Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün sizlerle birlikte kitabımızdaki “Etkinlik Zamanı” bölümünü inceleyeceğiz. Görseldeki tabloları ve metinleri analiz ederek soruları adım adım, hep birlikte çözeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
1. Soru: Verilere göre ülkemizin hem ihracatında hem de ithalatında yer alan ürün nedir?
Çözüm: Bu soruyu çözmek için tablodaki “İHRACAT” ve “İTHALAT” listelerini dikkatlice karşılaştırmamız gerekiyor. Tıpkı bir dedektif gibi iki listede de ortak olan ismi bulacağız.
- Adım 1: Önce İhracat (yani yurt dışına sattığımız ürünler) listesine bakalım:
- Şeker ve Şekerli Mamuller
- Yaş Meyve Sektörü
- Bitkisel Yağ Sektörü
- Sert Kabuklu Meyveler
- Makarna Sektörü
- Adım 2: Şimdi de İthalat (yani yurt dışından satın aldığımız ürünler) listesine bakalım:
- Hayvan Yemi Sektörü
- Un Sektörü
- Bitkisel Yağ Sektörü
- Canlı Hayvan Ticareti
- Kakao ve Çikolata Sektörü
- Adım 3: İki listeyi karşılaştırdığımızda, her iki listede de yazan ortak sektörün Bitkisel Yağ Sektörü olduğunu görüyoruz.
Sonuç: Verilere göre ülkemizin hem ihracatında hem de ithalatında yer alan ürün Bitkisel Yağ Sektörü‘dür.
2. Soru: Canlı hayvan ve hayvan yeminin ithal edilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz?
Çözüm: Bu bir yorum sorusu çocuklar. Yani tablodaki verilerden yola çıkarak bir çıkarımda bulunmamız isteniyor. Hadi birlikte düşünelim.
- Adım 1: Öncelikle tabloda “Canlı Hayvan Ticareti” ve “Hayvan Yemi Sektörü”nün ithalat bölümünde yer aldığına dikkat edelim. Bu, bizim bu ürünleri yurt dışından para vererek satın aldığımız anlamına geliyor. Hatta Hayvan Yemi Sektörü, 5.119 Milyon Dolar ile bu listedeki en yüksek ithalat kalemidir.
- Adım 2: Peki, bir ülke neden hayvan ve hayvan yemi satın alır? Bunun birkaç sebebi olabilir:
Ülkedeki hayvancılık faaliyetleri için yerli üretim yeterli gelmiyor olabilir. Yani, beslememiz gereken hayvan sayısı için kendi ürettiğimiz yemler yetmiyordur. Bu yüzden dışarıdan almak zorunda kalırız.
Ülkedeki et, süt gibi hayvansal ürün talebini karşılamak için mevcut hayvan sayısı yetersiz olabilir. Bu durumda da dışarıdan canlı hayvan ithal edilebilir.
- Adım 3: Bu durumu değerlendirelim. Bu durum, ülkemizin hayvancılık alanında kendi kendine tam olarak yetemediğini ve dışa bağımlı olduğunu gösterir. Hayvanlarımızı beslemek için başka ülkelerden yem almak zorunda kalmamız, tarım ve hayvancılık politikalarımızı gözden geçirmemiz gerektiğini düşündürebilir. Bu, ekonomik olarak paramızın yurt dışına gitmesi anlamına da gelir.
Sonuç: Canlı hayvan ve hayvan yemini ithal etmemiz, ülkemizdeki hayvancılık sektörünün ihtiyaçlarını karşılamada yerli üretimin yetersiz kaldığını ve bu alanda dışa bağımlı olduğumuzu gösterir. Bu durum, ülke ekonomisi için bir zayıflık olarak değerlendirilebilir.
3. Soru: Verilere göre ülkemiz dış ticareti hakkında hangi bilgilere ulaşabilirsiniz?
Çözüm: Bu soru, tablodan ne gibi bilgiler edinebileceğimizi soruyor. Tabloyu bir bütün olarak okuyup özetlememiz gerekiyor.
- Adım 1: İlk olarak, tabloda belirtilen sektörler arasında en çok hangi ürünü ihraç ettiğimizi (sattığımızı) bulabiliriz. İhracat rakamlarına baktığımızda en yüksek değerin 2.819 Milyon Dolar ile Şeker ve Şekerli Mamuller Sektörü‘ne ait olduğunu görürüz.
- Adım 2: Benzer şekilde, en çok hangi ürünü ithal ettiğimizi (aldığımızı) da bulabiliriz. İthalat rakamlarına baktığımızda en yüksek değerin 5.119 Milyon Dolar ile Hayvan Yemi Sektörü‘ne ait olduğunu anlarız.
- Adım 3: Hem alıp hem sattığımız bir ürün olduğunu (Bitkisel Yağ Sektörü) ve bu üründe ithalatımızın (3.519 M $) ihracatımızdan (2.309 M $) daha fazla olduğunu görebiliriz. Bu da demek oluyor ki, bitkisel yağda yurt dışına sattığımızdan daha fazlasını satın alıyoruz. Buna ekonomide “ticaret açığı” denir.
- Adım 4: Genel olarak bu tablo bize, ülkemizin tarım ve gıda ürünlerinde hem önemli bir satıcı (ihracatçı) hem de önemli bir alıcı (ithalatçı) konumunda olduğunu gösterir.
Sonuç: Bu verilere bakarak;
- Hangi sektörlerde ihracat ve ithalat yaptığımızı,
- Belirtilen sektörler içinde en çok ne satıp en çok ne aldığımızı,
- Hem alıp hem sattığımız ürünler olup olmadığını,
- Bu ürünlerde dış ticaret açığı mı yoksa fazlası mı verdiğimizi öğrenebiliriz.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, tabloları ve grafikleri doğru okumak, bir sosyal bilimci gibi düşünmenin ilk adımıdır! Başka sorularınız olursa çekinmeden sorun.