Merhaba sevgili öğrencim, Türkçe dersimizin bu bölümünde Barış Manço ile ilgili metni ve soruları birlikte inceleyeceğiz. Haydi bakalım, bu harika sanatçıyı daha yakından tanıyalım ve soruları adım adım çözelim!
1. ETKİNLİK: Metinde geçen bazı kelimelerin sözlük anlamları aşağıda verilmiştir. Bu kelimeleri ipuçlarından yola çıkarak tamamlayınız.
Sevgili öğrencim, bu etkinlikte kelimelerin eksik harflerini tamamlayacağız ve anlamlarıyla eşleştireceğiz. Metindeki bağlamdan ve verilen anlamlardan yola çıkarak bu kelimeleri kolayca bulabiliriz. Hadi başlayalım!
KELİME: v_l_as_
SÖZLÜK ANLAMI: Kısacası.
ÇÖZÜM: Bu kelime, “kısacası” anlamında kullanılan ve metinde de geçen
velhasıl kelimesidir.KELİME: _za_
SÖZLÜK ANLAMI: Şair.
ÇÖZÜM: Şair anlamına gelen ve metinde Barış Manço için kullanılan
ozan kelimesidir.KELİME: _l_sc_l
SÖZLÜK ANLAMI: Herhangi bir şeyi resmi olarak kaydetme, kütüğe geçirme.
ÇÖZÜM: Bu anlam, bir şeyin resmi olarak onaylanması demek. Bu da
tescil kelimesidir.KELİME: _kr_n
SÖZLÜK ANLAMI: Üzerine bir cismin ışık yoluyla görüntüsü düşürülen, saydam olmayan düz yüzey, görüntülek.
ÇÖZÜM: Televizyon programları denince aklımıza gelen
ekran kelimesi bu anlama uyar.KELİME: m_t_va_l
SÖZLÜK ANLAMI: Alçak gönüllü.
ÇÖZÜM: Barış Manço’nun kendisini sanatçı olarak adlandırmayan kişiliğini anlatan
mütevazı kelimesi bu anlama gelir.KELİME: _e_ge_el
SÖZLÜK ANLAMI: Belge niteliği taşıyan film veya televizyon programı.
ÇÖZÜM: “7’den 77’ye” programının bir özelliği olarak metinde bahsedilen
belgesel kelimesidir.KELİME: men_u_
SÖZLÜK ANLAMI: Bir yerle veya bir kimseyle bağlantısı olan, ilişkili.
ÇÖZÜM: Barış Manço’nun köklü bir aileye aidiyetini anlatan
mensup kelimesi bu anlama uyar.KELİME: lkm_l
SÖZLÜK ANLAMI: Eksik bir şeyi tamamlama, daha iyi duruma getirme, bütünleme.
ÇÖZÜM: Lise yıllarında müzik ve sosyolojiden bu dersleri almak anlamına gelen
ikmal kelimesidir.
2. ETKİNLİK: Aşağıdaki soruları okuduğunuz metinden hareketle yanıtlayınız.
Şimdi de Barış Manço ile ilgili metni dikkatlice okuyup soruları cevaplayalım. Unutma, cevaplar metinde saklı!
1. Metne göre Barış Manço’yu “sıra dışı sanatçı” yapan özellikler nelerdir?
ÇÖZÜM:
Sevgili öğrencim, metinde Barış Manço’yu “sıra dışı” yapan birçok özellikten bahsediliyor. Bunlar:
- Halkın duygularına tercüman olması, yani insanların hislerine ortak olması ve bunları eserlerine yansıtması.
- Çağının ozanı olmayı başarması, yani kendi döneminin ruhunu ve düşüncelerini en iyi şekilde dile getirmesi.
- Birçok yapıtını seyahatlerle harmanlaması, yani gezgin ruhuyla farklı kültürleri eserlerine katması.
- Büyülü ve şerafetli (asil, soylu) bir sanatçı kişiliğine sahip olması.
2. Barış Manço’nun sanatla ilgili düşünceleri nelerdir?
ÇÖZÜM:
Barış Manço, sanatçı olmakla ilgili çok mütevazı (alçak gönüllü) düşüncelere sahipmiş. Metinde şöyle diyor:
“Sanatçı olduğunu da iddia etmiyorum. Ben öldükten sonra torunlarım ansiklopedilerde Barış Manço’yu “sanatçı” diye okurlarsa galiba sanatçı olduğum da tescil edilmiş olacak. Geleceğe ne bıraktığımız önemli. Yoksa insan yaşarken kendi kendine “Ben sanatçıyım.” dememeli.”
