Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki soruları sizin için tek tek, adım adım çözeceğim. Hazırsanız hemen başlayalım!
4. Soru: Kızım yabancı dizilerdeki karakterlerin yaşam tarzlarına özeniyor. Oradaki oyuncular gibi davranıyor. Saçlarını onların saçları gibi kestirmiş. Sanki benim kızım değil!
Yukarıdaki cümleleri söyleyen anne ile ilgili aşağıdakilerden hangisini söylemek doğru olur?
A) Anne, kızının çok dizi izlediğinden şikâyet ediyor.
B) Anne, kızının davranışlarını ve giyimini ilgi çekici buluyor.
C) Anne, kızının bunalımlı bir dönemden geçtiğini düşünüyor.
D) Anne, kızının popüler kültürün etkisinde kaldığını düşünüyor.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için annenin söylediklerini dikkatlice anlamamız gerekiyor. Hadi birlikte bakalım.
- Adım 1: Annenin şikayetini anlayalım. Anne, kızının yabancı dizilerdeki karakterlere özendiğini, onlar gibi davrandığını ve saçını bile onlar gibi kestirdiğini söylüyor. “Sanki benim kızım değil!” diyerek bu durumdan duyduğu rahatsızlığı dile getiriyor.
- Adım 2: Şimdi şıkları inceleyelim.
- A) Anne, kızının izlediği dizi sayısından değil, dizilerden nasıl etkilendiğinden şikayet ediyor. O yüzden bu şık tam olarak doğru değil.
- B) Annenin sözleri, bu durumu ilgi çekici bulduğunu değil, tam tersine endişelendiğini gösteriyor. Bu yüzden bu şık yanlış.
- C) Metinde kızın bunalımda olduğuna dair bir ipucu yok, sadece birilerine özendiği anlatılıyor. Bu şık da doğru değil.
- D)Popüler kültür, toplumda yaygın olan ve çok sevilen filmler, diziler, müzikler gibi unsurlardır. Annenin kızı da popüler bir diziden etkilenerek davranışlarını değiştirmiş. Yani popüler kültürün etkisinde kalmış. Bu ifade annenin durumunu en iyi şekilde açıklıyor.
Sonuç: Doğru cevap D şıkkıdır.
5. Soru: Ülkemizin ithalatının azaltılması için aşağıdakilerden hangisi etkili bir yöntemdir?
A) Ürünleri ucuz olan ülkelerden ithal etmek
B) Paketleme ve nakliye giderlerini azaltmak
C) Yerli üretimi artırmak ve yerli ürün kullanmak
D) Ülkelerle ikili ilişkileri geliştirmek
Çözüm:
Bu soruyu çözebilmek için önce “ithalat” kelimesinin ne demek olduğunu hatırlayalım. İthalat, bir ülkenin başka ülkelerden ürün satın almasıdır. Soru bizden ithalatı yani dışarıdan ürün almayı nasıl azaltabileceğimizi soruyor.
- Adım 1: Şıkları tek tek düşünelim.
- A) Başka ülkelerden ucuz ürün almak, ithalatı azaltmaz, tam tersine daha çok ürün almamıza neden olabilir. Bu yüzden yanlış.
- B) Paketleme ve nakliye giderlerini azaltmak, ithal ürünleri daha da ucuzlatır. Bu da ithalatı artırabilir. Bu da yanlış.
- C) Eğer biz kendi ülkemizde daha fazla ürün üretirsek (yerli üretimi artırmak) ve kendi ürettiğimiz ürünleri kullanırsak (yerli ürün kullanmak), başka ülkelerden ürün satın almaya ihtiyaç duymayız. Bu durum ithalatı azaltır. Bu mantıklı görünüyor!
- D) Ülkelerle ilişkileri geliştirmek ticaret için iyidir ama bu durum hem ithalatı hem de ihracatı artırabilir. İthalatı kesin olarak azaltan bir yöntem değildir.
- Adım 2: En mantıklı seçeneği bulduk. Kendi malımızı üretip onu kullanırsak, dışarıya daha az bağımlı oluruz.
Sonuç: Doğru cevap C şıkkıdır.
6. Soru: Grafikleri incelediğimizde aşağıdaki sonuçlardan hangisine ulaşabiliriz?
A) Birleşik Krallık ile ihracatımız ilk beş sırada yer almaktadır.
B) Almanya ile toplamda %15,7’lik ithalat ve ihracatımız vardır.
C) Rusya ile ithalatımız 1. sırada, ihracatımız ise 9. sıradadır.
D) Grafiğin “diğerleri” kısmında yer alan ülkelerle ticaretimiz yoktur.
Çözüm:
Bu soruda iki tane grafik var. Biri ihracat (yani dışarıya sattığımız ürünler), diğeri ithalat (yani dışarıdan aldığımız ürünler). Şıkları tek tek grafiklere bakarak kontrol edeceğiz.
