Merhaba sevgili öğrencim, Sosyal Bilgiler dersimize hoş geldin! Gönderdiğin görseldeki soruları senin için bir öğretmen gözüyle analiz ettim ve şimdi adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
C. Aşağıdaki I. grubu II. grup ile örnekteki gibi eşleştiriniz.
Bu soruda bizden I. Grupta verilen kavramları, II. Gruptaki örneklerle doğru bir şekilde bir araya getirmemiz isteniyor. Tıpkı bir yapbozun parçalarını birleştirir gibi! Hadi birlikte doğru eşleştirmeleri bulalım.
I. Grup
- a) Türk cumhuriyeti
- b) Kültürel miras
- c) Popüler kültür
- ç) Komşu ülke
- d) Araştırma
II. Grup
- 1. Yunanistan
- 2. Kırgızistan
- 3. Her hafta sonu alışveriş merkezinde dolaşmak
- 4. Kına gecesi düzenleme
- 5. Bir konu hakkında bilgi edinmek için kaynakları tarama
- 6. Arnavutluk
- 7. Komşu komşunun külüne muhtaçtır.
Çözüm:
Adım 1: Önce kavramların ne anlama geldiğini hatırlayalım.
- Türk cumhuriyeti: Tarihi, soyu ve kültürü Türk olan bağımsız devletler.
- Kültürel miras: Geçmiş nesillerden bize kalan, bizim için değerli olan gelenekler, eserler, alışkanlıklar. Mesela kına gecesi gibi.
- Popüler kültür: Belli bir dönemde çok sayıda insan tarafından sevilen, hızlıca tüketilip unutulan kültürel ögeler. Mesela sürekli AVM’de gezmek gibi.
- Komşu ülke: Sınır komşumuz olan ülkeler.
- Araştırma: Bir konuyu öğrenmek için kaynakları incelemek.
Adım 2: Şimdi bu tanımlara göre eşleştirmeyi yapalım.
- a) Türk cumhuriyeti → II. Gruptaki 2. Kırgızistan bir Türk cumhuriyetidir.
- b) Kültürel miras → II. Gruptaki 4. Kına gecesi düzenleme ve 7. “Komşu komşunun külüne muhtaçtır.” atasözü bizim kültürel mirasımızdır. Soruda tek eşleştirme isteniyorsa en somut örnek kına gecesidir.
- c) Popüler kültür → II. Gruptaki 3. Her hafta sonu alışveriş merkezinde dolaşmak günümüzün popüler kültürüne bir örnektir.
- ç) Komşu ülke → Zaten örnekte verilmiş: 1. Yunanistan. Ayrıca 6. Arnavutluk da komşumuz sayılır (sınırımız olmasa da yakın komşumuzdur). Ancak en net örnek Yunanistan’dır.
- d) Araştırma → II. Gruptaki 5. Bir konu hakkında bilgi edinmek için kaynakları tarama ifadesi tam olarak araştırmanın tanımıdır.
Sonuç:
a – 2
b – 4 (veya 7)
c – 3
ç – 1 (veya 6)
d – 5
Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Popüler kültürün hayatın her alanını etkilediğinden şikâyet eden bir kişinin aşağıdaki cümlelerden hangisini söylemesi beklenemez?
I. Torunlarım tarhana çorbasının lezzetinden mahrum büyüyorlar.
II. Yırtık kıyafetler giymiş gençlerin tarzına bayılıyorum.
III. Gençlerin Türkçeyi güzel kullanmamalarına üzülüyorum.
IV. Nasrettin Hoca fıkraları halkımız tarafından çok sevilmektedir.A) II
B) II-III
C) III
D) II-IV
Çözüm:
Adım 1: Soruyu dikkatlice anlayalım. Soru bize, popüler kültürden şikâyet eden, yani onu sevmeyen, eleştiren birinin hangi cümleyi kurmayacağını soruyor. Yani bu kişi olumsuz konuşacak, biz ise olumlu cümleyi bulacağız.
Adım 2: Cümleleri tek tek inceleyelim.
- I. Cümle: “Torunlarım tarhana çorbasının lezzetinden mahrum büyüyorlar.” Bu bir şikâyettir. Geleneksel bir lezzetin (tarhananın) unutulmasından yakınıyor. Bu kişi bunu söyler.
- II. Cümle: “Yırtık kıyafetler giymiş gençlerin tarzına bayılıyorum.” Bakın burada “bayılıyorum” diyor, yani beğeniyor. Yırtık kıyafetler günümüz popüler kültürünün bir parçasıdır. Popüler kültürden şikâyet eden biri, onu övmez, beğenmez. Dolayısıyla bu cümleyi söylemesi beklenemez.
- III. Cümle: “Gençlerin Türkçeyi güzel kullanmamalarına üzülüyorum.” Bu da bir şikâyettir. Dilin bozulmasından, popüler kültürün dili etkilemesinden yakınıyor. Bu kişi bunu da söyler.
- IV. Cümle: “Nasrettin Hoca fıkraları halkımız tarafından çok sevilmektedir.” Bu cümle olumlu gibi dursa da bir şikâyet değil, bir tespittir. Ancak popüler kültürden şikâyet eden birinin söylemeyeceği asıl cümle, popüler kültürü öven II. cümledir.