Bu sözlerinden anlıyoruz ki, Barış Manço için önemli olan, yaşarken kendini sanatçı ilan etmek değil, geriye kalıcı ve değerli eserler bırakmakmış. Sanatçı unvanını başkalarının ve zamanın vermesi gerektiğini düşünüyormuş.
3. Barış Manço’nun çok yönlülüğünü metinden yararlanarak örnekleyiniz.
ÇÖZÜM:
Barış Manço gerçekten de çok yönlü, yani birçok farklı alanda başarılı olmuş bir sanatçıydı. Metindeki bilgilere göre onun çok yönlülüğünü şöyle örnekleyebiliriz:
- Ozan (Şair): Metinde “çağının ozanı” olarak geçiyor, bu da onun söz yazarı ve şair yönünü gösterir.
- Müzisyen: En bilinen yönlerinden biri, yaptığı şarkılarla Türkiye’nin en büyük müzisyenlerinden biriydi.
- Televizyoncu: “7’den 77’ye” ve “Adam Olacak Çocuk” gibi unutulmaz televizyon programlarını hazırlayıp sunmasıyla bu alanda da ne kadar başarılı olduğunu gösterdi.
- Gezgin: Metinde “Barış Çelebi” olarak anılması, onun dünyayı gezen, farklı kültürleri tanıyan ve bu deneyimlerini eserlerine yansıtan bir gezgin olduğunu gösteriyor.
- Grafik Sanatçısı ve İç Mimar: Mimar Sinan ve Belçika Kraliyet Güzel Sanatlar Akademileri’nde grafik bölümü ve iç mimari okuması, onun görsel sanatlara olan ilgisini ve bu alandaki eğitimini kanıtlıyor.
- Sosyolog: Lise yıllarında sosyoloji dersleri alması, onun insan ve toplum bilimine olan merakını ve düşünür yönünü ortaya koyuyor.
4. Barış Manço’nun güzel sanatlar akademisini bitirmekle bitirmesini ve dünyaca tanınmış bir sanatçı olmasını yorumlayınız.
ÇÖZÜM:
Barış Manço’nun güzel sanatlar alanında aldığı eğitimler (grafik, iç mimari) ve ardından dünyaca tanınan bir sanatçı olması, sadece doğuştan gelen yeteneğin değil, aynı zamanda eğitimin ve kendini geliştirmenin önemini gösteriyor. Bu durumu şöyle yorumlayabiliriz:
- Eğitim ve Donanım: Akademik eğitimleri, onun sanatçı kişiliğini beslemiş, farklı bakış açıları kazanmasını sağlamış ve sanatının temelini sağlamlaştırmıştır. Bu eğitimler, onun çok yönlü bir sanatçı olmasına da katkıda bulunmuştur.
- Disiplin ve Çalışkanlık: Sanat akademilerini bitirmesi, onun sanata olan ciddiyetini ve disiplinini gösterir. Bu disiplinli çalışma anlayışı, onu uluslararası düzeyde tanınan bir sanatçı yapmıştır.
- Evrensel Bakış Açısı: Farklı sanat dallarında eğitim alması ve gezgin kişiliği, onun eserlerine evrensel bir bakış açısı katmıştır. Bu sayede sadece Türkiye’de değil, tüm dünyada sevilip tanınmıştır.
Yani hem yeteneği hem de aldığı eğitim, Barış Manço’nun başarısının anahtarı olmuştur.
5. Barış Manço’nun yaptığı müziğin birçok dile çevrilmesini ve birçok ülkede beğenilmesini nasıl açıklarsınız?
ÇÖZÜM:
Barış Manço’nun müziğinin bu kadar evrensel olmasının ve birçok ülkede sevilmesinin birkaç önemli nedeni var:
- Evrensel Temalar: Şarkılarında işlediği dostluk, sevgi, barış, çocukluk, doğa, hayatın anlamı gibi temalar, tüm dünyadaki insanların ortak duygularına hitap eder. Bu temalar, dil ve kültür fark etmeksizin herkes tarafından anlaşılabilir ve hissedilebilir.
- Özgün Müzik Tarzı: Anadolu rock müziğinin öncülerinden olması, Batı müziği ile geleneksel Türk müziğini harmanlaması, müziğine kendine özgü bir tat katmıştır. Bu özgünlük, farklı kültürlerden dinleyicilerin ilgisini çekmiştir.
- Gezgin Kişiliği: “Barış Çelebi” kimliğiyle dünyayı gezmesi, farklı kültürleri tanıması, müziğine de bu zenginliği katmasını sağlamıştır. Bu sayede şarkılarında farklı kültürlerden esintiler bulunabilir, bu da onları daha geniş kitlelere ulaştırır.
- İçtenlik ve Samimiyet: Barış Manço’nun müziğindeki içtenlik ve samimiyet, dinleyicilerle güçlü bir bağ kurmasını sağlamıştır. Bu samimiyet, müziğinin sınırları aşmasında etkili olmuştur.
