8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 240
Harika bir etkinlik, hadi bu soruları birlikte adım adım çözelim ve konuyu pekiştirelim! Ben de senin Fen Bilimleri öğretmenin olarak sana yardımcı olacağım.
1) Aşağıda, birbiri ile bağlantılı “Doğru (D)/Yanlış (Y)” tipindeki cümleleri içeren tanılayıcı dallanmış ağaç tekniğinde bir etkinlik verilmiştir. “a” ifadesinden başlayarak cümleleri okuyup bunların doğru ya da yanlış olduğuna karar veriniz. Vereceğiniz “D/Y” cevaplarıyla farklı yollardan sekiz çıkış noktasından birine ulaşacaksınız. Üç doğru cevabı içeren çıkışı bulunuz.
Bu tür sorularda, her bir ifadeyi dikkatlice okuyup fen bilimleri bilgilerimizle doğru mu yoksa yanlış mı olduğuna karar vererek yolu takip etmeliyiz. Tıpkı bir labirentte doğru yolu bulmak gibi!
Hadi başlayalım!
Adım 1: “a” ifadesini inceleyelim.
a) İki çeşit elektrik yükü vardır.
Evet, bu ifade DOĞRU. Doğada cisimleri elektrikle yükleyen iki temel yük türü vardır: pozitif (+) ve negatif (-) yükler. Bu yüzden “D” yolunu takip ediyoruz.
Adım 2: “b” ifadesini inceleyelim.
b) Aynı elektrik yükleri birbirini çeker.
Bu ifade YANLIŞ. Temel kuralımızı hatırlayalım: Aynı cins yükler birbirini iter (pozitif-pozitif veya negatif-negatif gibi), zıt cins yükler ise birbirini çeker (pozitif-negatif gibi). Dolayısıyla bu ifadenin doğrusu “Aynı elektrik yükleri birbirini iter” olmalıydı. Bu yüzden “Y” yolunu takip ediyoruz.
Adım 3: “d” ifadesini inceleyelim.
d) Yüklü bir cisim, nötr bir cisme dokundurulunca son durumda yük işaretleri farklı olur.
Bu ifade de YANLIŞ. Bu olay “dokunma ile elektriklenme”dir. Yüklü bir cisim nötr bir cisme dokunduğunda, kendi yükünün bir kısmını ona aktarır ve her ikisi de aynı cins yükle yüklenmiş olur. Örneğin, eksi yüklü bir çubuğu nötr bir topa dokundurursak, top da eksi yüklenir. Yük işaretleri farklı değil, aynı olur. Bu yüzden yine “Y” yolunu takip ediyoruz.
Sonuç:
İzlediğimiz yol: a (D) → b (Y) → d (Y)
Bu yolu takip ettiğimizde ulaştığımız çıkış 4. Çıkış‘tır.
2) Aşağıdaki cisimleri sahip oldukları elektrik yükleri bakımından nötr, negatif yüklü ya da pozitif yüklü olarak adlandırınız.
Harika bir soru! Bir cismin yük durumunu anlamak için üzerindeki pozitif (+) ve negatif (-) yükleri saymamız yeterli. Unutma:
- Eğer (+) yük sayısı = (-) yük sayısı ise cisim NÖTR‘dür.
- Eğer (+) yük sayısı > (-) yük sayısı ise cisim POZİTİF YÜKLÜ‘dür.
- Eğer (-) yük sayısı > (+) yük sayısı ise cisim NEGATİF YÜKLÜ‘dür.
Şimdi cisimleri tek tek inceleyelim:
a)
Pozitif (+) yük sayısı: 3
Negatif (-) yük sayısı: 3
3 = 3 olduğu için, bu cisim NÖTR‘dür.
b)
Pozitif (+) yük sayısı: 5
Negatif (-) yük sayısı: 2
5 > 2 olduğu için, pozitif yükler fazladır. Bu yüzden bu cisim POZİTİF YÜKLÜ‘dür.
c)
Pozitif (+) yük sayısı: 3
Negatif (-) yük sayısı: 4
4 > 3 olduğu için, negatif yükler fazladır. Bu yüzden bu cisim NEGATİF YÜKLÜ‘dür.
ç) (Resimdeki ikinci “c” şıkkı)
Pozitif (+) yük sayısı: 4
Negatif (-) yük sayısı: 4
4 = 4 olduğu için, bu cisim de NÖTR‘dür.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Konuyu çok güzel tekrar etmiş olduk. Başarılar dilerim!