Harika bir çalışma! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu değerlendirme etkinliğini yapacağız ve öğrendiklerimizi tekrar edeceğiz. Soruları adım adım, tane tane açıklayarak çözeceğiz. Hazırsanız, başlayalım!
A. Cümlelerde belirtilen yargıların doğru mu yoksa yanlış mı olduğunu cümlelerin başındaki noktalı yerlere “D” ya da “Y” yazarak belirtiniz. Yanlış olduğunu düşündüğünüz yargıların doğrularını cümlelerin altlarındaki boşluklara yazınız.
Soru A.1: (….) Azerbaycan hem komşumuzdur hem de bir Türk cumhuriyetidir.
Çözüm:
- Adım 1: Sevgili arkadaşlar, bu cümleyi iki kısımda inceleyelim. İlk olarak, “Azerbaycan komşumuzdur” diyor. Haritayı gözümüzün önüne getirdiğimizde, Türkiye’nin Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti üzerinden Azerbaycan ile kısa bir sınırı olduğunu hatırlarız. Yani bu kısım doğru.
- Adım 2: İkinci olarak, “Azerbaycan bir Türk cumhuriyetidir” diyor. Evet, Azerbaycan bağımsız Türk devletlerinden biridir. Bizimle aynı kökten gelen, dili, kültürü çok benzeyen kardeş bir ülkedir. Bu kısım da doğru.
- Sonuç: Cümlenin her iki kısmı da doğru olduğuna göre, başına (D) yazmalıyız. Bu ifade doğrudur.
Soru A.2: (….) Türkiye, komşu ülkelerle askerî ve ekonomik alanda ilişkilerini geliştirmekte olup kültürel ve siyasal alanda mesafeli durmaktadır.
Çözüm:
- Adım 1: Cümlede Türkiye’nin komşularıyla sadece askeri ve ekonomik ilişkiler kurduğu, ancak kültürel (sanat, müzik, gelenekler gibi) ve siyasal (yönetimle ilgili) konularda uzak durduğu söyleniyor.
- Adım 2: Bu bilgiyi düşünelim. Türkiye, komşularıyla ve diğer ülkelerle kültürel bağlarını güçlendirmek için Yunus Emre Enstitüsü gibi kurumlar aracılığıyla çalışmalar yapar. Siyasi olarak da uluslararası örgütlerde yer alır, komşularıyla sürekli görüşmeler yapar. Yani kültürel ve siyasal alanda mesafeli değil, tam tersine oldukça aktiftir.
- Sonuç: Bu ifade yanlıştır. Cümlenin başına (Y) yazmalıyız.
Doğrusu şöyle olmalıydı: Türkiye, komşu ülkelerle askerî, ekonomik, kültürel ve siyasal alanlarda da ilişkilerini geliştirmeye çalışmaktadır.
Soru A.3: (….) Ülkemiz kaynakları tarımsal üretime elverişli olduğundan tarımsal üretimdeki ihtiyaç fazlası ürünler ihraç edilmektedir.
Çözüm:
- Adım 1: İhraç etmek ne demekti? Bir ürünün fazlasını başka ülkelere satmak demekti.
- Adım 2: Ülkemizin toprakları çok verimli, değil mi? Fındık, incir, kayısı, domates gibi birçok ürünü ihtiyacımızdan fazla üretiyoruz. Bu fazla ürünleri de başka ülkelere satarak ülkemize para kazandırıyoruz.
- Sonuç: Bu ifade tamamen doğrudur. Cümlenin başına (D) yazıyoruz.
Soru A.4: (….) Ülkemiz dünya barışına ve küresel sorunların çözümüne katkı veren ülkelerdendir.
Çözüm:
- Adım 1: Türkiye’nin uluslararası alandaki rolünü düşünelim. Ülkemiz, Birleşmiş Milletler ve NATO gibi kuruluşlara üyedir. Bu kuruluşlar aracılığıyla dünyanın farklı yerlerindeki barış gücü görevlerine asker gönderir.
- Adım 2: Ayrıca, komşu ülkeler arasındaki anlaşmazlıklarda arabuluculuk yapmaya çalışır. Bu da dünya barışına katkı sağlamak demektir.
- Sonuç: Bu ifade doğrudur. Cümlenin başına (D) yazmalıyız.
Soru A.5: (….) İnsanlar toplumdan dışlanmamak için popüler kültürü yaşam biçimi hâline getirmelidir.
Çözüm:
- Adım 1: Popüler kültür neydi? Hızla tüketilen, genellikle ticari amaçlı, geçici müzikler, filmler, giyim tarzlarıydı.
