8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 167

Harika bir fikir! Sevgili öğrencim, Fen Bilimleri dersimize hoş geldin. Gönderdiğin bu güzel soruları senin için bir öğretmen gözüyle, en anlaşılır şekilde çözeceğim. Hadi başlayalım!

7) Aşağıda bir kimyasal tepkime denklemi tanecik modeli ile gösterilmiştir. Tepkimeye girenlerin ve ürünlerin kütlesinin ölçümü aşağıdaki gibidir.

Buna göre

I. Tepkimeye giren maddelerin kütlelerinin toplamı, tepkime sonucu oluşan maddelerin kütlelerinin toplamına eşittir.

II. Kimyasal tepkimeye giren ve kimyasal tepkimeden çıkan atomların sayısı ve çeşidi değişmiştir.

III. Tepkimeye giren maddeler kimyasal değişime uğramıştır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

A) I ve II

B) I ve III

C) II ve III

D) I, II ve III

Bu soruyu çözmek için hem terazideki ölçümlere hem de atom modellerine dikkatlice bakmamız gerekiyor. Kimyasal tepkimelerin temel kurallarını hatırlayalım.

Adım 1: I. ifadeyi inceleyelim.

Bu ifadede “Tepkimeye giren maddelerin kütlelerinin toplamı, tepkime sonucu oluşan maddelerin kütlelerinin toplamına eşittir.” deniyor. Görseldeki teraziye bakalım. Tepkime başlamadan önce (Girenlerin kütlesi) terazi 80 g gösteriyor. Tepkime bittikten sonra (Ürünlerin kütlesi) terazi yine 80 g gösteriyor. Bu durum, kimyasal tepkimelerde Kütlenin Korunumu Kanunu‘nun bir ispatıdır. Yani girenlerin kütlesi, ürünlerin kütlesine her zaman eşittir. O halde bu ifade doğrudur.

Adım 2: II. ifadeyi inceleyelim.

Bu ifadede “Kimyasal tepkimeye giren ve kimyasal tepkimeden çıkan atomların sayısı ve çeşidi değişmiştir.” deniyor. Şimdi de tanecik modellerini sayalım:

• Girenler (Okun sol tarafı):
  • 1 tane siyah atom
  • 4 tane beyaz atom
  • 4 tane kırmızı atom
• Ürünler (Okun sağ tarafı):
  • 1 tane siyah atom
  • 4 tane beyaz atom
  • 4 tane kırmızı atom

Gördüğün gibi, tepkimeye giren atomların cinsi (siyah, beyaz, kırmızı) ve sayısı değişmemiş, sadece bu atomların aralarındaki bağlar koparak yeni maddeler oluşturmuşlar. Yani atom sayısı ve çeşidi korunur, değişmez. O halde bu ifade yanlıştır.

Adım 3: III. ifadeyi inceleyelim.

Bu ifadede “Tepkimeye giren maddeler kimyasal değişime uğramıştır.” deniyor. Kimyasal değişim, maddenin iç yapısının değişerek yeni maddelerin oluşması demektir. Görsele baktığımızda, başlangıçtaki moleküllerin (siyah ve beyaz atomlardan oluşan molekül ile kırmızı atomlardan oluşan molekül) parçalanıp, yepyeni moleküller (siyah ve kırmızı atomlardan oluşan molekül ile kırmızı ve beyaz atomlardan oluşan molekül) oluşturduğunu görüyoruz. Bu tam olarak kimyasal değişimin tanımıdır. O halde bu ifade doğrudur.

Sonuç:

Bu durumda I. ve III. ifadeler doğru, II. ifade ise yanlıştır. Doğru cevabımız bu ikisini içeren şık olmalıdır.

Doğru Cevap: B) I ve III

8) Periyodik tabloda verilen elementlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) X elementi, elektrik ve ısıyı iyi iletir.

B) Y elementi, oda koşullarında gaz hâlde bulunur.

C) Z elementi, yarımetal olarak sınıflandırılır.

D) T elementi, tel ve levha hâline getirilebilir.

Harika bir periyodik tablo sorusu! Elementlerin yerini bularak onların metal mi, ametal mi yoksa soygaz mı olduğunu belirleyip özelliklerini hatırlayacağız.

Adım 1: X elementini inceleyelim.

X elementi periyodik tablonun 1A grubunda yer alıyor. 1A grubundaki elementler (hidrojen hariç) alkali metallerdir. Metallerin en bilinen özelliklerinden biri de ısıyı ve elektriği çok iyi iletmeleridir. Dolayısıyla “X elementi, elektrik ve ısıyı iyi iletir.” ifadesi doğru görünüyor. Yine de diğer şıklara da bakalım.

Adım 2: Y elementini inceleyelim.

Y elementi periyodik tablonun 2A grubunda yer alıyor. 2A grubundaki elementler toprak alkali metallerdir. Metaller, cıva hariç, oda koşullarında katı hâlde bulunurlar. Şıkta ise “oda koşullarında gaz hâlde bulunur” denmiş. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.

Adım 3: Z elementini inceleyelim.

Z elementi periyodik tablonun 3A grubunda yer alıyor. 3A grubunun ilk elementi olan Bor (B) bir yarımetaldir. Ancak Z elementi, Bor’un bir alt periyodunda bulunan Alüminyum (Al) elementini temsil eder. Alüminyum ise bir metaldir, yarımetal değildir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.

Adım 4: T elementini inceleyelim.

T elementi periyodik tablonun en sağında, 8A grubunda yer alıyor. 8A grubundaki elementler soygazlardır. Soygazlar birer ametaldir ve oda koşullarında gaz hâlinde bulunurlar. Tel ve levha hâline getirilebilme (yani işlenebilme) metallere ait bir özelliktir. Ametaller kırılgandır ve işlenemezler. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.

Sonuç:

Tüm şıkları incelediğimizde sadece A şıkkının doğru olduğunu kesin olarak gördük.

Doğru Cevap: A) X elementi, elektrik ve ısıyı iyi iletir.

Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!