Merhaba sevgili öğrencilerim,
Umarım hepiniz iyisinizdir. Bugün birlikte gönderdiğiniz görseldeki elektrik yükleri ve elektrik enerjisi ile ilgili soruları çözeceğiz. Bu konu, fen bilimlerinin en keyifli konularından biridir. Hazırsanız, haydi adım adım ilerleyerek soruları anlayalım ve çözelim!
3) K, L, M ve N kürelerinin (+) ve (-) yük miktarları yukarıdaki grafikte verilmiştir.
a. K, L, M ve N kürelerinin yüklerini belirleyip yazınız.
Çözüm:
Bir cismin elektrik yükünü belirlemek için içindeki pozitif (+) ve negatif (-) yük sayılarını karşılaştırmamız gerekir. Bu çok basit bir kurala dayanır:
- Eğer bir cisimde pozitif yükler fazla ise, o cisim pozitif (+) yüklüdür.
- Eğer negatif yükler fazla ise, o cisim negatif (-) yüklüdür.
- Eğer pozitif ve negatif yük sayıları eşit ise, o cisim nötrdür (yüksüzdür).
Şimdi grafiğe bakarak her bir küreyi tek tek inceleyelim.
Adım 1: K küresini inceleyelim.
Grafikte K küresi için turuncu sütun (pozitif yük) 10’u, mavi sütun (negatif yük) ise 8’i gösteriyor.
Pozitif yük sayısı (10) > Negatif yük sayısı (8) olduğu için, K küresi pozitif (+) yüklüdür.
Adım 2: L küresini inceleyelim.
L küresine baktığımızda, mavi sütun (negatif yük) 12’yi, turuncu sütun (pozitif yük) ise 6’yı gösteriyor.
Negatif yük sayısı (12) > Pozitif yük sayısı (6) olduğu için, L küresi negatif (-) yüklüdür.
Adım 3: M küresini inceleyelim.
M küresinde hem mavi sütun (negatif yük) hem de turuncu sütun (pozitif yük) 10’u gösteriyor.
Pozitif yük sayısı (10) = Negatif yük sayısı (10) olduğu için, M küresi nötrdür.
Adım 4: N küresini inceleyelim.
Son olarak N küresinde, turuncu sütun (pozitif yük) 8’i, mavi sütun (negatif yük) 4’ü gösteriyor.
Pozitif yük sayısı (8) > Negatif yük sayısı (4) olduğu için, N küresi pozitif (+) yüklüdür.
Sonuç:
K: Pozitif (+)
L: Negatif (-)
M: Nötr
N: Pozitif (+)
b. Kürelerin birbirlerine uyguladığı itme-çekme durumunu ok çizerek gösteriniz.
Çözüm:
Bu soruyu çözmek için elektriklenmenin temel kuralını hatırlamalıyız:
Aynı cins yükler birbirini iter. (Örneğin, + ile + veya – ile -)
Farklı (zıt) cins yükler birbirini çeker. (Örneğin, + ile -)
Nötr cisimler ise yüklü cisimler tarafından daima çekilir.
Az önce bulduğumuz yük durumlarına göre kutucukları dolduralım.
Adım 1: M ve N küreleri arasındaki etkileşim
M küresi nötr, N küresi ise pozitif (+) yüklüydü. Nötr cisimler yüklü cisimler tarafından çekildiği için, M ve N birbirini çeker. Okları birbirine dönük çizmeliyiz. (M → ← N)
Adım 2: K ve N küreleri arasındaki etkileşim
K küresi pozitif (+), N küresi de pozitif (+) yüklü. İkisi de aynı cins yüke sahip olduğu için birbirlerini iterler. Okları birbirlerinden zıt yönlere doğru çizmeliyiz. (← K N →)
Adım 3: K ve M küreleri arasındaki etkileşim
K küresi pozitif (+), M küresi ise nötr. Tıpkı ilk durumdaki gibi, yüklü K küresi nötr M küresini çeker. Okları birbirine dönük çizmeliyiz. (K → ← M)
Adım 4: L ve K küreleri arasındaki etkileşim
L küresi negatif (-), K küresi ise pozitif (+) yüklü. Zıt yüklere sahip oldukları için birbirlerini çekerler. Okları birbirine dönük çizmeliyiz. (L → ← K)
Ç) Aşağıdaki çoktan seçmeli soruların doğru cevaplarını işaretleyiniz.
1) Aşağıda cisimlerin sembolik yük dağılımları verilmiştir. Buna göre aşağıdakilerden hangisi negatif yüklü cisim olarak adlandırılır?
Çözüm:
Bu soruda, hangi cismin negatif yüklü olduğunu bulmamız isteniyor. Bir cismin negatif yüklü olması için, içindeki negatif yük (-) sayısının pozitif yük (+) sayısından daha fazla olması gerekir. Şimdi şıklardaki cisimlerin yüklerini sayalım.
Adım 1: Şıkları tek tek inceleyelim.
a) Bu cisimde 5 tane pozitif (+) yük ve 4 tane negatif (-) yük var. Pozitifler fazla olduğu için bu cisim pozitif yüklüdür.
b) Bu cisimde 5 tane pozitif (+) yük ve 5 tane negatif (-) yük var. Yük sayıları eşit olduğu için bu cisim nötrdür.
c) Bu cisimde 4 tane pozitif (+) yük ve 6 tane negatif (-) yük var. Negatif yükler pozitif yüklerden daha fazla! Bu yüzden bu cisim negatif yüklüdür.
d) Bu cisimde 6 tane pozitif (+) yük ve 4 tane negatif (-) yük var. Pozitifler fazla olduğu için bu cisim de pozitif yüklüdür.
Adım 2: Doğru cevabı bulalım.
Yaptığımız sayım sonucunda, sadece C şıkkındaki cismin negatif yüklü olduğunu gördük.
Sonuç:
Doğru cevap C şıkkıdır.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutmayın, fen bilimleri bol tekrar ve soru çözümü ile daha da kolaylaşır. Başarılar dilerim!