Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte “Neler Öğrendik?” bölümündeki soruları çözeceğiz. Konumuz Biyoteknoloji, hazırsanız başlayalım!
1) Biyoteknoloji ile ilgili aşağıdaki tablo oluşturulmuştur. Tablodaki biyoteknoloji uygulamalarının canlılar üzerindeki etkisinin olumlu mu yoksa olumsuz mu olduğunu belirleyerek uygun kutuları “√” ile işaretleyiniz.
Bu soruda, verilen biyoteknoloji uygulamalarının canlılar için iyi mi kötü mü olduğunu belirlememiz isteniyor. Gelin hep birlikte bu uygulamaları inceleyelim ve uygun kutuları işaretleyelim.
Biyoteknoloji Uygulaması | Olumlu | Olumsuz
————————————|———-|———-
Gübre ve ilaç kullanımına ihtiyaç duymayan bitki türlerinin üretilmesi
Bu uygulama, kimyasal gübre ve ilaç kullanımını azaltarak çevreye fayda sağlar. Bu yüzden olumludur.
√
Yapay organ üretilmesi
Bu uygulama, organ nakli bekleyen hastalar için büyük bir umuttur ve hayat kurtarır. Bu yüzden olumludur.
√
Hastalıkların tedavisinde kullanılan ilaçların üretilmesi
Yeni ve etkili ilaçların üretilmesi, hastalıklarla mücadelede çok önemlidir. Bu nedenle olumludur.
√
Biyolojik silah üretilmesi
Biyolojik silahlar, canlılara zarar vermek ve onları yok etmek için kullanılır. Bu son derece olumsuzdur.
√
Gen tedavisi ile kanser hastalığının tedavi edilmesi
Kanser gibi ciddi hastalıkların gen tedavisiyle iyileştirilmesi, insan sağlığı için çok büyük bir gelişmedir. Bu da olumludur.
√
2) Aşağıda bazı örnek uygulamalar ve biyoteknolojik yöntemler karışık olarak verilmiştir. Verilen örnek uygulamaların yanındaki noktalı yerlere bu örneklerde uygulanan biyoteknolojik yöntemlerin başındaki harfleri yazınız.
Burada bize bazı biyoteknoloji örnekleri verilecek ve biz de bu örneklerin hangi biyoteknoloji yöntemiyle yapıldığını bulacağız. Verilen seçenekler şunlar:
a. Aşı
b. Klonlama
c. Gen aktarımı
ç. Islah
Şimdi örnekleri inceleyip doğru yöntemi bulalım:
……… Ateş böceğinin ışık saçmasını sağlayan enzimi kodlayan gen, tütün bitkisine aktarılmış ve bu bitkinin ışık saçtığı gözlenmiştir.
Adım 1: Soruyu dikkatlice okuyalım. Burada bir canlının (ateş böceği) geni, başka bir canlıya (tütün bitkisi) aktarılıyor.
Adım 2: Verilen seçeneklere bakalım. Genlerin bir canlıdan alınıp başka bir canlıya aktarılması işlemine ne diyorduk? Hatırlayalım!
Adım 3: Evet, bu işlem “Gen aktarımı”dır. Dolayısıyla doğru harf “c” olacaktır.
Sonuç: c. Gen aktarımı
……… Babadan alınan spermlerin doğrudan annenin rahmine aktarılmasıdır.
Adım 1: Bu örnekte babadan alınan spermlerin, annenin rahmine aktarıldığı belirtiliyor. Bu, bir üreme tekniğidir.
Adım 2: Seçeneklere göz atalım. Bu tarif edilen işlem hangisine uyuyor?
Adım 3: Spermlerin rahim içine verilerek döllenmenin sağlanması işlemine “Aşı”lama denir. Bu, tıpta kullanılan bir yöntemdir.
Sonuç: a. Aşı
……… Aynı türün farklı özelliklerine sahip bireylerinin çaprazlanarak atalarından daha üstün özelliklere sahip canlılar elde edilmesidir.
Adım 1: Burada aynı türün farklı özelliklere sahip bireyleri çiftleştirilerek daha iyi özelliklere sahip yavrular elde edilmesinden bahsediliyor.
Adım 2: Bu tanıma uyan biyoteknoloji yöntemi hangisiydi?
Adım 3: Bu, bitki ve hayvanlarda istenen özelliklerin nesilden nesile aktarılmasını sağlayan “Islah” yöntemidir. Doğru harf “ç”dir.
Sonuç: ç. Islah
……… Bir koyundan alınan döllenmemiş yumurtanın çekirdeği çıkarılmış, kopyalanmak istenen başka bir koyundan alınan hücrenin çekirdeği bu içi boşaltılmış yumurtaya aktarılmıştır. Elde edilen embriyonun başka bir dişi koyunun rahminde gelişimi tamamlanması sağlanarak yeni bir koyun üretilmiştir.
Adım 1: Bu örnekte, bir koyunun hücresinden alınan çekirdek, başka bir koyunun yumurta hücresine aktarılıyor ve bu sayede genetik olarak ilk koyunla aynı olan yeni bir canlı üretiliyor.
Adım 2: Genetik olarak tamamen aynı olan canlılar üretme işlemine ne ad veriyorduk?
Adım 3: Bu, genetik olarak birebir aynı olan canlılar üretme yöntemi olan “Klonlama”dır. Dolayısıyla doğru harf “b”dir.
Sonuç: b. Klonlama
Umarım bu çözümler sizler için anlaşılır olmuştur. Biyoteknoloji gerçekten de çok heyecan verici bir alan! Başka sorularda görüşmek üzere, kendinize iyi bakın!