- Adım 2: Cümlede “toplumdan dışlanmamak için bunu yapmak zorundasın” gibi bir anlam var. Oysa herkesin kendi zevkleri, kendi yaşam tarzı vardır. En önemlisi de bizim kendi millî kültürümüz, geleneklerimiz var. Popüler kültürü takip etmek bir zorunluluk değildir.
- Sonuç: Bu ifade yanlıştır. Kimse popüler kültürü benimsemek zorunda değildir. Cümlenin başına (Y) yazıyoruz.
Doğrusu şöyle olabilir: İnsanlar, kendi millî kültürlerine sahip çıkarak da toplumda saygın bir yer edinebilirler, popüler kültürü yaşam biçimi hâline getirmek zorunda değildirler.
B. Aşağıdaki cümlelerde boş bırakılan yerlere kutucukta verilenlerden doğru olanları yazınız.
Kutudaki kelimeler: popüler kültür, Gürcistan, kaynak, Çin, kültür, Bulgaristan, TİKA
Soru B.1: Üretim sürecinde kullanılan üretim faktörlerine verilen genel ada ______ denir.
Çözüm:
- Adım 1: Bir şeyler üretmek için neye ihtiyacımız var? Toprak, su, madenler, insanlar (emek), para (sermaye)…
- Adım 2: Bütün bu üretim araçlarının ortak bir adı vardır. Kutudaki kelimelerden hangisi en uygun? Tabii ki kaynak.
- Sonuç: Boşluğa kaynak kelimesi gelmelidir.
Soru B.2: Bir milletin gelenek, görenek, örf, âdet, inanç, dil, hayat tarzı gibi nesilden nesile aktarılan maddi ve manevi varlıklarının tümüne ______ denir.
Çözüm:
- Adım 1: Bu tanım derste üzerinde en çok durduğumuz konulardan biri. Düğünlerimiz, bayramlarımız, yemeklerimiz, türkülerimiz, konuştuğumuz dil…
- Adım 2: Bütün bunlar bizi biz yapan değerlerdir ve hepsinin ortak adı kültürdür.
- Sonuç: Boşluğa kültür kelimesi gelmelidir.
Soru B.3: Başkenti Tiflis olan ______ komşu ülkedir.
Çözüm:
- Adım 1: Bu bir coğrafya ve genel kültür sorusu. Türkiye’nin komşularını hatırlayalım.
- Adım 2: Başkenti Tiflis olan komşumuz, kuzeydoğumuzda yer alan Gürcistan‘dır.
- Sonuç: Boşluğa Gürcistan kelimesi gelmelidir.
Soru B.4: Kısa adı ______ olan teşkilat Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığıdır.
Çözüm:
- Adım 1: Kurumun uzun adındaki kelimelerin baş harflerine bakalım: Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı.
- Adım 2: Bu harfleri birleştirdiğimizde ortaya çıkan kısaltma TİKA olur. TİKA, özellikle Türk cumhuriyetleri başta olmak üzere birçok ülkeye yardım ve destekte bulunan çok önemli bir kurumumuzdur.
- Sonuç: Boşluğa TİKA gelmelidir.
Soru B.5: Ekonomik ilişkilerimizin en yoğun olduğu ülkelerden biri de ______’dir.
Çözüm:
- Adım 1: Türkiye’nin en çok ticaret yaptığı, yani mal alıp sattığı ülkeleri düşünelim.
- Adım 2: Kutucukta kalan kelimeler arasında (Çin, Bulgaristan) özellikle teknolojik ürünler başta olmak üzere dünyadaki en büyük üreticilerden biri Çin‘dir. Türkiye’nin de en yoğun ticaret yaptığı ülkelerden biridir.
- Sonuç: Boşluğa Çin kelimesi gelmelidir.
Soru B.6: Ticari amaçlı gösteriye dayanan, kalıcılığı olmayan, ______ kültür endüstrisi tarafından üretilmiş kültürdür.
Çözüm:
- Adım 1: Bu tanımda anahtar kelimeler “ticari amaçlı”, “kalıcı olmayan” ve “hızla tüketilen”.
- Adım 2: Bu özellikler, bir ay dinlenip sonra unutulan bir şarkı, bir sezon giyilip sonra modası geçen bir kıyafet gibi şeyleri aklımıza getiriyor. Bu da tam olarak popüler kültürün tanımıdır.
- Sonuç: Boşluğa popüler kültür ifadesi gelmelidir.
Umarım herkes için anlaşılır ve faydalı bir tekrar olmuştur. Hepinize derslerinizde başarılar dilerim!