8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 40
Merhaba sevgili öğrencim! Ben senin Fen Bilimleri öğretmeninim. Gönderdiğin bu güzel soruları senin için adım adım, tane tane çözeceğim. Hadi gel, bu konuları birlikte pekiştirelim!
3) K ve L bölgelerindeki hava moleküllerinin hareketleri aşağıdaki görselde verilmiştir.
Buna göre
I. K bölgesindeki hava moleküllerinin hareketi merkezden çevreye doğrudur.
II. L bölgesindeki hava sıcaklığı K bölgesine göre daha yüksektir.
III. K bölgesinde havanın nem oranı yüksektir ve bu bölgede bulut oluşumu gözlenir.
ifadelerinden hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Bu soruyu çözebilmek için görseli dikkatlice incelemeli ve yüksek basınç ile alçak basınç alanlarının özelliklerini hatırlamalıyız. Haydi başlayalım!
Adım 1: K bölgesini analiz edelim.
Görsele baktığımızda, K bölgesinde havanın merkezden aşağıya doğru indiğini (buna alçalıcı hava hareketi diyoruz) ve yere ulaştığında merkezden çevreye doğru yayıldığını görüyoruz. Bu özellikler Yüksek Basınç alanına aittir. Yüksek basınç alanlarında hava genellikle açık ve bulutsuzdur. Çünkü alçalan hava ısınır ve nem taşıma kapasitesi artar, bu da bulut oluşumunu engeller.
Adım 2: L bölgesini analiz edelim.
L bölgesinde ise tam tersi bir durum var. Hava çevreden merkeze doğru toplanıyor ve merkezde yukarı doğru çıkıyor (buna da yükselici hava hareketi diyoruz). Yükselen hava soğur ve içindeki su buharı yoğuşarak bulutları oluşturur. Bu nedenle L bölgesinde yağış görülme ihtimali yüksektir. Bu özellikler de Alçak Basınç alanına aittir. Alçak basınç alanları genellikle daha sıcaktır çünkü ısınan hava genleşir, hafifler ve yükselir.
Adım 3: Verilen ifadeleri değerlendirelim.
- I. K bölgesindeki hava moleküllerinin hareketi merkezden çevreye doğrudur.
K bölgesindeki yerdeki oklara baktığımızda, havanın tam olarak merkezden dışarıya doğru hareket ettiğini görüyoruz. Bu ifade doğrudur.- II. L bölgesindeki hava sıcaklığı K bölgesine göre daha yüksektir.
L bölgesi, ısınan havanın yükseldiği bir alçak basınç alanıdır. K bölgesi ise daha soğuk olan havanın alçaldığı bir yüksek basınç alanıdır. Dolayısıyla L bölgesinin sıcaklığı K’den daha yüksektir. Bu ifade de doğrudur.- III. K bölgesinde havanın nem oranı yüksektir ve bu bölgede bulut oluşumu gözlenir.
K bölgesi bir yüksek basınç alanıdır. Alçalan hava hareketi olduğu için bulut oluşumu gözlenmez, tam tersine hava açık ve güneşlidir. Bu yüzden bu ifade yanlıştır.Sonuç:
Gördüğümüz gibi I ve II numaralı ifadeler doğru, III numaralı ifade ise yanlıştır.
Bu durumda doğru cevabımız B) I ve II seçeneğidir.
4) Fen bilimleri öğretmeni, öğrencileriyle Ordu ili için nisan ayının ilk haftasına ait yandaki hava durumu tablosunu paylaşmıştır. Bazı öğrencilerin tablo ile ilgili yorumları aşağıdaki gibidir.
I. Günlük değişken atmosfer olaylarına ait veriler meteorologlar tarafından toplanarak oluşturulmuştur.
II. Tablodaki veriler yorumlanırken kurak, soğuk, yağışlı gibi ifadeler kullanılabilir.
III. Pazar günü kesinlikle yağmur yağmayacaktır.
Buna göre yapılan yorumlardan hangileri doğrudur?
A) Yalnız I
B) I ve II
C) II ve III
D) I, II ve III
Çözüm:
Bu soruda hava durumu ve iklim arasındaki farkları, ayrıca hava tahminlerinin özelliklerini bilmemiz gerekiyor. Tabloyu ve yorumları dikkatlice inceleyelim.
Adım 1: Verilen tablonun ne olduğunu anlayalım.
Tablo, bir haftalık hava durumu tahminini gösteriyor. Hava durumu, dar bir alanda ve kısa bir süre içinde gerçekleşen atmosfer olaylarıdır. Bu tahminleri yapan bilim insanlarına meteorolog, bu bilim dalına da meteoroloji denir. Unutma, iklim ise çok geniş bir bölgede, uzun yıllar boyunca (en az 30-35 yıl) gözlemlenen hava olaylarının ortalamasıdır ve klimatologlar tarafından incelenir.
Adım 2: Öğrenci yorumlarını tek tek değerlendirelim.
- I. Günlük değişken atmosfer olaylarına ait veriler meteorologlar tarafından toplanarak oluşturulmuştur.
Evet, bu tablo kısa süreli (günlük, haftalık) ve değişken hava olaylarını gösteriyor. Bu tür verileri toplayıp tahminlerde bulunan bilim insanları meteorologlardır. Dolayısıyla bu yorum doğrudur.- II. Tablodaki veriler yorumlanırken kurak, soğuk, yağışlı gibi ifadeler kullanılabilir.
Burada dikkatli olmalısın! “Soğuk” ve “yağışlı” kelimeleri hava durumunu anlatmak için kullanılır. Mesela Cuma günü için “hava yağışlı ve soğuk” diyebiliriz. Ancak “kurak” kelimesi bir iklim terimidir. Bir bölgenin kurak olup olmadığını söylemek için bir haftalık veri yeterli değildir, yıllar süren gözlemler gerekir. Bu yüzden bu ifadenin tamamı doğru kabul edilemez. Bu ifade yanlıştır.- III. Pazar günü kesinlikle yağmur yağmayacaktır.
Hava durumu raporları birer tahmindir. Bilimsel verilere dayansa da %100 kesinlik taşımazlar. “Kesinlikle” gibi net bir ifade kullanmak bu yüzden yanlıştır. Pazar günü havanın güneşli olması bekleniyor ama bu, yağmur yağma ihtimalinin sıfır olduğu anlamına gelmez. Bu yüzden bu ifade de yanlıştır.Sonuç:
Yaptığımız incelemeler sonucunda sadece I numaralı yorumun doğru olduğunu gördük.
Doğru cevabımız A) Yalnız I seçeneğidir.
Umarım açıklamalarım faydalı olmuştur. Anlamadığın bir yer olursa çekinmeden sorabilirsin. Başarılar dilerim!