Merhaba Sevgili 8. Sınıf Öğrencileri! Bugün fen bilimleri dersinde enerji dönüşümlerini ve çevre bilimi konusunu işleyeceğiz. Elimizdeki bu görsellerde fermantasyon olaylarını ve bu olayların sonuçlarını inceleyeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Enerji Dönüşümleri ve Çevre Bilimi – 6. Ünite
Görselde iki farklı fermantasyon türünü görüyoruz:
- Etil Alkol Fermantasyonu: Bu fermantasyon türü, besinin maya mantarları tarafından etil alkol ve karbondioksite dönüştürülmesiyle gerçekleşir. Bu süreçte enerji (ATP) de açığa çıkar. Hamurun mayalanması bu fermantasyon türüne örnektir. Hamur, maya mantarlarının etkisiyle kabarır çünkü karbondioksit gazı açığa çıkar.
- Laktik Asit Fermantasyonu: Bu fermantasyon türünde ise besin, laktik aside dönüşür. Yine bu süreçte de enerji (ATP) açığa çıkar. Yoğurdun mayalanması laktik asit fermantasyonuna bir örnektir.
Ayrıca görselde, ağır antrenmanlar sonucu kaslarımızda oluşan yorgunluğun nedeninin de laktik asit fermantasyonu olduğu belirtilmiş. Yoğun egzersiz sırasında kas hücrelerimiz yeterli oksijen alamadığında enerji ihtiyacını karşılamak için laktik asit fermantasyonu yaparlar. Bu da kaslarda laktik asit birikimine ve yorgunluğa neden olur.
Kendimizi Değerlendirelim 6-3
Şimdi de elimizdeki bulmacayı birlikte dolduracağız. Bulmacanın sorularına cevap vererek hem bilgilerimizi pekiştireceğiz hem de eğleneceğiz!
Aşağıda verilen bulmacanın sorularının ne olabileceğini “Sorular” bölümüne yazınız.
Sorular
1)
Maya mantarlarının besini kullanarak yaptığı fermantasyon türü.
2)
Hamurun mayalanması sonucu açığa çıkan gaz.
3)
Yorgunluğa neden olan, kaslarda oluşan asit.
4)
Besinin laktik aside dönüştüğü fermantasyon türü.
5)
Tüm canlıların temel enerji kaynağı.
Bulmaca Çözümü ve Açıklamaları
Şimdi bulmacanın şemasına ve verilen harflere bakarak soruların cevaplarını bulalım.
1) Aşağıdan Yukarıya (1 numara)
Bu sorunun cevabı, bulmacada 1 numarayla gösterilen ve aşağıdan yukarıya doğru giden sütunda yer alıyor. Verilen harf “S”. Bu harfle başlayan ve fermantasyon türü olan bir kelime düşünelim. Maya mantarlarının yaptığı fermantasyon Etil Alkol Fermantasyonu idi. Ancak bulmacada sadece bir harf sığıyor. Bu durumda cevabın ilk harfi “S” olmalı. Görseldeki etil alkol fermantasyonu şemasına baktığımızda, bir besinden etil alkol oluştuğunu görüyoruz. Cevap: S
Sonuç: S
2) Aşağıdan Yukarıya (2 numara)
Bu sorunun cevabı, bulmacada 2 numarayla gösterilen ve aşağıdan yukarıya doğru giden sütunda yer alıyor. Verilen harf “L”. Hamurun mayalanması sonucu açığa çıkan gaz neydi? Karbondioksit. Bu gazın kısaltması veya bir başka adı olabilir mi? Etil alkol fermantasyonu şemasında “Karbondioksit + Etil alkol + Enerji (ATP)” yazıyor. Bu gazın bir başka adı veya kısaltması “L” ile başlıyor olmalı. Cevap: L
Sonuç: L
3) Soldan Sağa (3 numara)
Bu sorunun cevabı, bulmacada 3 numarayla gösterilen ve soldan sağa doğru giden satırda yer alıyor. Verilen harfler “S”, “O”, “L”, “U”, “N”, “U”, “M”. Bu kelimeyi oluştururken, diğer sorulardan bulduğumuz harfleri de kullanabiliriz. Bu kelime, besinden enerji elde etme süreciyle ilgili. Cevap: SOLUNUM
Sonuç: SOLUNUM
4) Aşağıdan Yukarıya (4 numara)
Bu sorunun cevabı, bulmacada 4 numarayla gösterilen ve aşağıdan yukarıya doğru giden sütunda yer alıyor. Verilen harf “B”. Yoğurdun mayalanmasıyla ilgili olan fermantasyon türü neydi? Laktik asit fermantasyonu. Bu fermantasyon türünde oluşan ürün “B” ile başlıyor olmalı. Cevap: B
Sonuç: B
5) Soldan Sağa (5 numara)
Bu sorunun cevabı, bulmacada 5 numarayla gösterilen ve soldan sağa doğru giden satırda yer alıyor. Verilen harfler “B”, “İ”, “T”, “K”, “İ”, “L”, “E”, “R”. Bu kelime, canlıların temel enerji ihtiyacını karşılayan şey. Cevap: BİTKİLER
Sonuç: BİTKİLER
Bu şekilde bulmacayı tamamlamış olduk. Fermantasyon olaylarını ve enerji dönüşümlerini daha iyi anladığımızı umuyorum. Aklınıza takılan bir şey olursa sormaktan çekinmeyin!