Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben sizin 8. Sınıf Fen Bilimleri öğretmeninizim. Bana gönderdiğiniz bu görsel, aslında çözülmesi gereken sorulardan çok, “Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi” ünitesiyle ilgili harika bir proje tasarlamanız için hazırlanmış bir kılavuz. Bu tür etkinlikler, öğrendiklerimizi gerçek hayatta nasıl kullanabileceğimizi görmek için müthiş bir fırsattır.
Şimdi gelin, bu proje adımlarını sanki birlikte bir proje yapıyormuşuz gibi, adım adım dolduralım. Örnek olarak, hem enerji dönüşümünü içeren hem de çevre dostu bir proje olan “Güneş Fırını” yapmaya karar verdiğimizi hayal edelim.
İşte kılavuzdaki adımlara göre örnek projemizin açıklamaları:
Konu: ENERJİ DÖNÜŞÜMLERİ VE ÇEVRE BİLİMİ
Sorunu araştırma, tartışma ve çözüm yolları üretme
Günlük hayatta karşılaşılan bir problem belirleyiniz. Bu problemin çözümüne yönelik görüşleri tartışarak yandaki bölüme yazınız.
Çözüm:
Adım 1: Problemi Belirleme
Günümüzde evlerde yemek pişirmek veya suyu ısıtmak için genellikle doğalgaz ya da elektrik kullanıyoruz. Bu enerji kaynakları hem aile bütçemize bir maliyet getiriyor hem de fosil yakıtların kullanılması çevre kirliliğine yol açıyor. Özellikle piknik gibi dış mekan etkinliklerinde veya elektriğin olmadığı durumlarda sıcak bir şeyler hazırlamak zorlaşıyor. Temiz, bedava ve sürdürülebilir bir enerji kaynağına ihtiyacımız var.Adım 2: Çözüm Yolları Üretme
Bu probleme çözüm olarak, sonsuz ve temiz bir enerji kaynağı olan Güneş’i kullanabiliriz. Güneş enerjisini ısı enerjisine dönüştüren basit bir sistem tasarlayabiliriz. Bu sistem, yiyecekleri ısıtmak veya basit yemekleri pişirmek için kullanılabilir. Bu fikirden yola çıkarak bir güneş fırını yapabiliriz.
Hayal etme ve tasarım önerisi geliştirme
Problemin çözümüne yönelik olarak model geliştirip modelin detaylarını yandaki bölüme yazınız.
Çözüm:
Adım 1: Hayal Etme
Hayalimizdeki model, bir kutu şeklinde olacak. Bu kutu, güneş ışınlarını içine hapsedip sıcaklığı artıracak şekilde tasarlanmalı. İçine konulan bir yiyeceği (örneğin bir sosisli sandviçi ısıtmak veya çikolata eritmek gibi) ısıtabilecek kadar güçlü olmalı.Adım 2: Tasarım Detayları
Modelimiz, yani Güneş Fırını, şu özelliklere sahip olacak:
- Isı Yalıtımı: Isının dışarı kaçmasını önlemek için karton bir kutu kullanacağız.
- Isı Emilimi: Güneş ışığını daha iyi çekmesi için kutunun içini siyaha boyayacağız veya siyah kağıtla kaplayacağız. Çünkü koyu renkler ışığı daha iyi soğurur (emer).
- Yansıtıcı Yüzey: Kutunun kapağına alüminyum folyo kaplayarak bir yansıtıcı yapacağız. Bu yansıtıcı, daha fazla güneş ışığını kutunun içine yönlendirecek.
- Sera Etkisi: Kutunun ağzını şeffaf bir streç film veya cam ile kapatacağız. Bu sayede güneş ışınları içeri girecek ama içeride biriken ısı dışarı kolayca çıkamayacak. Tıpkı seralarda olduğu gibi!
Planlama ve tasarım geliştirme
Oluşturmak istediğiniz modelin planını yandaki bölüme yazınız/çiziniz.