Adım 3: En mantıklı cevabı bulalım. Popüler kültürden şikâyet eden birisi, popüler kültürün bir parçasını övmez. Bu yüzden “yırtık kıyafetlere bayılıyorum” demez. Bu, onun şikâyetiyle çelişir.
Sonuç:
Doğru cevap A) II şıkkıdır.
2. Türkiye, Türkmenistan’ın bağımsızlığını ilk tanıyan ülkedir. Ortak tarihi, dili, dini ve kültürü paylaşan iki ülke ve halk arasında, “bir millet, iki devlet” temelinde dengeli, karşılıklı saygı ve iş birliğine dayalı ilişkiler bulunmaktadır. Türkmenler, ilişkileri “kemik kardeşliği” olarak tarif etmektedir. Binlerce Türkmen öğrenci ülkemizde eğitim görmektedir.
Yukarıdaki metinde Türkiye ile Türkmenistan arasında hangi alandaki ilişkiye dair bilgiye yer verilmemiştir?
A) Ekonomik
B) Kültürel
C) Siyasi
D) Sosyal
Çözüm:
Adım 1: Metindeki ipuçlarını bulalım. Metinde hangi alanlardan bahsedildiğini tek tek işaretleyelim.
- “bağımsızlığını ilk tanıyan ülkedir” → Bu, bir devletin başka bir devleti tanımasıdır. Bu siyasi bir ilişkidir.
- “Ortak tarihi, dili, dini ve kültürü” → Bunlar doğrudan kültürel bağlardır.
- “halk arasında… ilişkiler”, “kemik kardeşliği”, “Türkmen öğrenci ülkemizde eğitim görmektedir” → Bunlar da toplumlar arası, yani sosyal ilişkilerdir.
Adım 2: Metinde bahsedilmeyen alanı bulalım. Metni tekrar okuduğumuzda, iki ülke arasındaki ticaret, ithalat, ihracat, para, sanayi gibi konulardan hiç bahsedilmediğini görüyoruz. Bu konular ekonomik alanına girer.
Adım 3: Şıkları kontrol edelim. Kültürel, siyasi ve sosyal ilişkilerden bahsedilmiş ama ekonomik ilişkilerden bahsedilmemiş.
Sonuç:
Doğru cevap A) Ekonomik şıkkıdır.
3. Ülkemiz narenciye ihraç etmekte, mineral yakıt ithal etmektedir.
Yukarıdaki bilgiye göre aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Ülkemizin kaynakları arasında yeterli miktarda mineral yakıt yoktur.
B) Mineral yakıtlar dünyanın sadece birkaç ülkesinde üretilmektedir.
C) Mineral yakıt ile narenciye ürünlerinin birim fiyatı eşit değildir.
D) Mineral yakıt, kullanım alanı oldukça geniş bir yakıt türüdür.
Çözüm:
Adım 1: Anahtar kelimeleri anlayalım.
- İhraç etmek: Ülkemizde ürettiğimiz bir malı yurt dışına satmak. (Narenciye satıyoruz.)
- İthal etmek: Yurt dışından bir malı satın almak. (Mineral yakıt alıyoruz.)
Adım 2: Cümleden ne çıkarabileceğimizi düşünelim. Çok basit bir mantığı var: Bir ülke, bir ürünü neden dışarıdan satın alır? Çünkü o ürün kendi ülkesinde ya hiç yoktur ya da yeterli miktarda yoktur. Biz mineral yakıtı (petrol, doğal gaz gibi) ithal ediyorsak, demek ki kendi kaynaklarımız bize yetmiyor.
Adım 3: Şimdi şıkları bu mantığa göre değerlendirelim.
- A) Ülkemizin kaynakları arasında yeterli miktarda mineral yakıt yoktur. → Evet, bu çok mantıklı! Yetmediği için dışarıdan alıyoruz. Bu doğru olabilir.
- B) Mineral yakıtlar dünyanın sadece birkaç ülkesinde üretilmektedir. → Verilen cümlede böyle bir bilgi yok. Belki 100 ülkede üretiliyor, bilemeyiz.
- C) Mineral yakıt ile narenciye ürünlerinin birim fiyatı eşit değildir. → Cümlede fiyatlarla ilgili hiçbir bilgi verilmemiş. Bunu da bilemeyiz.
- D) Mineral yakıt, kullanım alanı oldukça geniş bir yakıt türüdür. → Bu genel olarak doğru bir bilgi olsa da, bize verilen “ithal ediyoruz” cümlesinden bu sonucu çıkaramayız.
Adım 4: Sadece verilen cümleye dayanarak çıkarabileceğimiz tek mantıklı sonuç A şıkkıdır.
Sonuç:
Doğru cevap A) Ülkemizin kaynakları arasında yeterli miktarda mineral yakıt yoktur. şıkkıdır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutma, soruları dikkatli okumak ve ne istendiğini anlamak, doğru cevabın yarısı demektir! Başarılar dilerim!