5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları SDR Dİkey Yayınları Sayfa 184

Merhaba sevgili öğrencim, bugün seninle Fen Bilimleri dersinin “Elektrik Devre Elemanları” konusundaki bu güzel etkinliği birlikte inceleyeceğiz. Bu sorular, bilimsel düşünme becerini geliştirmek için harika bir fırsat. Hazırsan, görselleri dedektif gibi inceleyerek başlayalım!

1. a. Verilen ikinci devrede kullanılan devre elemanlarının adlarını yazalım.

Adım 1: İkinci görseli dikkatlice inceleyelim. Masanın üzerinde mavi plastik tabanlara tutturulmuş parçalar ve onları birbirine bağlayan kırmızı kablolar görüyoruz.

Adım 2: Şimdi bu parçaların isimlerini tek tek hatırlayalım:
– Enerji kaynağı olarak kullanılan, silindir şeklindeki cisimler: Pil (ve pillerin durduğu pil yatağı).
– Işık vermesi beklenen cam fanuslar: Ampul (ve ampullerin takıldığı duy).
– Devreyi açıp kapatmaya yarayan, parmakla basılan parça: Anahtar.
– Tüm bu elemanları birbirine bağlayan kırmızı teller: Bağlantı Kablosu.

Sonuç: Bu boşluğa yazman gereken devre elemanları şunlardır:
Pil, Ampul, Anahtar, Bağlantı Kablosu.
(Ek bilgi olarak Pil Yatağı ve Duy da yazılabilir ancak temel elemanlar ilk saydıklarımızdır.)

1. b. I. devreden sonra II. devre kurulmuştur. Buna göre sabit tutulan değişken, bağımsız değişken ve bağımlı değişkenler nelerdir?

Adım 1: Bu soruyu çözmek için “Farkı Bul” oyunu oynayacağız. İki resim arasındaki fark ne?
– I. Devrede: 4 adet pil var.
– II. Devrede: 3 adet pil var.
– Her iki devrede de 2 adet ampul var.

Adım 2: Şimdi değişkenlerin ne anlama geldiğini hatırlayalım ve yerlerine koyalım:
Bağımsız Değişken (Sebebi biz değiştirdik): Bizim isteyerek değiştirdiğimiz şey nedir? Pil sayısıdır (4’ten 3’e düşürdük).
Bağımlı Değişken (Sonuç): Pil sayısını değiştirince ne değişir? Ampulün parlaklığı değişir. Yani sonuç parlaklıktır.
Sabit Tutulan (Kontrol Edilen) Değişken: Hiç dokunmadığımız, sayısı aynı kalan şey nedir? Ampul sayısıdır.

Sonuç: Boşluklara sırasıyla şunları yazmalısın:
Sabit Tutulan Değişken: Ampul sayısı (veya kablo cinsi).
Bağımsız Değişken: Pil sayısı.
Bağımlı Değişken: Ampul parlaklığı.

1. c. Ampullerin parlaklığı II. devrede nasıl değişmiştir?

Adım 1: Devrelerdeki enerji kaynağımız pillerdir. Pilleri birer “güç deposu” gibi düşünebilirsin.

Adım 2: Birinci devrede 4 tane güç deposu (pil) vardı. İkinci devrede ise sadece 3 tane güç deposu var. Ampul sayısı ise aynı kalmış.

Adım 3: Enerji kaynağı azalırsa, ampullere giden enerji de azalır. Bu da ışığın gücünü düşürür.

Sonuç:
Ampullerin parlaklığı azalmıştır. (Çünkü pil sayısı azaltılmıştır.)

1. ç. Görsellerdeki devrelerin sembollerle gösterimini aşağıda verilen alana çizelim.

Bu bölümde senden resim çizmeni istiyor. Ben sana nasıl çizmen gerektiğini tarif edeceğim, sen de kalemini alıp kutucuklara çizebilirsin. Unutma, resimlerini değil sembollerini çizeceğiz.

I. Devre İçin Çizim Tarifi:
Adım 1: Yan yana 4 adet pil sembolü çiz (Uzun çizgi +, kısa çizgi – şeklinde). Piller birbirine bağlı olsun.
Adım 2: Pillerden çıkan kabloyu devam ettir ve üzerine bir anahtar sembolü çiz (İki nokta arasında bir çizgi, devre çalışıyorsa çizgi kapalı olsun).
Adım 3: Devrenin devamına yan yana 2 adet ampul sembolü çiz (Yuvarlak içinde çarpı işareti).
Adım 4: Kabloyu tamamlayarak devreyi kapat (Kare veya dikdörtgen şeklinde bir hat oluştur).

II. Devre İçin Çizim Tarifi:
Adım 1: Bu sefer yan yana sadece 3 adet pil sembolü çiz.
Adım 2: Yine bir anahtar sembolü ekle.
Adım 3: Yine yan yana 2 adet ampul sembolü çiz (Çünkü ampul sayısı değişmedi).
Adım 4: Çizgileri birleştirerek devreyi tamamla.

Başarılar dilerim! Bu konuyu çok iyi anladığını görüyorum.