Çözüm:
Adım 1: Gerekli Malzemeler
Projemizi yaparken kolayca bulabileceğimiz ve maliyeti düşük malzemeler seçeceğiz:
- Büyük bir karton koli (ayakkabı kutusu da olabilir)
- Siyah fon kartonu veya siyah boya
- Alüminyum folyo
- Yapıştırıcı ve makas
- Şeffaf streç film
- Yansıtıcı kapağı açık tutmak için bir çubuk veya tel
Adım 2: Yapım Aşamaları Planı
- Karton kutunun kapağının üzerine, kenarlardan biraz boşluk bırakarak bir kapakçık kesilir.
- Bu kapakçığın iç yüzeyi alüminyum folyo ile kaplanır. Bu bizim yansıtıcımız olacak.
- Kutunun iç yüzeylerinin tamamı siyah fon kartonu ile kaplanır veya siyaha boyanır.
- Kutunun ağzındaki boşluk, streç film ile gergin bir şekilde kapatılır.
- Yansıtıcı kapakçık, bir çubuk yardımıyla Güneş ışığını en iyi alacak açıyla sabitlenir.
Ürün oluşturma ve test etme
Oluşturduğunuz modeli test ediniz. Eksik yönleri var ise bunları yandaki bölüme yazınız.
Çözüm:
Adım 1: Ürünü Oluşturma
Yukarıdaki plana sadık kalarak güneş fırınımızı dikkatlice monte ettik.Adım 2: Test Aşaması
Güneşli bir günde, fırınımızı doğrudan güneş alacak bir yere koyduk. İçine bir parça çikolata ve bir termometre yerleştirdik. Yansıtıcıyı güneşe doğru ayarladık. 30 dakika sonra kontrol ettiğimizde çikolatanın eridiğini ve içerideki sıcaklığın dışarıya göre oldukça yükseldiğini gördük.Adım 3: Eksik Yönler
- Fırınımız yeterince hızlı ısınmıyor. Belki de ısı yalıtımı yeterli değil. Kenarlardan hava sızdırıyor olabilir.
- Streç film biraz gevşek kaldı, bu da ısı kaybına neden olabilir.
Değerlendirme, geliştirme, değişiklik
Oluşturduğunuz modeli değerlendiriniz. Model sorunsuz çalışıyor ise bir alt basamaktan, geliştirmek istediğiniz yönler var ise bir üst basamaktan işlem sırasını takip ediniz.
Çözüm:
Adım 1: Değerlendirme
Modelimiz çalışıyor ama daha verimli hale getirilebilir. Isıyı daha iyi hapsetmesi ve daha yüksek sıcaklıklara ulaşması için geliştirmeler yapmalıyız.Adım 2: Geliştirme Fikirleri
- Daha İyi Yalıtım: Kutunun dışını da alüminyum folyo ile kaplayarak veya iki kutuyu iç içe koyup arasına buruşturulmuş gazete kağıdı doldurarak yalıtımı artırabiliriz.
- Sızıntıları Önleme: Kenarlardaki boşlukları bantla iyice kapatarak hava sızıntısını engelleyebiliriz.
- Çift Cam Etkisi: Tek kat streç film yerine, aralarında biraz boşluk bırakarak iki kat streç film çekebiliriz. Bu, ısıyı daha iyi içeride tutar.
Bu değişiklikleri yaptıktan sonra testi tekrarlayarak sonuçları karşılaştıracağız.
Yayınlama ve Tanıtım
Modelinizin okul gazetesi, Genel Ağ, sene sonu okul sergisi, bilim şenliği gibi alanlarda tanıtımını yapınız.
Çözüm:
Projemizi başkalarıyla paylaşmak ve onlara ilham vermek için şunları yapabiliriz:
- Okulumuzun bilim şenliğinde bir stant açarak güneş fırınımızı sergileyebiliriz. Ziyaretçilere nasıl çalıştığını anlatır ve içinde erittiğimiz çikolatalardan ikram edebiliriz.
- Projenin yapım aşamalarını ve sonuçlarını anlatan bir poster hazırlayarak okul panosuna asabiliriz.
- Okul gazetesine “Güneşin Gücüyle Pişiriyoruz!” başlıklı bir yazı yazabiliriz.
Umarım bu örnek proje, kendi özgün fikirlerinizi geliştirmeniz için size yol gösterir. Unutmayın, en iyi öğrenme yolu denemek ve yapmaktır. Şimdiden projeleriniz için hepinize başarılar dilerim