Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 6. sınıf Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte kitaptaki bu güzel alıştırmaları çözeceğiz. Soruları dikkatlice okuyup adım adım ilerleyelim, eminim hepsini kolayca anlayacaksınız. Haydi başlayalım!
C. Aşağıdaki I. grubu II. grup ile örnekteki gibi eşleştiriniz.
Bu soruda bizden sosyal bilim dallarını, ilgili oldukları konularla eşleştirmemiz isteniyor. Hadi tek tek bakalım.
- 1. c → “İstanbul Yenikapı’da gerçekleştirilen kazılarda Osmanlı Dönemi’ne ait paralar bulundu.” ifadesi c) Arkeoloji ile eşleşir. Çünkü arkeoloji, toprak altındaki eski kalıntıları, eserleri (para, kap kacak, yapı kalıntıları gibi) inceleyen bilim dalıdır. Kazı bilimi de diyebiliriz. Bu eşleştirme zaten örnek olarak verilmiş.
- 2. ç → “I. TBMM binası Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak düzenlenerek halkın ziyaretine açıldı.” ifadesi ç) Tarih ile eşleşir. Çünkü tarih bilimi, geçmişte yaşanmış önemli olayları, savaşları, antlaşmaları ve insanlık için önemli olan gelişmeleri inceler. Kurtuluş Savaşı ve İlk Meclis binası bizim yakın tarihimizin çok önemli bir parçasıdır.
- 3. b → “Sarı, geçiciliğin ve dikkati çekiciliğin ifadesi olduğundan birçok ülkede taksiler sarıdır.” ifadesi b) Psikoloji ile eşleşir. Psikoloji, insanların davranışlarını, düşüncelerini, duygularını ve bunların nedenlerini araştırır. Renklerin insanlar üzerindeki etkileri ve bu etkilerin toplumsal bir karara (taksilerin rengi gibi) dönüşmesi psikolojinin ilgi alanına girer.
- 4. a → “Eskimolar doğal bitki örtüsünün olmadığı yerlerde yaşamak üzere sıkıştırılmış kar ve buz bloklarından ‘iglo’ adı verilen evler yaparlar.” ifadesi a) Coğrafya ile eşleşir. Coğrafya, insanlar ve yaşadıkları çevre arasındaki ilişkiyi inceler. Eskimoların yaşadıkları soğuk iklim koşullarına uyum sağlamak için kardan evler yapması, insan-çevre etkileşimine harika bir örnektir.
Kısacası doğru eşleştirme şöyle olmalı:
1-c, 2-ç, 3-b, 4-a
Ç. Aşağıdaki çoktan seçmeli soruları cevaplayınız.
1. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), enflasyon görünümünde belirgin bir iyileşme sağlanana kadar para politikasındaki sıkı duruşun kararlılıkla sürdürüleceğini bildirdi. (Genel ağ haberi, 20 Eylül 2018)
Yukarıdaki genel ağ haberi sosyal bilimlerden hangisi ile ilgilidir?
A) Antropoloji
B) Ekonomi
C) Sosyoloji
D) Felsefe
Çözüm:
Adım 1: Haberdeki anahtar kelimeleri bulalım. Cümleyi dikkatlice okuduğumuzda “Merkez Bankası“, “enflasyon“, “para politikası” gibi kelimeler dikkatimizi çekiyor.
Adım 2: Bu kelimelerin hangi sosyal bilim dalıyla ilgili olduğunu düşünelim. Paranın değeri, alım gücü, bankacılık, enflasyon (yani fiyatların genel olarak artması) gibi konuları inceleyen bilim dalı Ekonomi‘dir. Ekonomi, üretim, tüketim, ticaret ve para ile ilgili her şeyi inceler.
Adım 3: Şıklara baktığımızda B seçeneğinde “Ekonomi” olduğunu görüyoruz. Diğer şıklar ise; Antropoloji (insan ve kültür bilimi), Sosyoloji (toplum bilimi) ve Felsefe (düşünce bilimi) bu haberle doğrudan ilgili değildir.
