Harika bir soru! Merhaba sevgili öğrencim, ben Fen Bilimleri öğretmenin. Bu besin ağı sorusunu birlikte adım adım, keyifli bir şekilde çözelim. Emin ol, sonunda konuyu çok daha iyi anlayacaksın.
1) Bir ekosistemdeki çok sayıdaki farklı besin zincirlerinin bir araya gelmesiyle oluşan beslenme ilişkisine “besin ağı” denir. Aşağıda bir besin ağı şeması verilmiştir.
a. Aşağıdaki canlı adlarını besin ağı şemasındaki uygun kutulara yazarak besin ağını tamamlayınız.
Haydi bakalım, bu canlıları besin ağımıza doğru bir şekilde yerleştirelim. Unutma, besin ağındaki oklar enerjinin akış yönünü, yani kimin kimi yediğini gösterir. Ok, yenen canlıdan yiyen canlıya doğrudur.
Adım 1: Üreticileri Bulalım
Besin ağının en temelinde, kendi besinini kendisi üreten canlılar, yani üreticiler yer alır. Şemada onlardan sadece oklar çıkar, onlara doğru gelen bir beslenme oku olmaz. Görseldeki canlılardan Ağaç ve Çimen üretici canlılardır. Zaten ağaç şemaya yerleştirilmiş. Diğer üretici kutusuna da Çimen yazmalıyız.
Adım 2: Otçulları (Birincil Tüketicileri) Yerleştirelim
Şimdi sırada üreticilerle beslenen otçul canlılar var. Okların kimden kime gittiğine dikkat edelim.
- Sadece çimenle beslenenler: Çekirge ve Tavşan.
- Sadece ağaçla (meyvesi, yaprağı vb.) beslenen: Sincap.
- Hem çimen hem de ağaçla beslenen: Geyik.
Bu canlıları, üreticilerden okların geldiği kutucuklara bu mantığa göre yerleştiriyoruz.
Adım 3: Etçilleri (İkincil ve Üçüncül Tüketicileri) Yerleştirelim
Son olarak, diğer hayvanları yiyerek beslenen etçil canlıları yerleştireceğiz.
- Çekirge, tavşan ve sincap gibi daha küçük hayvanlarla beslenen kim olabilir? Tabii ki Yılan.
- Geyik ve tavşan gibi daha büyük otçullarla beslenen canlı ise Aslan‘dır.
- Besin ağının en tepesinde yer alan, yılanı, tavşanı ve sincabı avlayabilen yırtıcı ise Kartal‘dır.
Böylece tüm canlıları beslenme ilişkilerine göre şemaya yerleştirmiş olduk!
b. Uygun şekilde tamamladığınız besin ağına göre aşağıdaki soruları cevaplayınız.
Harika! Besin ağımızı tamamladığımıza göre şimdi de bu ağ ile ilgili soruları rahatlıkla cevaplayabiliriz.
- Üretici canlılar hangileridir? Yazınız.
Üretici canlılar, fotosentez yaparak kendi besinlerini üreten ve besin zincirinin ilk basamağını oluşturan canlılardır. Bu besin ağında üreticilerimiz Çimen ve Ağaç‘tır.
- Ot ile beslenen canlılar hangileridir? Yazınız.
Üreticilerle beslenen canlılara otçul (otobur) canlılar deriz. Besin ağımızda ot ile beslenen canlılar şunlardır: Çekirge, Tavşan, Sincap ve Geyik.
- Et ile beslenen canlılar hangileridir? Yazınız.
Diğer hayvanları yiyerek beslenen canlılara etçil (etobur) canlılar denir. Bu besin ağındaki etçil canlılarımız: Yılan, Aslan ve Kartal‘dır.
- Biyolojik birikimin en fazla olduğu canlı hangisidir? Yazınız.
Biyolojik birikim, doğadaki zehirli maddelerin (tarım ilacı gibi) besin zinciri yoluyla canlıların vücudunda birikmesidir. Bu birikim, besin zincirinin en tepesindeki canlıda en yüksek seviyeye ulaşır. Çünkü en üstteki canlı, alt basamaklardaki bütün canlıların biriktirdiği zehri kendi vücudunda toplamış olur.
Besin ağımıza baktığımızda en uzun zincirlerden birinin sonunda (Çimen → Çekirge → Yılan → Kartal) ve besin ağının en üst basamaklarında yer alan canlı Kartal‘dır. Bu nedenle biyolojik birikimin en fazla olduğu canlı Kartal‘dır.
Umarım tüm adımları ve açıklamaları net bir şekilde anlamışsındır. Başka sorun olursa çekinme, yine sorabilirsin. Başarılar dilerim!