Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün kitabımızdaki bir etkinliği ve soruyu birlikte adım adım çözeceğiz. Bu etkinlikler, ülkemizin sanayi, tarım, madencilik ve turizm gibi ekonomik faaliyetlerini daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. Hazırsanız, haydi başlayalım!
***
Etkinlik Zamanı
Aşağıdaki tabloya belirtilen sanayi faaliyetinin hangi ilde yapıldığını ve bu ilin nüfusunu yazınız. Bu sanayi faaliyetinin tarım ya da madencilikle olan ilişkisini tablonun ilgili sütununa “X” işareti koyarak gösteriniz.
Şimdi bu tabloyu birlikte, düşünerek dolduralım. Unutmayın, bir sanayi tesisinin bir yerde kurulmasının genellikle bir sebebi vardır. Ya ham maddesi oradadır ya da ulaşımı kolaydır.
Sanayi Faaliyetinin Adı: Un fabrikası
Çözüm:
Adım 1: Unun ham maddesi nedir? Tabii ki buğday! Ülkemizde buğday ambarı olarak bilinen, en çok buğdayın yetiştiği yer neresidir? Evet, Konya! O zaman un fabrikası için Konya şehrini yazabiliriz.
Adım 2: Konya’nın nüfusu yaklaşık 2.300.000‘dur.
Adım 3: Buğday, topraktan elde edilen bir ürün olduğu için bu sanayi faaliyeti tarımla ilişkilidir.Sanayi Faaliyetinin Adı: Yünlü dokuma fabrikası
Çözüm:
Adım 1: Yünlü dokumanın ham maddesi yündür. Yün ise küçükbaş hayvancılığın yaygın olduğu yerlerde, yani koyunlardan elde edilir. Ülkemizde küçükbaş hayvancılık Doğu Anadolu Bölgesi’nde çok gelişmiştir. Bu yüzden Van şehrini örnek verebiliriz.
Adım 2: Van’ın nüfusu yaklaşık 1.150.000‘dir.
Adım 3: Hayvancılık, tarımın bir kolu olduğu için bu faaliyet de tarımla ilişkilidir.Sanayi Faaliyetinin Adı: Demir-çelik sanayisi
Çözüm:
Adım 1: Demir-çelik fabrikaları için ham madde demir cevheri ve enerji kaynağı olarak da taş kömürü gerekir. Ülkemizde taş kömürü Zonguldak’ta çıkarılır. Bu yüzden ilk demir-çelik fabrikalarımızdan biri, buraya yakın olan Karabük‘te kurulmuştur.
Adım 2: Karabük’ün nüfusu yaklaşık 250.000‘dir.
Adım 3: Demir ve taş kömürü yerden çıkarılan değerli kaynaklar, yani madenlerdir. Bu yüzden bu sanayi dalı madencilikle ilişkilidir.Sanayi Faaliyetinin Adı: Şeker fabrikası
Çözüm:
Adım 1: Şekerin ham maddesi şeker pancarıdır. Şeker pancarı, tarlada yetişen bir tarım ürünüdür ve çabuk bozulabildiği için genellikle fabrikaları yetiştirildiği yerlere yakın kurulur. İç Anadolu’da şeker pancarı tarımı çok yaygındır. Örnek olarak Eskişehir‘i yazabiliriz.
Adım 2: Eskişehir’in nüfusu yaklaşık 900.000‘dir.
Adım 3: Şeker pancarı bir tarım ürünü olduğundan, bu faaliyet tarımla ilişkilidir.Sanayi Faaliyetinin Adı: Petrol rafinerisi
Çözüm:
Adım 1: Petrol rafinerileri, ham petrolü işleyerek benzin, mazot gibi ürünlere dönüştürür. Ham petrol, ülkemizde Batman’da çıksa da, ihtiyacımızın büyük bir kısmını yurt dışından gemilerle alırız. Bu yüzden büyük rafinerilerimiz liman şehirlerindedir. En büyüklerinden biri Kocaeli‘ndedir (İzmit).
Adım 2: Kocaeli’nin nüfusu yaklaşık 2.050.000‘dir.
Adım 3: Ham petrol, yer altından çıkarılan bir madendir. Bu nedenle bu sanayi madencilikle ilişkilidir.Sanayi Faaliyetinin Adı: Bitkisel yağ fabrikası
Çözüm:
Adım 1: Bitkisel yağ, ayçiçeği, zeytin, mısır gibi bitkilerden elde edilir. Ülkemizde zeytin ve zeytinyağı denince akla Ege Bölgesi gelir. Bu yüzden İzmir şehrini örnek verebiliriz.
Adım 2: İzmir’in nüfusu yaklaşık 4.450.000‘dir.
Adım 3: Zeytin bir tarım ürünü olduğu için bu sanayi faaliyeti tarımla ilişkilidir.
***
Soru: Haritadaki hangi tarihi eseri veya yeri görmek istersiniz? Neden?
Çözüm:
Bu soru kişisel bir soru, yani herkesin cevabı farklı olabilir. Önemli olan, seçtiğiniz yeri neden görmek istediğinizi güzelce açıklamanız. Ben size örnek bir cevap yazayım, siz de bu örnekten ilham alarak kendi cevabınızı oluşturabilirsiniz.
Adım 1: Yer Seçimi
Ben haritaya baktığımda Trabzon’da bulunan Sümela Manastırı‘nı görmek isterdim.Adım 2: Nedenini Açıklama
Neden mi? Çünkü Sümela Manastırı’nın fotoğraflarını gördüğümde çok etkilenmiştim. Sarp bir kayalığın yamacına, sanki oraya yapıştırılmış gibi duran bu yapının nasıl inşa edildiğini çok merak ediyorum. Yemyeşil ormanların içinde, bulutların arasında böyle bir manastır görmek masallardaki gibi bir his uyandırıyor. Hem tarihi bir yapı olması hem de doğayla iç içe bu kadar etkileyici bir konumda bulunması, orayı benim için çok özel kılıyor. Oraya gidip o atmosferi solumak ve tarihin o anlarına tanıklık etmek isterdim.
Siz de haritadan ilginizi çeken bir yer seçip (belki Şanlıurfa’daki Göbeklitepe, belki İzmir’deki Efes Antik Kenti, belki de Nevşehir’deki Peri Bacaları) nedenini bu şekilde açıklayabilirsiniz.
Umarım bu açıklamalar derslerinize yardımcı olur. Unutmayın, yaşadığımız ülkeyi tanımak ve zenginliklerini öğrenmek çok keyiflidir. Başarılar dilerim!