Harika bir çalışma sayfası! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Şimdi bu görseldeki soruları birlikte, adım adım ve anlayacağın bir dilde çözeceğiz. Hazırsan, haydi başlayalım!
Görselin üst kısmındaki c, ç ve d maddeleri, muhtemelen bir önceki sorunun devamı niteliğinde. Ancak biz bu soruları, aşağıdaki 2. soruda verilen ekoloji piramidini referans alarak cevaplayalım. Bu piramit, bize harika bir besin ağı örneği sunuyor.
c. Bu besin zincirinde yer alan canlılar, başka besin zincirinde de yer alabilir mi? Açıklayınız.
Elbette yer alabilir! Doğadaki canlılar genellikle sadece tek bir şeyle beslenmezler ve sadece tek bir canlıya yem olmazlar. Bu duruma besin ağı diyoruz. Besin zincirlerinin iç içe geçmiş halidir.
Örneğin, piramitteki fareyi hem yılan hem de çakal yiyebilir. Bu durumda fare, iki farklı besin zincirinin bir parçası olmuş olur:
- Bitki → Fare → Yılan
- Bitki → Fare → Çakal
Aynı şekilde çakal da hem fareyi hem de yılanı yiyerek farklı zincirlerde yer alabilir. Bu yüzden cevabımız evet.
ç. Hangi canlılar üretici, hangileri tüketici sınıfında yer alır?
Bu soruyu cevaplamak için piramidin basamaklarına bakmamız yeterli.
- Üreticiler: Kendi besinini kendisi üreten canlılardır. Yani fotosentez yapan bitkiler! Piramidin en alt, en geniş basamağında bulunurlar.
Üreticiler: Otlar, meşe ağacı (palamut), böğürtlen gibi bitkiler. - Tüketiciler: Besinini dışarıdan, başka canlıları yiyerek alan canlılardır. Piramidin alt basamağı hariç diğer tüm basamaklarındaki hayvanlar tüketicidir.
Tüketiciler: Çekirge, beyaz sinek, fare, yılan, çakal.
d. Ayrıştırıcılar bu besin zincirinin hangi basamağında yer alır? Açıklayınız.
Bu çok önemli bir soru! Ayrıştırıcılar (mantarlar, bakteriler, solucanlar gibi) besin piramidinin belirli bir basamağında yer almazlar. Onlar doğanın geri dönüşüm ekibidir!
Açıklama: Piramidin her basamağındaki canlılar öldüğünde, ayrıştırıcılar devreye girer. Onların ölü bedenlerini ve atıklarını parçalayarak toprağı mineraller açısından zenginleştirirler. Bu mineralleri de üretici olan bitkiler kullanır. Bu yüzden ayrıştırıcılar, görselde de oklarla gösterildiği gibi, tüm basamaklarla etkileşim halindedir. Onlar yaşam döngüsünün kilit noktasıdır.
2) Aşağıdaki görselde bir ekoloji piramidi verilmiştir. Görseli inceleyip soruları cevaplayınız.
a. Ekoloji piramidindeki birey sayısı en az ve en fazla olan canlılar hangileridir? Yazınız.
Ekoloji piramidinin temel bir kuralı vardır: Aşağıdan yukarıya doğru çıkıldıkça birey sayısı genellikle azalır.
Adım 1: Piramidin en alt basamağı en geniştir. Bu, o basamaktaki canlıların sayısının en fazla olduğunu gösterir. Bu basamakta kimler var? Üreticiler!
Adım 2: Piramidin en üst basamağı en dardır. Bu da en tepedeki canlının sayısının en az olduğunu gösterir. En tepede kim var? Çakal!
Sonuç:
- Birey sayısı en fazla olan canlılar: Üreticiler (Bitkiler, otlar)
- Birey sayısı en az olan canlı: Çakal
b. Ekoloji piramidinde biyolojik birikimin en çok olduğu canlı hangisidir? Yazınız.
Biyolojik birikim, doğada çözünmeyen zehirli maddelerin (tarım ilacı gibi) besin zinciri yoluyla canlıların vücudunda birikmesi demektir. Bu birikim, piramidin üst basamaklarına doğru çıktıkça artar.
Adım 1: Zehirli bir madde toprağa ve suya karıştığında önce bitkilerin yapısına girer.
Adım 2: Bitkiyi yiyen otçul (örneğin çekirge), yediği her bitkideki zehri vücuduna alır.
Adım 3: O otçulu yiyen etçil (örneğin fare), yediği her otçuldaki zehri kendi vücudunda biriktirir. Böylece zehir miktarı katlanarak artar.
Adım 4: Bu zincir en tepeye kadar devam eder. En tepedeki canlı, altındaki bütün basamakların biriktirdiği zehri kendi vücudunda toplamış olur.
Sonuç:
Bu piramitte en tepedeki canlı çakal olduğu için, biyolojik birikimin en çok olduğu canlı Çakal‘dır.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Unutma, fen bilimleri doğayı anlama sanatıdır! Başarılar dilerim.