Harika bir çalışma, sevgili öğrencilerim! Gelin hep birlikte bu “Öğrendiklerimi Değerlendiriyorum” etkinliğindeki soruları adım adım çözelim ve bilgilerimizi tazeleyelim. Unutmayın, önemli olan her sorudan yeni bir şeyler öğrenmek!
(….) 1. Bir ülkenin kaynakları ile ekonomik faaliyetleri arasında doğrudan bir ilişki vardır.
Çözüm:
( D ) – Bu ifade Doğru‘dur.
Açıklama:
Adım 1: Cümleyi dikkatlice okuyalım. Cümle bize bir ülkenin sahip olduğu doğal zenginlikler (kaynaklar) ile o ülkede yapılan işler (ekonomik faaliyetler) arasında bir bağlantı olduğunu söylüyor.
Adım 2: Şöyle düşünelim: Eğer bir yerde verimli topraklar varsa, orada insanlar ne yapar? Tabii ki tarım yaparlar! Eğer bir yerin denize kıyısı varsa, orada balıkçılık ve turizm gelişir. Ormanları çok olan bir yerde ise ormancılık ve mobilyacılık gibi işler yapılır. Gördüğünüz gibi, bir yerin kaynakları ne ise, ekonomik faaliyetleri de ona göre şekilleniyor. Bu yüzden bu iki şey arasında doğrudan bir ilişki vardır.
(….) 2. Hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde ekonomi süt ve süt ürünlerine dayalıdır.
Çözüm:
( D ) – Bu ifade Doğru‘dur.
Açıklama:
Adım 1: Hayvancılık denince aklımıza ne geliyor? İnekler, koyunlar, keçiler… Bu hayvanlardan ne elde ederiz? Et, süt, yün, deri gibi ürünler elde ederiz.
Adım 2: Özellikle büyükbaş hayvancılığın yapıldığı Erzurum-Kars gibi bölgelerimizde ekonomi, hayvanlardan elde edilen süt ile yapılan peynir, tereyağı gibi süt ürünleri üzerine kuruludur. Dolayısıyla hayvancılığın olduğu yerde süt ve süt ürünleri ekonominin önemli bir parçasıdır.
(….) 3. Üç tarafı denizlerle çevrili ülkemizde balıkçılık oldukça gelişmiştir.
Çözüm:
( Y ) – Bu ifade Yanlış‘tır.
Doğrusu:
Üç tarafı denizlerle çevrili olmasına rağmen ülkemizde balıkçılık yeterince gelişmemiştir.
Açıklama:
Adım 1: Evet, ülkemiz bir yarımada ve üç tarafı denizlerle çevrili. Bu, balıkçılık için büyük bir potansiyel demek.
Adım 2: Ancak “oldukça gelişmiştir” ifadesi durumu tam olarak yansıtmıyor. Ülkemizde balıkçılık yapılıyor fakat Norveç, Japonya gibi ülkelerle karşılaştırdığımızda ya da sahip olduğumuz potansiyele baktığımızda bu sektörün daha da gelişmesi gerektiğini görüyoruz. Bu nedenle bu ifadeyi yanlış kabul edip doğrusunu yazdık.
(….) 4. Yenilenebilir enerjiden daha fazla yararlanmak için taş kömürü üretimine önem verilmelidir.
Çözüm:
( Y ) – Bu ifade Yanlış‘tır.
Doğrusu:
Yenilenebilir enerjiden daha fazla yararlanmak için güneş, rüzgâr ve su gibi doğal kaynakların kullanımına önem verilmelidir.
Açıklama:
Adım 1: Kavramları hatırlayalım. Yenilenebilir enerji, doğada tükenmeyen, kendini yenileyen enerji kaynaklarıdır (güneş, rüzgâr gibi). Taş kömürü ise bir fosil yakıttır ve yenilenemez, yani kullandıkça tükenir ve çevreyi kirletir.
Adım 2: Cümle, birbiriyle tamamen zıt iki kavramı bir araya getirmiş. Yenilenebilir enerjiyi artırmak istiyorsak, kömüre değil, tam tersi güneş panellerine, rüzgâr türbinlerine yatırım yapmalıyız. Bu yüzden bu cümle kesinlikle yanlış.
(….) 5. Küresel ısınma nedeniyle bazı canlı türleri yok olmakla karşı karşıyadır.
Çözüm:
( D ) – Bu ifade Doğru‘dur.
Açıklama:
Adım 1: Küresel ısınma, Dünya’nın ortalama sıcaklığının artması demektir. Bu da iklimlerin değişmesine, buzulların erimesine neden oluyor.
