7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2. Kitap Sayfa 86
Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin 7. sınıf Türkçe öğretmeniniz. Bugün size verilen bu etkinlik sayfasındaki soruları birlikte adım adım analiz edip çözeceğiz. Hiç merak etmeyin, her şeyi en basit ve anlaşılır şekilde açıklayacağım. Hazırsanız başlayalım!
5. ETKİNLİK
Bu etkinlikte, Evliya Çelebi ile ilgili bir video izlediğimizi varsayarak soruları cevaplamamız isteniyor. Videoyu izlemediğimiz için, Evliya Çelebi’nin kim olduğunu, ne yaptığını ve onunla ilgili bilgilerin genellikle kimlere ve ne amaçla sunulduğunu düşünerek cevaplarımızı bulacağız. Hatırlayın, Evliya Çelebi çok önemli bir gezgin ve yazarımızdı!
a) İzlediğiniz video, konusu bakımından aşağıdakilerden hangisine/hangilerine yöneliktir? (Birden fazla seçenek işaretlenebilir.)
Adım 1: Evliya Çelebi’nin kim olduğunu bir hatırlayalım. O, 17. yüzyılda yaşamış, hem Osmanlı topraklarını hem de dünyanın birçok yerini gezmiş, gördüklerini “Seyahatname” adlı eserinde toplamış büyük bir gezgin ve yazardır. Onun hayatı ve eserleri, bizim için çok değerli bilgiler içerir.
Adım 2: Böyle bir videonun kimlere hitap edebileceğini, yani kimlerin ilgisini çekebileceğini düşünelim:
- Arkadaşlarınıza: Evet, okulda derslerde veya genel kültürünüzü artırmak için arkadaşlarınızla birlikte izleyebileceğiniz, eğitici ve eğlenceli bir video olabilir.
- Anne – babanıza: Elbette! Ailece izlenebilecek, hem bilgilendirici hem de keyifli vakit geçirmeyi sağlayacak bir içerik taşıyabilir. Evliya Çelebi’yi herkesin tanıması önemlidir.
- Turistlere: Kesinlikle! Evliya Çelebi’nin gezdiği yerler, anlattığı şehirler ve kültürler, Türkiye’nin tarihi ve doğal güzelliklerini merak eden turistler için büyük ilgi çekicidir. Bu video, ülkemizi ve geçmişimizi onlara tanıtabilir.
- Yöneticilere: Doğrudan yöneticilere özel bir video olmasa da, kültür ve turizmle ilgilenen yöneticilerin de bu tür bilgilere sahip olması gerekir. Ancak ana hedef kitle arasında sayılmaz.
- Milletimize: Evet, tüm milletimizin Evliya Çelebi gibi değerli bir şahsiyeti tanıması, onun eserlerinden ve hayatından ilham alması çok önemlidir. Bu tür videolar, milli kimliğimizi güçlendirmeye yardımcı olabilir.
Sonuç:
- Arkadaşlarınıza
- Anne – babanıza
- Turistlere
- Milletimize
b) Evliya Çelebi’yi anlatan bu videonun amacı aşağıdakilerden hangisi ya da hangileri olabilir? Neden? (Birden fazla seçenek işaretlenebilir.)
Adım 1: Bir önceki soruda düşündüğümüz gibi, Evliya Çelebi’nin hayatı ve eserleri bize ne gibi bilgiler sunar? Seyahatleri, gözlemleri ve yazdığı Seyahatname en önemli özellikleridir.
Adım 2: Bu bilgiler ışığında, Evliya Çelebi’yi anlatan bir videonun hangi amaçları taşıyabileceğini değerlendirelim:
- Bir edebî eserin oluşum süreci hakkında bilgi vermek: Evet, Seyahatname sadece bir gezi yazısı değil, aynı zamanda çok değerli bir edebî eserdir. Bu eserin nasıl yazıldığı, Evliya Çelebi’nin gözlemlerini nasıl kaleme aldığı hakkında bilgi vermek, videonun önemli bir amacı olabilir.
