6. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Evos Yayınları Sayfa 230

Harika bir etkinlik, sevgili öğrencilerim! Hadi hep birlikte bu soruları inceleyelim ve çözelim. Sosyal Bilgiler dersimizin en güzel yanlarından biri de böyle hayatın içinden konuları öğrenmektir.

Etkinlik Zamanı 1

Soru: Okula gönderilmeyen bir kız çocuğu Anayasa’nın hangi maddesindeki hakkından mahrum bırakılmaktadır. Araştırıp aşağıda boş bırakılan yere yazınız.

Çözüm:

Bu soruyu çözmek için en temel yasa kitabımız olan Anayasa‘ya bakmamız gerekiyor. Anayasa, devletimizin temel kurallarını ve biz vatandaşların en temel hak ve özgürlüklerini güvence altına alır. Bunlardan biri de en sevdiğiniz haklardan biri olan eğitim hakkıdır!

Adım 1: Soruda bize “eğitim” ile ilgili bir haktan bahsediliyor. Bir çocuğun okula gönderilmemesi, onun eğitim hakkının elinden alınması demektir.

Adım 2: Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nda eğitim hakkını düzenleyen maddeyi bulmalıyız. Bu madde, 42. maddedir.

Adım 3: Anayasa’nın 42. maddesi şöyle der: “Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksun bırakılamaz… İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur ve Devlet okullarında parasızdır.” Bu madde çok açık bir şekilde her çocuğun, cinsiyeti ne olursa olsun, okula gitmek zorunda olduğunu ve bu hakkın engellenemeyeceğini söyler.

Sonuç:

Okula gönderilmeyen bir kız çocuğu, Anayasa’nın 42. maddesinde belirtilen eğitim ve öğrenim hakkından mahrum bırakılmaktadır.

Etkinlik Zamanı 2

Soru: Zeynep’in aşağıdaki sözlerinden hangileri etkin vatandaşlıkla ilgilidir? Konuşma balonlarına yanına “✓” işareti koyarak belirtiniz.

Çözüm:

Sevgili çocuklar, “etkin vatandaş” demek, sadece kendi haklarını bilen değil, aynı zamanda ülkesine ve topluma karşı sorumluluklarını da yerine getiren, duyarlı ve katılımcı insan demektir. Şimdi Zeynep’in söylediklerine bu gözle bakalım ve hangileri “etkin vatandaş” davranışı, hangileri değil, birlikte bulalım.

• “Her çocuğun eğitim görmesi gerekmez. Bazı çocukların okuma yazma öğrenmesi yeterlidir.”

  Bu ifade yanlıştır. Etkin bir vatandaş, tüm çocukların eşit eğitim hakkına sahip olduğunu bilir ve bunu savunur. Anayasamız da bunu emreder. Bu nedenle bu balona işaret koymuyoruz.

• “Dün buzdolabı alırken satıcı fatura vermeyip fiyatta indirim yaptı. Babam da buzdolabını hemen aldı.”

  Bu ifade de etkin vatandaşlık ile uyuşmaz. Fatura almak bir vatandaşlık görevidir. Çünkü ödediğimiz vergilerle okullarımız, hastanelerimiz, yollarımız yapılır. Vergi kaçırmak topluma zarar verir. Etkin bir vatandaş, alışverişlerinde mutlaka fiş veya fatura ister. Bu balona da işaret koymuyoruz.

• “Komşumuz bizi sürekli takip ediyor. Onu birkaç kez uyardım.”

  Bu durum daha çok kişisel haklar ve özel hayatın gizliliği ile ilgilidir. Bir vatandaş olarak haklarımızı bilmek ve rahatsız edildiğimizde kendimizi savunmak önemlidir, ancak bu ifade doğrudan toplumsal bir sorumluluk içermediği için diğerleri kadar net bir “etkin vatandaşlık” örneği sayılmaz. Bu daha çok kişisel bir sorundur. İşaret koymuyoruz.

• “Okulun giriş kapısındayken İstiklal Marşı’nın okunduğunu duyunca hemen Türk bayrağına dönüp İstiklal Marşı’nı söyledim.”

  İşte bu harika bir örnek! (✓) Etkin bir vatandaş, ülkesinin milli ve manevi değerlerine, bayrağına, milli marşına saygı duyar. Zeynep’in bu davranışı, vatanına olan sevgisini ve saygısını gösteren örnek bir davranıştır. Bu balonu işaretliyoruz.

• “Her seçim zamanı annemle babam mutlaka sandığa gidip oy kullanır.”

  Bu da çok güzel bir örnek! (✓) Oy kullanmak, en temel vatandaşlık görevlerimizden ve haklarımızdan biridir. Ülkemizi yönetecek kişileri seçerek yönetime katılırız. Zeynep’in ailesi bu sorumluluğu yerine getirerek etkin vatandaşlık örneği sergilemektedir. Bu balonu da işaretliyoruz.

• “Geçen gün sokakta yerdeki çöpü alıp çöp kutusuna attım.”

  Harika bir davranış daha! (✓) Etkin bir vatandaş, yaşadığı çevrenin temizliğinden kendini sorumlu hisseder. Sadece kendi evini değil, sokakları, parkları, yani ortak yaşam alanlarını da temiz tutmaya özen gösterir. Bu, çevreye ve topluma karşı duyarlılığın en güzel göstergesidir. Bu balonu da kesinlikle işaretliyoruz.

Sonuç:

Zeynep’in etkin vatandaşlıkla ilgili olan sözleri şunlardır:

✓ Okulun giriş kapısındayken İstiklal Marşı’nın okunduğunu duyunca hemen Türk bayrağına dönüp İstiklal Marşı’nı söyledim.

✓ Her seçim zamanı annemle babam mutlaka sandığa gidip oy kullanır.

✓ Geçen gün sokakta yerdeki çöpü alıp çöp kutusuna attım.

Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, iyi bir vatandaş olmak, yaşadığımız topluma küçük de olsa katkılar sunmakla başlar. Hepiniz birer etkin vatandaş adayısınız!