8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 72

Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Fen Bilimleri öğretmeniniz. Şimdi hep birlikte bu görseldeki canlıların çevrelerine nasıl uyum sağladıklarını, yani adaptasyonlarını ve bu özelliklerin onlara ne gibi faydalar sağladığını adım adım inceleyeceğiz. Bu konu, canlıların hayatta kalma mücadelesindeki ne kadar zekice stratejiler geliştirdiğini bize gösteriyor. Hazırsanız başlayalım!

1) Değişen çevre şartlarına bağlı olarak canlılarda meydana gelen bazı adaptasyonlar aşağıda verilmiştir. Bu canlıların gösterdiği adaptasyonun canlıya sağladığı avantajı yazınız.

a) Bukalemun

Adaptasyon: Bukalemunun bulunduğu ortama göre renk değiştirmesi

Sağladığı avantaj:

Sevgili arkadaşlar, bukalemunun bu harika yeteneği ona iki büyük avantaj sağlar. Haydi düşünelim, bir canlı neden görünmez olmak ister?

• Adım 1: Saklanmak için! Bukalemun, bulunduğu dalın veya yaprağın rengini alarak kendisini avlamak isteyen yılan, kuş gibi avcılardan gizlenir. Bu duruma kamuflaj diyoruz. Bu sayede hayatta kalma şansını artırır.
• Adım 2: Avlanmak için! Aynı şekilde, avlayacağı böceklere ve küçük canlılara da görünmeden onlara sinsice yaklaşabilir. Avı, onu fark edene kadar iş işten geçmiş olur.

Sonuç: Kısacası, renk değiştirme adaptasyonu bukalemuna hem savunma hem de avlanma konusunda büyük bir üstünlük kazandırır.

b) Çam ağacı yaprağı

Adaptasyon: Çam ağacının iğne yapraklı olması

Sağladığı avantaj:

Çam ağaçları genellikle soğuk ve karasal iklimlerde yaşar. Bu iklimlerde su bulmak bazen zor olabilir. İğne yapraklar işte tam da bu noktada devreye giriyor.

• Adım 1: Geniş yüzeyli yapraklar, terleme yoluyla çok fazla su kaybeder. Ancak çam ağacının iğne şeklindeki yapraklarının yüzeyi çok küçüktür.
• Adım 2: Yüzey alanı küçük olduğu için, bitkinin terleme ile kaybettiği su miktarı da en aza iner.

Sonuç: Bu adaptasyon, çam ağacının zorlu iklim koşullarında ve kurak zamanlarda su kaybını önleyerek hayatta kalmasını sağlar.

c) Köpek balığı

Adaptasyon: Köpek balığının sırt ve karın bölgesinin renginin farklı olması

Sağladığı avantaj:

Bu da yine mükemmel bir kamuflaj örneğidir. Köpek balığının bu özelliği, okyanus ortamında neredeyse görünmez olmasını sağlar.

• Adım 1: Okyanusta yüzen başka bir canlı, köpek balığına yukarıdan baktığında, köpek balığının koyu renkli sırtı okyanusun karanlık derinlikleriyle karışır ve fark edilmesi çok zorlaşır.
• Adım 2: Köpek balığına aşağıdan baktığında ise, açık renkli karın bölgesi, suyun yüzeyinden sızan güneş ışığıyla karışır ve yine fark edilmesi zorlaşır.

Sonuç: Bu renk dağılımı sayesinde köpek balığı, hem avlarından hem de olası avcılardan gizlenerek avlanma ve hayatta kalma şansını müthiş bir şekilde artırır.

d) Örümcek

Adaptasyon: Örümceklerin ağ örmesi

Sağladığı avantaj:

Örümceklerin ağ örmesi, onların en bilinen ve en hayati adaptasyonlarından biridir. Bu ağ, onlar için bir yaşam aracıdır.

• Adım 1: Örümcekler, ördükleri bu yapışkan ağları bir tuzak olarak kullanır.
• Adım 2: Sinek, arı gibi uçan böcekler veya diğer küçük canlılar bu ağa yakalanır ve hareket edemez hale gelir.

Sonuç: Bu adaptasyon sayesinde örümcek, avının peşinden koşarak enerji harcamak yerine, kurduğu tuzağa avının gelmesini bekler. Bu durum, örümceğin kolayca beslenmesini ve hayatta kalmasını sağlar. Yani ağ örmek, çok etkili bir avlanma stratejisidir.