaj:
Metnin tamamını okuduğumuzda, Chris’in çok ciddi fiziksel zorluklarla doğduğunu ve doktorların onun yürüyemeyeceğini, konuşamayacağını hatta bir insan gibi yaşayamayacağını düşündüğünü görüyoruz. Ancak annesi ve babası ona asla umutsuzlukla yaklaşmıyor. Özellikle annesi, onunla sürekli ilgileniyor, her hareketini anlamaya çalışıyor ve ona inanıyor. Bu inanç ve sevgi sayesinde Chris, sol ayağıyla “A” harfini çizmeyi başarıyor. Bu, onun için bir dönüm noktası oluyor.
Ailenin ve Yakın Çevrenin Çocuklar Üzerindeki Etkisi Hakkındaki Duygu ve Düşüncelerim:
Sevgili öğrencim, bu metin bize ailenin ve yakın çevrenin bir çocuğun hayatındaki yerinin ne kadar büyük ve önemli olduğunu çok güzel anlatıyor. Chris’in hikayesi, anne babanın koşulsuz sevgisinin, sabrının ve çocuğuna olan inancının, en büyük engelleri bile aşmada ne kadar güçlü bir motivasyon kaynağı olabileceğini gösteriyor.
Ben bu hikayeyi okurken, bir çocuğun hayata tutunmasında ve potansiyelini gerçekleştirmesinde ailesinin desteğinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha anladım. Düşünsene, doktorlar bile Chris hakkında umutsuz konuşurken, annesi onun bir insan olduğunu ve başarılabilecek her şeyi başarabileceğini düşünmüş. Bu, bir çocuğa verilebilecek en değerli hediyedir bence: Ona inanmak!
Ailenin ve yakın çevrenin çocuk üzerindeki etkisi sadece sevgiyle sınırlı değil. Onlar aynı zamanda çocuğun ilk öğretmenleri, ilk rehberleri oluyorlar. Chris’in annesi gibi, çocuğunun zorluklarını fark edip ona uygun yollarla destek olan bir aile, çocuğun özgüvenini inşa eder. Çocuk, çevresi tarafından desteklendiğini hissettiğinde, denemekten korkmaz, başarısız olsa bile yeniden ayağa kalkar. Tıpkı Chris’in o kadar zorluğa rağmen ‘A’ harfini çizmeyi başarması gibi. O an annesinin yüzündeki gözyaşları ve babasının onu kucaklaması, Chris’in başarısının sadece fiziksel bir eylem değil, aynı zamanda aile sevgisiyle örülmüş bir zafer olduğunu gösteriyor.
Kısacası, aile ve yakın çevre, bir çocuğun geleceğini şekillendiren en önemli unsurdur. Onların sevgisi, desteği, sabrı ve inancı; bir çocuğun kendini değerli hissetmesini, engellerle başa çıkmasını ve hayallerine ulaşmasını sağlar. Bu hikaye bize, her çocuğun içinde bir potansiyel olduğunu ve bu potansiyelin ortaya çıkması için en çok sevgi ve desteğe ihtiyacı olduğunu derinden hissettiriyor.
Umarım bu açıklamalar, soruları daha iyi anlamana ve kendi düşüncelerini geliştirme konusunda sana yardımcı olmuştur. Unutma, her zaman okuduğunu anlama ve yorumlama becerini geliştirmeye devam etmelisin!