- Turizmin gelişimine katkıda bulunmak: Evliya Çelebi, gezdiği yerlerin güzelliklerini, tarihi ve kültürel özelliklerini öyle güzel anlatmıştır ki, bu yerler günümüzde de birçok turisti kendine çekmektedir. Videonun, bu yerleri tanıtarak turizme katkı sağlaması gayet olasıdır.
- Başarılı olmanın yollarını göstermek: Evliya Çelebi’nin azmi, merakı ve başarıları elbette ilham vericidir. Ancak videonun temel amacının doğrudan “başarılı olmanın yollarını öğretmek”ten ziyade, onu ve eserini tanıtmak olduğunu düşünebiliriz. Bu, daha çok dolaylı bir sonuçtur.
- Türk ve dünya tarihinin en büyük gezginini tanıtmak: Kesinlikle! Evliya Çelebi, sadece Türk tarihinin değil, dünya tarihinin de en büyük ve en önemli gezginlerinden biridir. Onu tüm dünyaya tanıtmak, eserlerinin ve gözlemlerinin değerini vurgulamak, videonun en temel amaçlarından biridir.
- Türk coğrafyasının tarihine ışık tutmak: Evliya Çelebi, gezdiği şehirleri, köyleri, dağları, nehirleri, yani o dönemin Türk coğrafyasını ve insanlarını çok detaylı bir şekilde anlatmıştır. Bu bilgiler, o dönemin coğrafi, kültürel ve sosyal yapısı hakkında günümüze kadar ulaşan çok değerli bilgiler içerir ve tarihe ışık tutar.
Sonuç:
- Bir edebî eserin oluşum süreci hakkında bilgi vermek. (Neden: Evliya Çelebi’nin Seyahatname gibi eşsiz bir eseri nasıl yazdığını, hangi gözlemlerle ve bilgilerle oluşturduğunu anlatmak, edebiyatseverler ve tarihçiler için çok önemlidir.)
- Turizmin gelişimine katkıda bulunmak. (Neden: Evliya Çelebi’nin gezdiği ve anlattığı yerler, o dönemin kültürel zenginliklerini ve doğal güzelliklerini yansıtır. Bu yerleri tanıtmak, günümüz turizmine büyük katkı sağlayabilir.)
- Türk ve dünya tarihinin en büyük gezginini tanıtmak. (Neden: Evliya Çelebi, yüzyıllar önce büyük bir merak ve azimle dünyayı dolaşmış, çok değerli gözlemler yapmış, bu yönüyle onu tanımak ve tanıtmak, kültürel mirasımızı gelecek nesillere aktarmak açısından çok önemlidir.)
- Türk coğrafyasının tarihine ışık tutmak. (Neden: Seyahatname, gezilen bölgelerin coğrafi yapısı, insanları, adetleri, gelenekleri hakkında o döneme ait çok detaylı bilgiler sunar. Bu bilgiler, o dönemin sosyal ve kültürel yaşamını anlamamıza yardımcı olur.)
—
6. ETKİNLİK
Şimdi de zarfları bulma ve cümlelere kattıkları anlamları belirleme etkinliğine geçelim. Zarflar, fiilleri (iş, oluş, hareket bildiren kelimeleri), fiilimsileri (fiilden türeyen ama fiil gibi çekimlenmeyen kelimeler), sıfatları veya başka zarfları durum, zaman, miktar, yer-yön ve soru gibi farklı yönlerden belirten kelimelerdir. Kısacası, bir şeyin nasıl, ne zaman, ne kadar, nereye yapıldığını veya sorulduğunu açıklarlar. Hadi cümleleri tek tek inceleyelim ve zarfları bulalım.
Aşağıdaki cümlelerde geçen zarfların altını çiziniz. Cümleye kattığı anlamları örnekteki gibi yazınız.
Örnek:
Evliya Çelebi, 1611 yılında İstanbul’da doğmuş.
Sonuç: zaman
1. Atına bindikten sonra yeni yerler görebilmek için gitti.
Adım 1: Cümledeki fiili veya fiilimsiyi bulalım. Burada “gitti” fiili var. Bir de “bindikten sonra” fiilimsisi var.
Adım 2: “Gitti” fiiline “Niçin gitti?” diye soralım. Cevap “yeni yerler görebilmek için” olur. Bu ifade, gitme eyleminin amacını belirtiyor.
