Merhaba sevgili öğrencilerim!
Ben 6. Sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki soruyu şimdi hep birlikte adım adım çözeceğiz. Bu tür harita soruları, geçmişle günümüz arasında bağlantı kurmamızı sağladığı için çok önemlidir. Haydi başlayalım!
Soru: Asya Hun Devleti’nin sınırları içinde günümüzde hangi devletler yer almaktadır? Bu devletleri ders kitabınızın sonundaki Türk Dünyası Haritası üzerinde gösteriniz.
Çözüm:
Bu soruyu cevaplamak için öncelikle önümüzdeki Harita 2.2‘yi dikkatlice incelememiz gerekiyor. Bu harita, bize Asya Hun Devleti’nin MÖ 2. yüzyıldaki sınırlarını gösteriyor. Şimdi bu tarihi haritayı, günümüzdeki dünya haritasıyla zihnimizde birleştireceğiz.
Adım 1
İlk olarak, haritada pembe renkle gösterilen Asya Hun Devleti’nin sınırlarına bakalım. Doğuda Mançurya’dan başlayıp batıda Hazar Denizi’ne kadar uzandığını, kuzeyde Sibirya’nın güneyini kapladığını ve güneyde Çin ve Tibet’e komşu olduğunu görüyoruz. Ne kadar da geniş bir alana yayılmış, değil mi?
Adım 2
Şimdi bu geniş toprakların günümüzde hangi ülkelere ait olduğunu düşünelim. Haritayı günümüz siyasi haritasıyla karşılaştırdığımızda şu sonuçlara ulaşırız:
- Moğolistan: Haritanın tam ortasında, Asya Hun Devleti’nin merkezi olan Ötüken ve Karakurum gibi önemli şehirlerin bulunduğu topraklar, bugün neredeyse tamamen Moğolistan sınırları içindedir. Yani Hunların kalbi, bugünkü Moğolistan’da atıyordu.
- Çin Halk Cumhuriyeti: Haritanın güney ve güneydoğusuna baktığımızda, Hunların Çin Seddi’ne kadar olan toprakları kontrol ettiğini görüyoruz. Bu bölgeler, günümüzde Çin’in kuzeyini (özellikle İç Moğolistan özerk bölgesi) kapsamaktadır.
- Rusya Federasyonu: Haritanın kuzeyindeki geniş Sibirya topraklarının güney kısımları da Hun Devleti’ne aitti. Bu da günümüzdeki Rusya‘nın güney topraklarının bir bölümünü oluşturur.
- Kazakistan: Devletin batıya doğru uzanan toprakları, günümüzdeki Kazakistan‘ın büyük bir bölümünü içine almaktadır.
- Diğer Orta Asya Ülkeleri: Hunların batıdaki sınırları ayrıca bugünkü Kırgızistan, Özbekistan, Tacikistan ve Türkmenistan gibi ülkelerin de bir kısmını kapsamaktadır.
Sonuç
Kısacası, Asya Hun Devleti’nin kurulduğu topraklarda bugün başta Moğolistan, Çin, Rusya ve Kazakistan olmak üzere birçok modern devlet bulunmaktadır.
Sorunun ikinci bölümü için sizden istenen ise, bu saydığımız ülkeleri ders kitabınızın sonundaki güncel Türk Dünyası Haritası’nda bulup işaretlemeniz. Bu alıştırmayı yaparak, Hunların ne kadar devasa bir coğrafyaya hükmettiğini çok daha iyi anlayacaksınız. Harika bir çalışma olur!