Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencileri! Ben Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte ders kitabımızdaki bu güzel etkinlikleri yapacağız ve ülkemizin kaynakları ile ekonomik faaliyetlerini daha iyi anlayacağız. Hazırsanız, kalemlerinizi ve zihinlerinizi hazırlayın, hemen başlayalım!
Etkinlik Zamanı 1
Bu etkinlikte bizden dört farklı maden ürünü bulmamız, bu ürünlerin ham maddelerinin nerelerde çıkarıldığını ve hangi ekonomik faaliyetlerle ilgili olduğunu yazmamız isteniyor. Ben sizin için dört önemli madenimizi seçtim. Haydi birlikte inceleyelim.
1. Ürün: DEMİR
[Bu kutucuğa bir demir cevheri veya demirden yapılmış bir tren rayı fotoğrafı yapıştırdığımızı hayal edelim.]
- Çıkarıldığı Yerler: Ülkemizde en çok Sivas (Divriği) ve Malatya (Hekimhan, Hasançelebi) çevresinde çıkarılır.
- İlgili Ekonomik Faaliyet: Ham madde olarak topraktan çıkarılması madencilik faaliyetidir. Daha sonra fabrikalarda işlenerek otomobil, inşaat, makine gibi birçok alanda kullanılması ise sanayi faaliyetidir.
2. Ürün: BOR
[Bu kutucuğa beyaz, tuza benzeyen bor madeni fotoğrafı yapıştıralım.]
- Çıkarıldığı Yerler: Türkiye, bor madeni rezervleri açısından dünyanın en zengin ülkesidir! En çok Balıkesir (Bigadiç), Eskişehir (Seyitgazi) ve Kütahya (Emet)‘te bulunur.
- İlgili Ekonomik Faaliyet: Çıkarılması madencilik faaliyetidir. Bor, temizlik ürünlerinden jet yakıtına, cam sanayisinden sağlık sektörüne kadar çok geniş bir alanda kullanıldığı için sanayi için çok önemlidir.
3. Ürün: BAKIR
[Bu kutucuğa parlak, kızıl renkte bir bakır levha veya bakır tel fotoğrafı koyalım.]
- Çıkarıldığı Yerler: Elektriği çok iyi ilettiği için değerli bir madendir. En çok Artvin (Murgul) ve Elazığ (Maden) bölgelerinde çıkarılır.
- İlgili Ekonomik Faaliyet: Çıkarılması madencilik, kablo ve elektronik eşya yapımında kullanılması ise sanayi (özellikle elektronik sanayisi) faaliyetidir.
4. Ürün: MERMER
[Bu kutucuğa güzel desenli bir mermer bloğu veya mermerden yapılmış bir heykel fotoğrafı yapıştıralım.]
- Çıkarıldığı Yerler: Ülkemiz mermer çeşitliliği bakımından çok zengindir. Özellikle Afyonkarahisar, Balıkesir (Marmara Adası) ve Burdur mermer yatakları ile ünlüdür.
- İlgili Ekonomik Faaliyet: Mermerin ocaklardan çıkarılması madencilik faaliyetidir. İnşaatlarda, heykeltıraşlıkta ve süs eşyası yapımında kullanılması ise sanayi ve inşaat sektörleriyle ilgilidir.
—————————————————-
Etkinlik Zamanı 2
Şimdi de ülkemizin tarım, hayvancılık ve ormancılık alanlarındaki bazı sorunlarını ve bunlara nasıl çözümler bulabileceğimizi düşüneceğiz. Unutmayın, her sorunun bir çözümü vardır!
Soru: Tarımda makineleşme sonucu giderek artan işsizlik.
Çözüm:
Bu çok doğru bir tespit. Traktörler ve biçerdöverler gibi makineler, eskiden birçok insanın yaptığı işi tek başına yapabiliyor. Bu da kırsal kesimde yaşayan insanlarımızın işsiz kalmasına neden olabiliyor. Peki, ne yapabiliriz?
