Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz.
Bugün sizlerle kitabımızdaki çok önemli bir konuyu, **”Araştırma Nasıl Yapılır?”** konusunu işleyeceğiz. Bize verilen görseldeki soruyu ve araştırma adımlarını gelin birlikte, adım adım inceleyelim ve öğrenelim. Bu adımları öğrendiğinizde, proje ödevlerinizi çok daha kolay ve doğru bir şekilde yapabileceksiniz.
Soru: Herhangi bir konuda araştırma yaparken nelere dikkat ediyorsunuz? Aşağıya yazınız.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soru aslında bize bir araştırma yaparken hangi yolları izlememiz gerektiğini soruyor. Doğru ve güvenilir bilgilere ulaşmak için rastgele değil, belirli adımları takip ederek, yani bilimsel bir yöntemle araştırma yapmalıyız. Kitabımız da bize bu adımları çok güzel bir şekilde sıralamış. Gelin şimdi bu adımları birlikte inceleyelim. İşte bir araştırma yaparken dikkat etmemiz gerekenler:
Adım 1: Araştırılacak Konuyu Belirlemek
Her şeyden önce neyi merak ettiğimizi, neyi araştıracağımızı net bir şekilde belirlemeliyiz. Bu, tıpkı bir yolculuğa çıkmadan önce nereye gideceğimize karar vermek gibidir. Konumuz ne kadar net olursa, işimiz o kadar kolaylaşır.
Örnek:Küresel ısınmanın etkilerinin azaltılması için alınması gereken önlemler.
Adım 2: Varsayımlarda (Hipotezlerde) Bulunmak
Konumuzu belirledikten sonra, bu konuyla ilgili aklımıza gelen ilk fikirleri, tahminleri ve çözüm önerilerini bir kenara not alırız. Bunlar bizim varsayımlarımız yani hipotezlerimizdir. “Bence bu sorunun çözümü şu olabilir” veya “Bu konunun sebebi bence budur” gibi tahminler yürütürüz.
Örnek: Aydınlatmada enerji tasarruflu ampuller kullanmalıyız. Ormanları korumalıyız, onları tahrip etmemeliyiz.
Adım 3: Kaynak Taraması Yapmak
Şimdi sıra geldi dedektiflik yapmaya! Varsayımlarımızın doğru olup olmadığını anlamak için bilgi toplamamız gerekiyor. Nerelerden bilgi toplayabiliriz?
- Kütüphanelerden (kitap, dergi, ansiklopedi)
- Güvenilir internet sitelerinden (.gov, .edu, .org uzantılı siteler gibi)
- Konuyla ilgili sivil toplum kuruluşlarından (Örnekteki gibi TEMA Vakfı)
Bu aşamada bulduğumuz her bilgiyi, belgeyi ve kanıtı bir araya getiririz.
Adım 4: Bilgileri Sınıflandırmak ve Karşılaştırmak
Topladığımız bir sürü bilgiyi bir düzene sokma zamanı! Tıpkı odamızı toplar gibi, bulduğumuz bilgileri de konularına göre gruplara ayırırız. Örneğin, “Küresel Isınmanın Nedenleri”, “Küresel Isınmanın Sonuçları”, “Alınacak Önlemler” gibi başlıklar oluşturabiliriz. Sonra da bu yeni bilgilerle en başta yaptığımız tahminleri (varsayımları) karşılaştırırız. Tahminlerimiz doğru muymuş, yoksa yanlış mı? İşte bunu bu adımda anlarız.
Adım 5: Rapor Yazmak ve Kaynakça Belirtmek
Artık araştırmamızın sonuna geldik. Elde ettiğimiz tüm düzenli bilgileri kullanarak bir metin, yani bir rapor oluştururuz. Araştırmamızın sonucunu yazıyla ifade ederiz.
En önemli kısımlardan biri de şudur: Bu bilgileri hangi kitaplardan, hangi internet sitelerinden bulduysak, raporumuzun sonuna bir liste halinde eklemeliyiz. Bu listeye KAYNAKÇA denir. Kaynakça belirtmek, hem başkalarının emeğine saygı duymak demektir hem de bizim ne kadar güvenilir kaynaklardan çalıştığımızı gösterir. Bilgi hırsızlığı yapmamış oluruz.
Örnek: Maslin, M. (2011). Küresel Isınma. Ankara: Dost Kitabevi.
İşte sevgili öğrencilerim, bu 5 adımı takip ederek yaptığınız her araştırma hem çok başarılı hem de çok güvenilir olacaktır. Unutmayın, iyi bir araştırmacı, bu adımları sabırla takip eden kişidir.
Proje ödevlerinizde bu adımları kullanmayı sakın unutmayın! Hepinize iyi çalışmalar dilerim.