Adım 2: Canlılar belirli iklim koşullarında yaşamaya adapte olmuştur. Örneğin kutup ayıları buzullarda avlanır. Buzullar eriyince onların yaşam alanı ve avlanma şekli yok oluyor. Bu da maalesef onların neslinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor. Bu durum sadece kutup ayıları için değil, birçok canlı türü için geçerli bir tehlikedir.
(….) 6. Deniz taşımacılığı yapmak isteyen biri iş yerini Ankara’da açmalıdır.
Çözüm:
( Y ) – Bu ifade Yanlış‘tır.
Doğrusu:
Deniz taşımacılığı yapmak isteyen biri iş yerini İstanbul, İzmir, Mersin gibi denize kıyısı olan bir şehirde açmalıdır.
Açıklama:
Adım 1: Deniz taşımacılığı ne demek? Gemilerle yük veya yolcu taşımak. Bunun için neye ihtiyacımız var? Tabii ki bir denize ve bir limana!
Adım 2: Türkiye haritasını gözümüzün önüne getirelim. Ankara, ülkemizin başkenti ama İç Anadolu Bölgesi’nde yer alıyor ve denize kıyısı yok. Bu yüzden Ankara’da bir liman kurup deniz taşımacılığı yapmak imkânsızdır. Bu işi yapmak için denize kıyısı olan liman şehirlerimizi seçmemiz gerekir.
(….) 7. Vergi, vatandaşların devlete bağışladığı paraya verilen isimdir.
Çözüm:
( Y ) – Bu ifade Yanlış‘tır.
Doğrusu:
Vergi, vatandaşların devlete ödemekle yükümlü olduğu zorunlu paradır.
Açıklama:
Adım 1: Cümledeki kilit kelime “bağışladığı”. Bağış yapmak gönüllülük esasına dayanır, yani isteğe bağlıdır.
Adım 2: Oysa vergi, bir vatandaşlık görevidir ve zorunludur. Devlet, topladığı bu vergilerle bizlere yol, okul, hastane gibi hizmetler sunar. Yani vergi bir bağış değil, yasal bir zorunluluktur.
(….) 8. Nitelikli insanın kendisine ve ülkesine ekonomik katkısı diğer insanlardan daha fazladır.
Çözüm:
( D ) – Bu ifade Doğru‘dur.
Açıklama:
Adım 1: “Nitelikli insan” ne demektir? İyi eğitim almış, bir alanda uzmanlaşmış, kendini geliştirmiş, işini iyi yapan kişi demektir. Örneğin iyi bir doktor, iyi bir mühendis, usta bir zanaatkâr nitelikli insandır.
Adım 2: Nitelikli insanlar, yaptıkları işlerle daha fazla değer üretirler. Bu sayede hem kendileri daha çok para kazanır hem de ürettikleri ürünler, yaptıkları icatlar veya verdikleri hizmetlerle ülkenin kalkınmasına daha büyük katkı sağlarlar.
(….) 9. İyi bir hukukçu kanunları bilmeli ve adaletten ayrılmamalıdır.
Çözüm:
( D ) – Bu ifade Doğru‘dur.
Açıklama:
Adım 1: Hukukçu kimdir? Hakim, savcı, avukat gibi adalet sisteminde çalışan kişilere denir.
Adım 2: Bir hukukçunun temel görevi adaleti sağlamaktır. Bunu yapabilmesi için iki şeye ihtiyacı vardır: Birincisi, hangi durumda hangi kuralın uygulanacağını bilmek, yani kanunları bilmek. İkincisi ise her zaman doğruyu ve haklıyı savunmak, yani adaletten ayrılmamak. Bu ikisi bir araya gelince iyi bir hukukçu olunur.
(….) 10. Mesleğimizi seçerken kişilik özelliklerimizi ve becerilerimizi göz önünde bulundurmalıyız.
Çözüm:
( D ) – Bu ifade Doğru‘dur.
Açıklama:
Adım 1: Her birimizin farklı kişilikleri ve yetenekleri var. Bazılarımız çok sosyal ve konuşkan, bazılarımız daha sakin ve içe dönük. Bazılarımızın matematiği çok iyi, bazılarımızın ise resim yeteneği harika.
Adım 2: Meslek seçimi, hayatımızdaki en önemli kararlardan biridir. Bu kararı verirken “Ben neyi yapmaktan hoşlanıyorum?”, “Hangi konularda iyiyim?” diye kendimize sormalıyız. Örneğin insanlarla iletişim kurmayı seven biri için öğretmenlik veya satış danışmanlığı uygun olabilirken, tek başına çalışmayı ve problem çözmeyi seven biri için yazılım mühendisliği daha uygun olabilir. Kendimize uygun bir meslek seçtiğimizde hem daha mutlu hem de daha başarılı oluruz.