Kısacası, Barış Manço’nun müziği, hem yerel köklerinden beslenirken hem de evrensel bir dil konuşmayı başardığı için birçok dilde sevilmiş ve dinlenmiştir.
6. Sizce Barış Manço günümüzde nasıl (müzisyen, felsefeci olan bir sanatçı, televizyoncu, gezgin vb.) hatırlanmaktadır?
ÇÖZÜM:
Sevgili öğrencim, Barış Manço günümüzde hala çok canlı bir şekilde hatırlanıyor ve bence birçok farklı yönüyle hafızalarımızda yer ediyor:
- Barış Ağabey (Televizyoncu): Özellikle “7’den 77’ye” ve “Adam Olacak Çocuk” programları sayesinde, hala çocukların ve eski çocukların “Barış Ağabey’i” olarak hatırlanıyor. O, televizyonculuğuyla nesillere dokunmuş, öğretmiş ve eğlendirmiştir.
- Efsanevi Müzisyen: Şarkıları hala dillerde, radyolarda çalıyor. “Gülpembe”, “Dağlar Dağlar”, “Arkadaşım Eşek” gibi şarkılarıyla hem çocuklara hem yetişkinlere hitap eden, Türk müziğine damga vurmuş eşsiz bir müzisyen olarak anılıyor.
- Düşünür ve Felsefeci Sanatçı: Şarkı sözleri sadece eğlenceli değil, aynı zamanda derin anlamlar taşıyor, düşündürüyor ve öğretiyor. Bu yönüyle bir felsefeci gibi hayatı, insanı ve dünyayı sorgulayan bir sanatçı olarak da hatırlanıyor.
- Gezgin: “Barış Çelebi” kimliğiyle dünyanın dört bir yanını gezmiş, farklı kültürleri bizlere tanıtmış bir gezgin olarak da hatırlanması çok doğal.
Kısacası, Barış Manço tek bir kalıba sığdırılamayan, çok yönlü ve ölümsüz bir sanatçı olarak günümüzde de yaşamaya devam ediyor.
3. ETKİNLİK: Okuduğunuz metinden hareketle Barış Manço’nun kişilik özellikleri ve fiziksel özellikleri nelerdir? Yazınız.
Şimdi de Barış Manço’nun metindeki anlatılan kişilik özelliklerini ve fiziksel özelliklerini yazalım. Unutma, sadece metinde geçen bilgilere odaklanacağız.
Kişilik Özellikleri:
Metinde Barış Manço’nun birçok güzel kişilik özelliği belirtilmiştir:
- Halkın Duygularına Tercüman Olan: İnsanların hislerine ve düşüncelerine ortak olan.
- Çağının Ozanı: Kendi döneminin ruhunu ve düşüncelerini en iyi şekilde dile getiren.
- Sıra Dışı, Büyülü, Şerafetli (Asil/Soylu): Farklı, etkileyici ve asil bir kişiliğe sahip.
- Mütevazı (Alçak Gönüllü): Kendini sanatçı olarak tanımlamakta çekingen davranan, gösterişten uzak.
- Gezgin Ruhlu (Barış Çelebi): Dünyayı gezip farklı kültürleri tanıyan.
- Cömert: Kazandığı ilk parayla kardeşine hediye alması bu yönünü gösterir.
- Paraya Değer Vermeyen: Yanında para taşımaması, maddi değerlere bağlı olmadığını gösterir.
- Yol Çizen, Gösteren (Öncü): Sanatıyla ve kişiliğiyle insanlara örnek olan, onlara yol gösteren.
- Çok Yönlü: Müzisyen, televizyoncu, ressam, iç mimar, sosyolog gibi birçok alanda yetenekli ve eğitimli.
- Eğitime Önem Veren: Güzel sanatlar akademilerinde eğitim alması bu yönünü gösterir.
- Çocukları Seven ve Değer Veren: “Adam Olacak Çocuk” programıyla çocuklara olan sevgisi ve ilgisi.
- Geleceğe Değer Veren: Eserlerinin kalıcılığını önemsemesi.
Fiziksel Özellikleri:
Sevgili öğrencim, metni dikkatlice okuduğumuzda, Barış Manço’nun fiziksel özelliklerine dair doğrudan bir bilgi verilmediğini görüyoruz. Metin daha çok onun kişiliği, sanatçı kimliği ve başarıları üzerine odaklanmıştır. Bu yüzden bu kısma metinden bir şey yazamıyoruz.
Umarım bu açıklamalar Barış Manço’yu daha iyi anlamana ve soruları çözmene yardımcı olmuştur. Harika bir ders oldu!