Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Sosyal Bilgiler Öğretmeniniz. Şimdi birlikte bu “Etkinlik Zamanı” etkinliğini adım adım, keyifli bir şekilde çözeceğiz. Bu etkinlik, bizden Anadolu’nun vatanımız olmasında emeği geçen önemli bir kişiyi araştırmamızı ve onunla ilgili bir zihin haritası oluşturmamızı istiyor. Haydi başlayalım!
79. sayfada isimleri yer alan Türklerin Anadolu’yu yurt edinme sürecine katkı yapmış şahsiyetlerden birinin hayatını araştırarak aşağıdaki şemayı doldurunuz.
Çözüm:
Adım 1: Etkinliği Anlayalım
Etkinlik bizden, Anadolu’nun Türkleşmesinde rol oynamış önemli birini seçmemizi ve onun hayatını, özelliklerini, eserlerini şemadaki boşluklara yazmamızı istiyor. Kitabımızın bu sayfasında (80. sayfa) bize Ahi Evran‘dan ve kurduğu Ahilik Teşkilatı‘ndan bahsediliyor. Bu yüzden bu etkinlik için en uygun kişi Ahi Evran olacaktır. Gelin, Ahi Evran’ı daha yakından tanıyalım ve şemamızı dolduralım.
Adım 2: Ahi Evran Hakkında Araştırma Yapalım ve Şemayı Dolduralım
Şimdi şemadaki her bir başlığı Ahi Evran’a göre dolduracağız.
- Adı
Şemamızın tam ortasına, bu büyük insanın adını yazıyoruz: Ahi Evran
- Doğum ve Ölüm Tarihi
Ahi Evran, 1171 yılında doğmuş ve 1261 yılında Kırşehir’de vefat etmiştir. O dönemlerde kayıtlar bugünkü gibi net olmadığı için bu tarihlerin yaklaşık olduğunu unutmayalım.
- Yaşadığı Yerler
Ahi Evran, bugünkü İran sınırları içinde kalan Hoy şehrinde doğmuştur. Daha sonra ilim öğrenmek için birçok yeri gezmiş ve en sonunda Anadolu’ya gelerek Kayseri ve Kırşehir gibi şehirlerde yaşamıştır. Özellikle Kırşehir, onun için çok önemli bir merkez olmuştur.
- Önemli Özellikleri
Ahi Evran’ı Ahi Evran yapan en önemli özelliklerini şöyle sıralayabiliriz:
- Ahilik Teşkilatı’nın kurucusudur. Bu teşkilat, Anadolu’daki esnaf ve sanatkârları (yani zanaatçıları, ustalari) bir araya getiren bir kardeşlik örgütüdür.
- Çok bilgili bir alim, aynı zamanda iyi bir liderdi.
- Meslek ahlakına çok önem verirdi. “Dürüst ol, kaliteli iş yap, müşterini kandırma, kardeşine yardım et” gibi ilkeleri vardı.
- Sadece meslek öğretmez, aynı zamanda iyi insan olmayı, güzel ahlaklı olmayı da öğretirdi.
- Eserleri
Ahi Evran’ın yazdığı bazı kitaplar olsa da, onun en büyük ve en önemli eseri, kurmuş olduğu Ahilik Teşkilatı‘dır. Bu teşkilat, yüzyıllar boyunca Anadolu’da ticaretin, sanatın ve sosyal hayatın düzenlenmesinde çok büyük bir rol oynamıştır. Yani onun eseri, bir bina ya da bir kitap değil, koskoca bir sistemdir!
- Eğitimi
Ahi Evran, döneminin en önemli alimlerinden dersler almıştır. Din, felsefe, tıp gibi pek çok alanda kendini çok iyi yetiştirmiş, çok yönlü bir bilgindi.
- Sözlerinden veya Eserlerinden Örnekler
Ahilik düşüncesinin temelini oluşturan ve Ahi Evran’a atfedilen çok güzel öğütler vardır. Bunlardan en bilineni şudur:
“Eline, beline, diline sahip ol.”
Peki bu ne demek?
- Eline sahip ol: Hırsızlık yapma, kimseye zarar verme, elinle hep iyi ve helal işler yap.
- Beline sahip ol: Namusunu, aileni koru, kötü yollara sapma.
- Diline sahip ol: Yalan söyleme, kötü söz konuşma, dedikodu yapma.
İşte bu kadar! Gördüğün gibi Ahi Evran, sadece bir esnaf lideri değil, aynı zamanda Anadolu’yu bizlere yurt yapan manevi mimarlardan biridir. Onun kurduğu bu güzel sistem sayesinde Anadolu’da hem ticaret gelişmiş hem de insanlar arasında kardeşlik bağları güçlenmiştir.