Sonuç:
Doğru cevap B) Ekonomi‘dir.
2. “Günümüzde dışarıdan satın aldığımız birçok ürünü gelecekte evimizde kendimiz tasarlayıp yapabileceğiz.”
diyen bir kişi hangi gelişmeden bahsetmektedir?
A) Üç boyutlu yazıcı
B) Hologram tv
C) Otonom araçlar
D) İnsansı robotlar
Çözüm:
Adım 1: Cümleyi anlayalım. Cümlede vurgulanan şey, bir ürünü dışarıdan almak yerine “evimizde kendimiz tasarlayıp yapabilmek“. Yani bir tasarımı alıp onu somut, elle tutulur bir nesneye dönüştüren bir teknolojiden bahsediliyor.
Adım 2: Şıkları değerlendirelim.
- A) Üç boyutlu yazıcı: Bilgisayarda tasarlanan bir modeli, katman katman plastik veya başka malzemeler kullanarak fiziksel bir nesneye dönüştüren alettir. Bu, tam da cümlede anlatılan “tasarlayıp yapma” işidir.
- B) Hologram tv: Görüntüleri üç boyutlu olarak havada gösteren bir televizyon teknolojisidir. Bir şey üretmez, sadece gösterir.
- C) Otonom araçlar: Kendi kendine gidebilen, sürücüsüz arabalardır. Ulaşımla ilgilidir, üretimle değil.
- D) İnsansı robotlar: İnsan gibi görünen ve belirli görevleri yapan robotlardır. Üretim yapabilirler ama cümlenin ana fikri olan “evde kendimizin bir şeyler üretmesi” en çok üç boyutlu yazıcı ile ilgilidir.
Adım 3: Cümledeki ifade ile en uyumlu seçeneğin “Üç boyutlu yazıcı” olduğunu görüyoruz. Bu teknoloji sayesinde gelecekte ihtiyacımız olan bir bardağı, bir oyuncağı veya bir aletin kırılan parçasını evimizde üretebiliriz.
Sonuç:
Doğru cevap A) Üç boyutlu yazıcı‘dır.
3. Ali: “Bilimsel araştırma basamaklarını kullanarak araştırma yapıyorum. Şu an kütüphanede araştırdığım konuyla ilgili kitap ve dergileri inceliyorum.”
Ali araştırmasının hangi aşamasındadır?
A) Belirlenen konuyla ilgili varsayımlarda bulunma
B) Araştırma konusunun belirlenmesi
C) Konuyla ilgili kaynak taramasının yapılması
D) Kaynaklardan elde edilen bilgilerin sınıflandırılması
Çözüm:
Adım 1: Ali’nin ne yaptığını anlayalım. Ali, “kütüphanede” ve araştırdığı konuyla ilgili “kitap ve dergileri inceliyor”. Yani, konusu hakkında bilgi toplamak için çeşitli kaynakları (kitap, dergi vb.) gözden geçiriyor.
Adım 2: Bilimsel araştırma basamaklarını hatırlayalım.
- Önce bir konu belirlenir. (Ali bu adımı geçmiş, çünkü bir konusu var.)
- Konuyla ilgili varsayımlar (hipotezler) oluşturulur.
- Konu hakkında bilgi toplamak için kaynak taraması yapılır. (Kitaplar, dergiler, internet siteleri incelenir.)
- Toplanan bilgiler sınıflandırılır ve düzenlenir.
- Son olarak araştırma metni yazılır.
Adım 3: Ali’nin yaptığı iş, yani kütüphanede kitap ve dergi incelemek, tam olarak bilimsel araştırma basamaklarından “kaynak taramasının yapılması” aşamasına denk geliyor. Bilgi topluyor.
Sonuç:
Doğru cevap C) Konuyla ilgili kaynak taramasının yapılması‘dır.