8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 265

Merhaba sevgili öğrencilerim,

Harika bir deney konusuyla karşı karşıyayız: Elektrik enerjisini nasıl üretebiliriz? Gelin, görseldeki deneyi ve sorularını birlikte adım adım analiz edelim ve cevaplayalım. Unutmayın, fen bilimleri merak etmekle ve denemekle öğrenilir!

—

Soru 1: Hangi durumlarda mili ampermetrenin ibresinin hareket ettiğini gözlemlediniz? Bu durumun nedeni ne olabilir? Yazınız.

Çözüm:

Bu deneyde ampermetrenin ibresinin ne zaman hareket ettiğini ve nedenini anlamaya çalışalım.

Adım 1: Gözlem
Deneyi yaparken iki durumda ampermetrenin ibresinin saptığını, yani hareket ettiğini gözlemleriz:

• Mıknatısı, sabit duran bobinin (tel sarımı) içinde ileri-geri hareket ettirdiğimizde.
• Mıknatıs sabit dururken, bobini mıknatısın üzerinde ileri-geri hareket ettirdiğimizde.

Ancak, mıknatıs bobinin içinde hareketsiz durduğunda ampermetrenin ibresinin oynamadığını görürüz. Demek ki anahtar kelimemiz: HAREKET!

Adım 2: Neden
Peki, bu hareket neden elektrik üretiyor? Sebebi elektromanyetik indüksiyon dediğimiz harika bir olaydır.

Bir mıknatısın etrafında gözle göremediğimiz bir manyetik alan vardır. Bobini veya mıknatısı hareket ettirdiğimizde, bobinin içinden geçen bu manyetik alan sürekli değişir. İşte bu manyetik alandaki değişim, telin içindeki elektronları harekete geçirir ve bir elektrik akımı oluşturur. Ampermetre de bu akımı ölçtüğü için ibresi hareket eder. Eğer hareket yoksa, manyetik alan değişmez ve akım oluşmaz.

—

Soru 2: Mili ampermetrenin ibresinin hareket etmesi ne anlama gelir? Yazınız.

Çözüm:

Bu soruyu cevaplamak için ampermetrenin ne işe yaradığını hatırlamamız yeterli.

Adım 1: Ampermetrenin Görevi
Ampermetre, bir elektrik devresinden geçen elektrik akımını ölçmeye yarayan bir alettir. Tıpkı bir musluktan akan suyun miktarını ölçen bir sayaç gibi düşünebilirsiniz.

Adım 2: Sonuç
Bu durumda, mili ampermetrenin ibresinin oynaması, sıfırdan farklı bir değer göstermesi, o anda bağlı olduğu devreden, yani bobin ve kablolardan, bir elektrik akımının geçtiği anlamına gelir. Kısacası, biz hareketle birlikte başarılı bir şekilde elektrik üretmişiz demektir!

—

Soru 3: Etkinlikte hangi enerji dönüşümü meydana geldi? Yazınız.

Çözüm:

Enerjinin yoktan var olmadığını, sadece bir türden başka bir türe dönüştüğünü biliyoruz. Bu deneyde de tam olarak bunu gözlemledik.

Adım 1: Başlangıçtaki Enerji
Deneyin başlaması ve elektrik üretilmesi için ne yaptık? Elimizle mıknatısı veya bobini hareket ettirdik. Cisimlerin hareketinden dolayı sahip olduğu enerjiye ne diyorduk? Elbette, hareket (kinetik) enerjisi!

Adım 2: Sonuçta Oluşan Enerji
Bu hareketin sonucunda ne elde ettik? Ampermetrenin ibresi oynadı, yani bir elektrik akımı oluştu. Oluşan bu enerji türü ise elektrik enerjisidir.

Sonuç:
Bu etkinlikte Hareket Enerjisi, Elektrik Enerjisine dönüşmüştür.

Hareket Enerjisi → Elektrik Enerjisi

Umarım bu açıklamalar deneyi daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Başarılar dilerim!