- Adım 1: A şıkkını kontrol edelim.
İhracat grafiğine bakıyoruz. Ülkeleri sıraya koyalım:
1. Almanya (%8,2)
2. ABD (%6,0)
3. İtalya (%5,4)
4. Irak (%5,3)
5. Birleşik Krallık (%5,1)
Gördüğümüz gibi Birleşik Krallık 5. sırada, yani ilk beşin içinde. Bu şık doğru görünüyor. - Adım 2: B şıkkını kontrol edelim.
Almanya ile olan ticaretimize bakacağız.
İhracat (Almanya’ya satış): %8,2
İthalat (Almanya’dan alış): %7,5
Bu iki değeri toplamamız isteniyor: 8,2 + 7,5 = 15,7.
Sonuç %15,7 çıkıyor. Yani bu şık da doğru. - Adım 3: C şıkkını kontrol edelim.
Önce Rusya ile ithalatımıza bakalım. İthalat grafiğinde Rusya %14,3 ile en üstte, yani 1. sırada. Bu kısım doğru.
Şimdi Rusya ile ihracatımıza bakalım. İhracat grafiğindeki sıralamada Rusya’yı bulalım: Almanya, ABD, İtalya, Irak, Birleşik Krallık, İspanya, Fransa, Hollanda… ve 9. sırada Rusya (%3,2) var. Bu kısım da doğru. Yani bu şık da doğru. - Adım 4: D şıkkını kontrol edelim.
“Diğerleri” kısmı, yüzdesi küçük olan birçok ülkenin toplamını gösterir. Bu ülkelerle ticaretimizin olmadığı anlamına gelmez, tam tersine onlarla da ticaret yaptığımızı ama tek tek yazılmayacak kadar küçük oranlarda olduğunu gösterir. Bu şık kesinlikle yanlış.
- Adım 5: Karar verelim.
Gördüğünüz gibi A, B ve C şıkları grafikteki bilgilere göre doğru. Bu, sorunun biraz kafa karıştırıcı hazırlandığını gösteriyor. Ancak bu tür durumlarda en kapsamlı ve en çok bilgiyi bir arada sunan şıkkı seçmemiz gerekir. C şıkkı, hem ithalat hem de ihracat grafiğini karşılaştırarak Rusya’nın iki listedeki yerini de doğru bir şekilde söylüyor. Bu, diğer şıklara göre daha detaylı bir analizdir. Bu yüzden en doğru cevap olarak C şıkkını kabul edebiliriz.
Sonuç: Doğru cevap C şıkkıdır.
7. Soru: Türkiye, dünyanın birçok ülkesinde yaşayan soydaşlarımızla yakından ilgilenmektedir. Soydaşlarımızın yaşadığı ülkelerde eğitim, kültür, ekonomi gibi alanlarda faaliyetleri geliştirmek için çeşitli kuruluşlar aracılığıyla çalışmalar yapmaktadır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi bu kuruluşlardan değildir?
A) Türkiye Maarif Vakfı
B) YTB (Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı)
C) NATO
D) TİKA (Türk İşbirliği ve Koordinasyon Ajansı)
Çözüm:
Soruda bize Türkiye’nin yurtdışındaki soydaşlarımıza (yani Türk kökenli insanlara) eğitim, kültür gibi alanlarda yardım eden kuruluşlarını soruyor ve hangisinin bunlardan biri olmadığını bulmamızı istiyor.
- Adım 1: Kuruluşların görevlerini hatırlayalım.
- A) Türkiye Maarif Vakfı: Adından da anlaşılacağı gibi, dünyanın dört bir yanında okullar açarak eğitim faaliyeti yürütür. Bu, sorudaki amaca uygun.
- B) YTB: Açılımı “Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı”dır. Görevi tam olarak yurtdışındaki soydaşlarımızla ilgilenmektir. Bu da amaca uygun.
- D) TİKA: Türkiye’nin uluslararası yardım ve kalkınma kuruluşudur. Özellikle Türk Cumhuriyetleri gibi soydaşlarımızın yaşadığı bölgelerde kültürel ve ekonomik projeler yapar. Bu da amaca uygun.
- C) NATO: Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü’dür. NATO bir askeri ittifaktır. Üye ülkelerin güvenliğini sağlamak için kurulmuştur. Kültür, eğitim veya ekonomi ile ilgili bir kuruluş değildir.
- Adım 2: Farklı olanı bulalım. A, B ve D şıklarındaki kuruluşlar kültürel, sosyal ve eğitim amaçlıyken, C şıkkındaki NATO’nun amacı tamamen askeridir.
Sonuç: Bu kuruluşlardan biri olmayan C şıkkındaki NATO‘dur.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Anlamadığınız bir yer olursa çekinmeden sorun. Başarılar dilerim!