- Adım 1: Tarıma dayalı sanayi tesisleri, yani fabrikalar kurabiliriz. Örneğin, domates yetiştirilen bir yerde salça fabrikası, zeytin yetiştirilen bir yerde zeytinyağı fabrikası kurarak tarlada işi azalan insanlara yeni iş imkanları yaratabiliriz.
- Adım 2: Çiftçilerimize sadece tarım değil, arıcılık, seracılık, kırsal turizm (insanların tatil için köylere gelmesi) gibi farklı alanlarda da para kazanmaları için eğitimler verebilir ve devlet olarak onlara maddi destek (teşvik) sağlayabiliriz.
Soru: Hayvan sayısı bakımından dünyanın önde gelen ülkelerinden biri olmamıza rağmen hayvan başına verimin düşük olması.
Çözüm:
Evet, çok sayıda büyükbaş ve küçükbaş hayvanımız var ama onlardan elde ettiğimiz et ve süt miktarı bazı ülkelere göre daha az. Bu durumu düzeltmek için şunları yapmalıyız:
- Adım 1: Daha çok süt ve et veren hayvan ırklarının (soylarının) ülkemizde yetiştirilmesini sağlamalıyız. Buna “hayvan soylarının ıslahı” diyoruz.
- Adım 2: Hayvanlarımızı daha besleyici ve kaliteli yemlerle beslemeliyiz. Ayrıca ahırların ve otlakların modern ve sağlıklı koşullara sahip olması gerekir.
- Adım 3: Hayvan hastalıklarıyla daha etkili mücadele etmek için veterinerlik hizmetlerini yaygınlaştırmalı ve çiftçilerimizi bu konuda bilinçlendirmeliyiz.
Soru: Ülkemiz orman kuşağında bulunmasına rağmen kaçak ve usulsüz kesimler, hayvan otlatmaları ve yangınlar nedeniyle ormanlarımızın tahrip olması.
Çözüm:
Ormanlarımız bizim akciğerlerimizdir ve onları korumak hepimizin görevidir. Bu sorunlarla başa çıkmak için:
- Adım 1: Ormanları korumak için denetimleri artırmalı ve kaçak kesim yapanlara, ormanlara zarar verenlere daha caydırıcı cezalar vermeliyiz.
- Adım 2: Özellikle yaz aylarında çıkan orman yangınlarına karşı çok dikkatli olmalıyız. “Ormanları koruma” ve “yangınları önleme” konularında halkı bilinçlendiren kampanyalar yapmalıyız. Unutmayın, ormanda ateş yakılmaz, cam şişe bırakılmaz!
- Adım 3: Yanan veya kesilen orman alanlarına hemen yeniden fidan dikerek ağaçlandırma çalışmaları yapmalıyız.
Soru: Orman ürünleri üretiminde kullanılan teknolojinin ilkel olması.
Çözüm:
Ormanlarımızdan elde ettiğimiz odunları işleyerek mobilya, kağıt gibi ürünler yaparız. Eğer bu işleri eski makinelerle, yani ilkel teknolojiyle yaparsak hem ürün kalitesi düşer hem de daha çok ağaç kesmek zorunda kalabiliriz. Çözüm şudur:
- Adım 1: Orman ürünlerini işleyen fabrikaların modern ve verimli makineler kullanmasını sağlamalıyız. Devlet, bu fabrikalara yeni teknoloji almaları için uygun krediler ve destekler verebilir.
- Adım 2: Ağaçları daha verimli kullanma ve atıkları değerlendirme konusunda araştırma ve geliştirme (AR-GE) çalışmalarına önem vermeliyiz. Böylece daha az ağaç keserek daha fazla ürün elde edebiliriz.
Umarım bu çözümler ve açıklamalar derslerinize yardımcı olur. Aklınıza takılan bir şey olursa sormaktan çekinmeyin. Hepinize iyi çalışmalar dilerim!