Çözüm:
Atına bindikten sonra yeni yerler görebilmek için gitti.
Sonuç: amaç
2. Seyahatname ilk olarak ne zaman basıldı?
Adım 1: Cümledeki fiili “basıldı” bulalım.
Adım 2: “Basıldı” fiiline “Ne zaman basıldı?” diye soralım. Cevap, sorunun kendisi olan “ne zaman” kelimesidir. Bu kelime, fiili zaman yönünden soruyor.
Çözüm:
Seyahatname ilk olarak ne zaman basıldı?
Sonuç: soru (zaman)
3. Evliya Çelebi, başarılı olmak için çok çalıştı.
Adım 1: Cümledeki fiili “çalıştı” bulalım.
Adım 2: “Çalıştı” fiiline “Ne kadar çalıştı?” diye soralım. Cevap “çok” kelimesidir. Bu kelime, çalışma eyleminin miktarını belirtiyor.
Çözüm:
Evliya Çelebi, başarılı olmak için çok çalıştı.
Sonuç: miktar
4. Ailesi savaştan sonra İstanbul’a yerleşti.
Adım 1: Cümledeki fiili “yerleşti” bulalım.
Adım 2: “Yerleşti” fiiline “Ne zaman yerleşti?” diye soralım. Cevap “savaştan sonra” ifadesidir. Bu ifade, yerleşme eyleminin zamanını belirtiyor.
Çözüm:
Ailesi savaştan sonra İstanbul’a yerleşti.
Sonuç: zaman
5. Evliya Çelebi, Anadolu’yu karış karış gezdi.
Adım 1: Cümledeki fiili “gezdi” bulalım.
Adım 2: “Gezdi” fiiline “Nasıl gezdi?” diye soralım. Cevap “karış karış” ifadesidir. Bu ifade, gezme eyleminin nasıl yapıldığını, yani durumunu belirtiyor.
Çözüm:
Evliya Çelebi, Anadolu’yu karış karış gezdi.
Sonuç: durum
6. Evliya Çelebi, kervansaraydan içeri girdi.
Adım 1: Cümledeki fiili “girdi” bulalım.
Adım 2: “Girdi” fiiline “Nereye girdi?” diye soralım. Cevap “içeri” kelimesidir. Bu kelime, girme eyleminin yönünü belirtiyor. Unutmayın, yer-yön zarfları ek almazlar (içeriye, dışarıya gibi ek alırlarsa zarf olmaktan çıkarlar).
Çözüm:
Evliya Çelebi, kervansaraydan içeri girdi.
Sonuç: yer-yön
7. Epeyce gezdi uçsuz bucaksız Anadolu’yu.
Adım 1: Cümledeki fiili “gezdi” bulalım.
Adım 2: “Gezdi” fiiline “Ne kadar gezdi?” diye soralım. Cevap “epeyce” kelimesidir. Bu kelime, gezme eyleminin miktarını belirtiyor.
Çözüm:
Epeyce gezdi uçsuz bucaksız Anadolu’yu.
Sonuç: miktar
8. Seyahatname’yi nasıl kaleme almıştır?
Adım 1: Cümledeki fiili “kaleme almıştır” (yazmıştır anlamına gelir) bulalım.
Adım 2: “Kaleme almıştır” fiiline “Nasıl kaleme almıştır?” diye soralım. Cevap, sorunun kendisi olan “nasıl” kelimesidir. Bu kelime, fiili durum yönünden soruyor.
Çözüm:
Seyahatname’yi nasıl kaleme almıştır?
Sonuç: soru (durum)
—
7. ETKİNLİK
Bu etkinlikte, Evliya Çelebi’nin hayatından yola çıkarak “Çok gezen mi bilir, çok okuyan mı?” konulu bir münazara düzenlemeniz isteniyor. Münazara, belli bir konu üzerinde zıt görüşleri savunan iki grubun, kendi tezlerini (fikirlerini) kanıtlamak ve karşı tarafın tezini çürütmek için yaptıkları tartışmadır. Bu, hem araştırma yapmanızı hem de düşüncelerinizi etkili